<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X33n0625"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 625 法花经演義</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 625 法花经演義</title> <author>淸 一松讲录 廣和编定</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">33</idno>.<idno type="no">625</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-10-25 18:20:28 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经演義</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00145"> <charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName> <mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping> <mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB18834"> <charName>CBETA CHARACTER CB18834</charName> <mapping cb:dec="1001874" type="PUA">U+F4992</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>编⃝</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-18T16:23:26"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0049a" n="0049a"/> <lb ed="X" n="0049a01"/> <lb ed="X" n="0049a02"/><cb:docNumber>No. 625</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0049a03"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">弘传序</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0049001" n="0049001"/>法花经演義</head> <lb ed="X" n="0049a04"/><lb ed="R052" n="0051a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0049a0401">妙法莲花经弘传序</p> <lb ed="X" n="0049a05"/><lb ed="R052" n="0051a02"/><byline cb:type="other">唐 <name role="" type="person">终南山</name>沙门 道宣 述</byline></cb:div> <lb ed="X" n="0049a06"/><lb ed="R052" n="0051a03"/><byline cb:type="author">天台教观 一松大师 讲录</byline> <lb ed="X" n="0049a07"/><lb ed="R052" n="0051a04"/><byline cb:type="editor">淸 东瓯释氏 晓柔廣和 编定</byline> <lb ed="X" n="0049a08"/><lb ed="R052" n="0051a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0049a0801">△释序大分为二。初释题。</p> <lb ed="X" n="0049a09"/><lb ed="R052" n="0051a06"/><p xml:id="pX33p0049a0901">欲释此经。先释其序。序有序题序文不同。妙法下 <lb ed="X" n="0049a10"/><lb ed="R052" n="0051a07"/>八字序题也。唐终下九字人题也。就序题中。妙等 <lb ed="X" n="0049a11"/><lb ed="R052" n="0051a08"/>五字。即是全经之题。弘等三字。方是一序之目。若 <lb ed="X" n="0049a12"/><lb ed="R052" n="0051a09"/>但言弘传序。而不言妙法莲花经。不知此序。为何 <lb ed="X" n="0049a13"/><lb ed="R052" n="0051a10"/>经之序。又不知将何以为弘传也。故即全经之题。 <lb ed="X" n="0049a14"/><lb ed="R052" n="0051a11"/>以为序题。乃总标云。妙法莲花经弘传序。则知此 <lb ed="X" n="0049a15"/><lb ed="R052" n="0051a12"/>序。定是今经之序也。今先明经题。次申序目。经题 <lb ed="X" n="0049a16"/><lb ed="R052" n="0051a13"/>中。妙法二字是法体。莲花二字是比方。良由妙法 <lb ed="X" n="0049a17"/><lb ed="R052" n="0051a14"/>难解。假喩发明。故以莲花之比方。而喩明妙法之 <lb ed="X" n="0049a18"/><lb ed="R052" n="0051a15"/>法体。所言妙者。不可思议之谓。既不可以心思。又 <lb ed="X" n="0049a19"/><lb ed="R052" n="0051a16"/>不可以言议。故名为妙。所言法者。性可轨持之谓。 <lb ed="X" n="0049a20"/><lb ed="R052" n="0051a17"/>即是任持自性。轨生物解。故名为法。此法既不可 <lb ed="X" n="0049a21"/><lb ed="R052" n="0051a18"/>思议者。则非上根利智之人。便不能解。故喩以莲 <lb ed="X" n="0049a22"/><lb ed="R052" n="0051b01"/>华。若不解妙法。则当观世间。眼所见之莲花。若解 <lb ed="X" n="0049a23"/><lb ed="R052" n="0051b02"/>莲花。便知妙法矣。盖莲花乃花果同时。处染常净。 <lb ed="X" n="0049a24"/><lb ed="R052" n="0051b03"/>妙法则圣凡一致。生<persName>佛</persName>同源。故不解妙法之生<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0049b" n="0049b"/> <lb ed="X" n="0049b01"/><lb ed="R052" n="0051b04"/>同源。则当观莲花之花果同时。若解莲花处染常 <lb ed="X" n="0049b02"/><lb ed="R052" n="0051b05"/>净。则知妙法生<persName>佛</persName>一致也。法喩兼擧。总云妙法莲 <lb ed="X" n="0049b03"/><lb ed="R052" n="0051b06"/>华经。毕竟以何等法。称之为妙。盖法有三种。有教 <lb ed="X" n="0049b04"/><lb ed="R052" n="0051b07"/>法。有理法。有行法。由教诠理。依理起行。故有此三 <lb ed="X" n="0049b05"/><lb ed="R052" n="0051b08"/>种法。然四十年前。亦说此三种法。不得名妙。今日 <lb ed="X" n="0049b06"/><lb ed="R052" n="0051b09"/>法花。所说三种之法。方乃名妙。盖四十年前。所说 <lb ed="X" n="0049b07"/><lb ed="R052" n="0051b10"/>教法。对人天则说戒善之教。对二乘则说谛缘之 <lb ed="X" n="0049b08"/><lb ed="R052" n="0051b11"/>教。对菩萨则说偏渐之教。是教之为法也。乃粗而 <lb ed="X" n="0049b09"/><lb ed="R052" n="0051b12"/>非妙。昔日所诠之理法。戒善之教所诠。乃是俗有 <lb ed="X" n="0049b10"/><lb ed="R052" n="0051b13"/>之理。谛缘之教所诠。乃是偏空之理。偏渐之教所 <lb ed="X" n="0049b11"/><lb ed="R052" n="0051b14"/>诠。乃是但中之理。是理之为法也。亦粗而非妙。昔 <lb ed="X" n="0049b12"/><lb ed="R052" n="0051b15"/>日所起之行法。依俗有之理。则起有漏之行。依偏 <lb ed="X" n="0049b13"/><lb ed="R052" n="0051b16"/>空之理。则起无漏之行。依但中之理。则起亦漏亦 <lb ed="X" n="0049b14"/><lb ed="R052" n="0051b17"/>无漏之行。是行之为法也。亦粗而非妙。是则四十 <lb ed="X" n="0049b15"/><lb ed="R052" n="0051b18"/>年前所说。若教若理若行皆是粗法。不得名妙法。 <lb ed="X" n="0049b16"/><lb ed="R052" n="0052a01"/>若今经所说教法。乃是一乘圆顿。如经云。正直捨 <lb ed="X" n="0049b17"/><lb ed="R052" n="0052a02"/>方便。但说无上道。则非昔日戒善谛缘偏渐之粗。 <lb ed="X" n="0049b18"/><lb ed="R052" n="0052a03"/>是教之为法也。乃妙而非粗。今经所诠之理。乃是 <lb ed="X" n="0049b19"/><lb ed="R052" n="0052a04"/>诸法实相。如经云。是法住法位。世间相常住。则非 <lb ed="X" n="0049b20"/><lb ed="R052" n="0052a05"/>昔日俗有偏空但中之粗。是理之为法也。亦妙而 <lb ed="X" n="0049b21"/><lb ed="R052" n="0052a06"/>非粗。今经所起之行。乃是究竟无上。如经云。汝等 <lb ed="X" n="0049b22"/><lb ed="R052" n="0052a07"/>所行。是菩萨道。则非昔日有漏无漏亦漏亦无漏 <lb ed="X" n="0049b23"/><lb ed="R052" n="0052a08"/>之粗。是行之为法也。亦妙而非粗。是以今日法花 <lb ed="X" n="0049b24"/><lb ed="R052" n="0052a09"/>高会所说。若教若理若行。皆非粗法。得名为妙耳。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0049c" n="0049c"/> <lb ed="X" n="0049c01"/><lb ed="R052" n="0052a10"/>此是相待论妙。若约绝待论妙妙。有绝粗之功。教 <lb ed="X" n="0049c02"/><lb ed="R052" n="0052a11"/>则开彼戒善谛缘偏渐。皆成一乘圆顿。如甁盘钗 <lb ed="X" n="0049c03"/><lb ed="R052" n="0052a12"/>玔之器。若入大冶。总成一体。如经云。决了声闻法。 <lb ed="X" n="0049c04"/><lb ed="R052" n="0052a13"/>是诸经之王。则不独今经之教为妙。而昔日之教 <lb ed="X" n="0049c05"/><lb ed="R052" n="0052a14"/>法。无不皆妙也。理则开彼俗有偏空但中。皆成诸 <lb ed="X" n="0049c06"/><lb ed="R052" n="0052a15"/>法实相。如江淮河汉之水。若会大海。同一鹹味。如 <lb ed="X" n="0049c07"/><lb ed="R052" n="0052a16"/>经云。一切世间。治世语言。资生业等。皆与实相不 <lb ed="X" n="0049c08"/><lb ed="R052" n="0052a17"/>相违偝。则不独今经之理法为妙。而昔日之理法。 <lb ed="X" n="0049c09"/><lb ed="R052" n="0052a18"/>无不皆妙也。行则开彼有漏无漏。及亦漏亦无漏。 <lb ed="X" n="0049c10"/><lb ed="R052" n="0052b01"/>皆成究竟无上。如东西南北。若到大城。同一乐想。 <lb ed="X" n="0049c11"/><lb ed="R052" n="0052b02"/>故经云。乃至擧一手。或复小低头。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0049c1101" n="0049c1101"/><anchor xml:id="beg0049c1101" n="0049c1101"/>已<anchor xml:id="end0049c1101"/>成<persName>佛</persName>道。则 <lb ed="X" n="0049c12"/><lb ed="R052" n="0052b03"/>不独今经行法为妙。而昔日之行法。无不皆妙也。 <lb ed="X" n="0049c13"/><lb ed="R052" n="0052b04"/>上来若待若绝。皆不可以心思言议。故经云。我法 <lb ed="X" n="0049c14"/><lb ed="R052" n="0052b05"/>妙难思。不可以言宣。又云。是法非思量分别之所 <lb ed="X" n="0049c15"/><lb ed="R052" n="0052b06"/>能解。故依之立名。而云妙法也。然此妙法既为难 <lb ed="X" n="0049c16"/><lb ed="R052" n="0052b07"/>解。若不假喩。何由可明。故喩之以莲花。然世间水 <lb ed="X" n="0049c17"/><lb ed="R052" n="0052b08"/>陆草木之花甚繁。皆不以为喩。而独喩于莲花者 <lb ed="X" n="0049c18"/><lb ed="R052" n="0052b09"/>何也。盖馀华。或有华而无果。如牡丹等。此但喩于 <lb ed="X" n="0049c19"/><lb ed="R052" n="0052b10"/>空修苦行。无所剋获。苦行之外道。或有果而无华。 <lb ed="X" n="0049c20"/><lb ed="R052" n="0052b11"/>如银杏等。此但可喩于计自然果。而不修行。自然 <lb ed="X" n="0049c21"/><lb ed="R052" n="0052b12"/>之外道。或多华而一果。如桃李等。此但可喩别修 <lb ed="X" n="0049c22"/><lb ed="R052" n="0052b13"/>种种行。但得涅槃之初果。或一花而多果。如胡麻 <lb ed="X" n="0049c23"/><lb ed="R052" n="0052b14"/>等。此但可喩于忠君孝亲。报生梵天受种种乐之 <lb ed="X" n="0049c24"/><lb ed="R052" n="0052b15"/>凡夫。或一花而一果。如柿子等。此但可喩于修一 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0050a" n="0050a"/> <lb ed="X" n="0050a01"/><lb ed="R052" n="0052b16"/>远離行。而得涅槃之缘觉。或前果而後华。如瓜茄 <lb ed="X" n="0050a02"/><lb ed="R052" n="0052b17"/>等。此但可喩于见道<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a0201" n="0050a0201"/><anchor xml:id="beg0050a0201" n="0050a0201"/>已<anchor xml:id="end0050a0201"/>後。重虑缘真之後果。或前 <lb ed="X" n="0050a03"/><lb ed="R052" n="0052b18"/>华而後果。如稻麦等。此但可喩于先藉缘修。生後 <lb ed="X" n="0050a04"/><lb ed="R052" n="0053a01"/>真修之偏渐菩萨。如此粗华。不可以喩妙法。唯有 <lb ed="X" n="0050a05"/><lb ed="R052" n="0053a02"/>莲花。即方华则果。而花果同时。处染常净。而染净 <lb ed="X" n="0050a06"/><lb ed="R052" n="0053a03"/>一处。乃是妙花。而可喩于妙法之生<persName>佛</persName>同源。圣凡 <lb ed="X" n="0050a07"/><lb ed="R052" n="0053a04"/>一致也。是知非妙法之所喩。不足取喩莲花。非莲 <lb ed="X" n="0050a08"/><lb ed="R052" n="0053a05"/>华之能喩。不堪喩明于妙法。今乃法喩俱妙。能所 <lb ed="X" n="0050a09"/><lb ed="R052" n="0053a06"/>幷标。合云妙法莲花也。所言经者由也。由从金口 <lb ed="X" n="0050a10"/><lb ed="R052" n="0053a07"/>所宣。故名为经。又经者。训法训常。法则十界同遵。 <lb ed="X" n="0050a11"/><lb ed="R052" n="0053a08"/>常则三世不易。今经开显一切众生。皆得开示悟 <lb ed="X" n="0050a12"/><lb ed="R052" n="0053a09"/>入<persName>佛</persName>之知见。既一切无不开显。下自地狱界。上至 <lb ed="X" n="0050a13"/><lb ed="R052" n="0053a10"/>诸<persName>佛</persName>界。岂有一界而不遵者。故此经乃统诸<persName>佛</persName>降 <lb ed="X" n="0050a14"/><lb ed="R052" n="0053a11"/>灵之本致。则不独我释迦为尔。而十方三世诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0050a15"/><lb ed="R052" n="0053a12"/>莫不皆然。既诸<persName>佛</persName>皆然。则前之过去世。後之未来 <lb ed="X" n="0050a16"/><lb ed="R052" n="0053a13"/>世。岂有一世而可易者。由其同遵。故训为法。由其 <lb ed="X" n="0050a17"/><lb ed="R052" n="0053a14"/>不易。故训为常。虽二義不同。而总名之为经也。次 <lb ed="X" n="0050a18"/><lb ed="R052" n="0053a15"/>言弘传者。弘即廣大之義。传即辗转之谓。序者。墙 <lb ed="X" n="0050a19"/><lb ed="R052" n="0053a16"/>序之意。盖<persName>如来</persName>说此一经。不独利益一时。本欲流 <lb ed="X" n="0050a20"/><lb ed="R052" n="0053a17"/>传天上人间。他方此土。至尽未来际。微尘刹海。律 <lb ed="X" n="0050a21"/><lb ed="R052" n="0053a18"/>师撰此经之序。即以<persName>如来</persName>之心为心。欲後世知序 <lb ed="X" n="0050a22"/><lb ed="R052" n="0053b01"/>文之所以。将此经之流传。辗转弘廣。乃传之不<anchor xml:id="nkr_note_add_0050a2201" n="0050a2201"/><anchor xml:id="beg0050a2201" n="0050a2201"/>已<anchor xml:id="end0050a2201"/>。 <lb ed="X" n="0050a23"/><lb ed="R052" n="0053b02"/>故名弘传序耳。</p> <lb ed="X" n="0050a24"/><lb ed="R052" n="0053b03"/><p xml:id="pX33p0050a2401">次人题。唐者代名。<name role="" type="person">终南山</name>名。具如疏註。言上道下 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0050b" n="0050b"/> <lb ed="X" n="0050b01"/><lb ed="R052" n="0053b04"/>宣者。乃律师之名也。盖律师能以<persName>如来</persName>之道。而为 <lb ed="X" n="0050b02"/><lb ed="R052" n="0053b05"/>自行。复以此道。宣佈于人。而能他化。从德彰名。故 <lb ed="X" n="0050b03"/><lb ed="R052" n="0053b06"/>言道宣。序虽律师自撰。義实出乎今经。故不言作。 <lb ed="X" n="0050b04"/><lb ed="R052" n="0053b07"/>但言述耳。<anchor xml:id="nkr_note_add_0050b0401" n="0050b0401"/><anchor xml:id="beg0050b0401" n="0050b0401"/>已<anchor xml:id="end0050b0401"/>上初序题。次人题。虽二番不同。总是 <lb ed="X" n="0050b05"/><lb ed="R052" n="0053b08"/>一序题。若论之来源。总由我<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。于灵山高会。 <lb ed="X" n="0050b06"/><lb ed="R052" n="0053b09"/>说此一部妙法花经。以畅出世本怀。所谓令一切 <lb ed="X" n="0050b07"/><lb ed="R052" n="0053b10"/>众生。咸得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。既而<persName>世尊</persName>入灭。阿 <lb ed="X" n="0050b08"/><lb ed="R052" n="0053b11"/>难为之结集于彼方。迨传于此土。或有翻译而流 <lb ed="X" n="0050b09"/><lb ed="R052" n="0053b12"/>传者。或有读诵而受持者。或有书写而为人解说 <lb ed="X" n="0050b10"/><lb ed="R052" n="0053b13"/>者。皆莫知其数。唯我天台智者大师。诞生陈隋之 <lb ed="X" n="0050b11"/><lb ed="R052" n="0053b14"/>间。于大苏岭持诵此经。随文入观。至药王品。是真 <lb ed="X" n="0050b12"/><lb ed="R052" n="0053b15"/>精进。是名真法供养。亲见灵山一会。俨然未散。于 <lb ed="X" n="0050b13"/><lb ed="R052" n="0053b16"/>是从定而起。说玄義以解经题目。说文句以消经 <lb ed="X" n="0050b14"/><lb ed="R052" n="0053b17"/>文。说摩诃止观。以诠其三昧。曁乎唐时。南山律师。 <lb ed="X" n="0050b15"/><lb ed="R052" n="0053b18"/>乃作序焉。以序此经由致。若观其序。则知此经流 <lb ed="X" n="0050b16"/><lb ed="R052" n="0054a01"/>传于何代。翻译于何时。经文之旨趣如此。受持之 <lb ed="X" n="0050b17"/><lb ed="R052" n="0054a02"/>利益如此。此序之所以不得不作也。略释序题竟。</p> <lb ed="X" n="0050b18"/><lb ed="R052" n="0054a03"/><p xml:id="pX33p0050b1801">△二分文三。初标擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050b19"/><lb ed="R052" n="0054a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0050b1901">妙法莲花经者。统诸<persName>佛</persName>降灵之本致也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0050b20"/><lb ed="R052" n="0054a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0050b2001">言妙法莲花等者。统即统括之義。本致即本怀致 <lb ed="X" n="0050b21"/><lb ed="R052" n="0054a06"/>趣也。谓今此一经。包括统总十方三世。一切诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0050b22"/><lb ed="R052" n="0054a07"/>及我释迦<persName>如来</persName>。降生之本怀致趣耳。毕竟何以见 <lb ed="X" n="0050b23"/><lb ed="R052" n="0054a08"/>得。唯此经能统诸<persName>佛</persName>本致。而馀经不能。如最初华 <lb ed="X" n="0050b24"/><lb ed="R052" n="0054a09"/>严。现千丈舍那之身。为四十一位法身大士。及宿 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0050c" n="0050c"/> <lb ed="X" n="0050c01"/><lb ed="R052" n="0054a10"/>世根熟天龙八部。说于圆满修多罗。而明事理法 <lb ed="X" n="0050c02"/><lb ed="R052" n="0054a11"/>界。褈褈无碍。亦说心<persName>佛</persName>及众生。是三无差别。亦说 <lb ed="X" n="0050c03"/><lb ed="R052" n="0054a12"/>奇哉奇哉。一切众生。皆有<persName>如来</persName>智慧德性。如是可 <lb ed="X" n="0050c04"/><lb ed="R052" n="0054a13"/>谓之圆顿矣。然但被大機。而小機在座。有耳不闻。 <lb ed="X" n="0050c05"/><lb ed="R052" n="0054a14"/>有眼不见。大隔于小。被機不遍。機既不遍。则<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0050c06"/><lb ed="R052" n="0054a15"/>出世之本怀。虽云<anchor xml:id="nkr_note_add_0050c0601" n="0050c0601"/><anchor xml:id="beg0050c0601" n="0050c0601"/>已<anchor xml:id="end0050c0601"/>畅。而实未畅。其花严之不能 <lb ed="X" n="0050c07"/><lb ed="R052" n="0054a16"/>统<persName>如来</persName>降灵之本致。明矣。機虽如聋若哑。<persName>如来</persName>岂 <lb ed="X" n="0050c08"/><lb ed="R052" n="0054a17"/>可弃而不化。故于<name role="" type="person">鹿野苑</name>中。说四阿含。阿含所明。 <lb ed="X" n="0050c09"/><lb ed="R052" n="0054a18"/>不过对声闻人。则说生灭四谛。令其知苦断集。慕 <lb ed="X" n="0050c10"/><lb ed="R052" n="0054b01"/>灭修道。对缘觉人。则说十二因缘。令其顺观生起。 <lb ed="X" n="0050c11"/><lb ed="R052" n="0054b02"/>逆观还灭。对菩萨人。则说事相六度。令其三祇伏 <lb ed="X" n="0050c12"/><lb ed="R052" n="0054b03"/>惑。百劫修因而<anchor xml:id="nkr_note_add_0050c1201" n="0050c1201"/><anchor xml:id="beg0050c1201" n="0050c1201"/>已<anchor xml:id="end0050c1201"/>。既所明唯是三藏半字小教。其 <lb ed="X" n="0050c13"/><lb ed="R052" n="0054b04"/>阿含之不能统<persName>如来</persName>降灵之本致。亦明矣。方等则 <lb ed="X" n="0050c14"/><lb ed="R052" n="0054b05"/>对半明满。对偏明圆。般若则带于通别。而明圆教。 <lb ed="X" n="0050c15"/><lb ed="R052" n="0054b06"/>既其对带。则機不纯。而二酥不能统<persName>如来</persName>降灵之 <lb ed="X" n="0050c16"/><lb ed="R052" n="0054b07"/>本致。又明矣。乃至当说涅槃。虽同醍醐一味。未免 <lb ed="X" n="0050c17"/><lb ed="R052" n="0054b08"/>有追说四教。而部杂权小。其涅槃不能统诸<persName>佛</persName>降 <lb ed="X" n="0050c18"/><lb ed="R052" n="0054b09"/>灵之本致。更明矣。既不能统释迦本致。而十方三 <lb ed="X" n="0050c19"/><lb ed="R052" n="0054b10"/>世诸<persName>佛</persName>之降灵不能统。可见矣。然起于花严。终至 <lb ed="X" n="0050c20"/><lb ed="R052" n="0054b11"/>涅槃。皆不能统诸<persName>佛</persName>降灵之本致者。无他。<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0050c21"/><lb ed="R052" n="0054b12"/>世。只欲明一切众生。俱有<persName>佛</persName>之知见。一切诸<persName>佛</persName>长 <lb ed="X" n="0050c22"/><lb ed="R052" n="0054b13"/>远寿量。而起自花严。终至涅槃。未曾有如是说。所 <lb ed="X" n="0050c23"/><lb ed="R052" n="0054b14"/>以不能统也。若夫今经迹本二门。雨番开显。迹则 <lb ed="X" n="0050c24"/><lb ed="R052" n="0054b15"/>发明一切众生。咸得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。开三乘 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0051a" n="0051a"/> <lb ed="X" n="0051a01"/><lb ed="R052" n="0054b16"/>九界之权。显<persName>佛</persName>界一乘之实。三根之人。莫不断权 <lb ed="X" n="0051a02"/><lb ed="R052" n="0054b17"/>疑。生实信。得受菩提之记。本则发明释迦<persName>如来</persName>尘 <lb ed="X" n="0051a03"/><lb ed="R052" n="0054b18"/>点劫前。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0301" n="0051a0301"/><anchor xml:id="beg0051a0301" n="0051a0301"/>已<anchor xml:id="end0051a0301"/>成<persName>佛</persName>。开伽耶近城之迹。显长远寿量 <lb ed="X" n="0051a04"/><lb ed="R052" n="0055a01"/>之本。一切众会。莫不断近疑。生远信。得受法身之 <lb ed="X" n="0051a05"/><lb ed="R052" n="0055a02"/>记。如是则六事因缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0501" n="0051a0501"/><anchor xml:id="beg0051a0501" n="0051a0501"/>已<anchor xml:id="end0051a0501"/>明。出世本怀<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0502" n="0051a0502"/><anchor xml:id="beg0051a0502" n="0051a0502"/>已<anchor xml:id="end0051a0502"/>畅。长远寿 <lb ed="X" n="0051a06"/><lb ed="R052" n="0055a03"/>量<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0601" n="0051a0601"/><anchor xml:id="beg0051a0601" n="0051a0601"/>已<anchor xml:id="end0051a0601"/>彰。久远证得<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a0602" n="0051a0602"/><anchor xml:id="beg0051a0602" n="0051a0602"/>已<anchor xml:id="end0051a0602"/>显。而降灵本致。尽于是矣。故 <lb ed="X" n="0051a07"/><lb ed="R052" n="0055a04"/>唯今经。乃能统诸<persName>佛</persName>降灵之本致也。</p><p xml:id="pX33p0051a0715" cb:place="inline">△二解释。上 <lb ed="X" n="0051a08"/><lb ed="R052" n="0055a05"/>虽标明统诸<persName>佛</persName>本致。然不知此经结集于彼方幾 <lb ed="X" n="0051a09"/><lb ed="R052" n="0055a06"/>时。流传此土又幾时。翻译凡幾人。所当为何本。经 <lb ed="X" n="0051a10"/><lb ed="R052" n="0055a07"/>文之旨趣为若何。受持之因由又若何。故今一一 <lb ed="X" n="0051a11"/><lb ed="R052" n="0055a08"/>为之叙述。文分三。初叙传译流源。二叙经文旨趣。 <lb ed="X" n="0051a12"/><lb ed="R052" n="0055a09"/>三叙受持因由。初二。初流传。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051a13"/><lb ed="R052" n="0055a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0051a1301">蕴结大夏。出彼千龄。东传震旦。三百馀载。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051a14"/><lb ed="R052" n="0055a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0051a1401">欲明流传先明未传也。蕴即蕴藏。结即结集。大夏 <lb ed="X" n="0051a15"/><lb ed="R052" n="0055a12"/>者。西方美称也。谓统诸<persName>佛</persName>本致妙典。<persName>佛</persName>在世时。金 <lb ed="X" n="0051a16"/><lb ed="R052" n="0055a13"/>口演说。<persName>佛</persName>灭之後。阿难结集。以<persName>佛</persName>说皆是语言。将 <lb ed="X" n="0051a17"/><lb ed="R052" n="0055a14"/>语言。而成文字。阿难虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a1701" n="0051a1701"/><anchor xml:id="beg0051a1701" n="0051a1701"/>已<anchor xml:id="end0051a1701"/>结集。但在彼竺蕴藏。未 <lb ed="X" n="0051a18"/><lb ed="R052" n="0055a15"/>传此土。故云蕴结大夏。如此停留千有馀年。以由 <lb ed="X" n="0051a19"/><lb ed="R052" n="0055a16"/>此土<persName>佛</persName>法未至故也。东传等者。正明流传也。此土 <lb ed="X" n="0051a20"/><lb ed="R052" n="0055a17"/><persName>佛</persName>法既至。妙经自西而传于东。<anchor xml:id="nkr_note_add_0051a2001" n="0051a2001"/><anchor xml:id="beg0051a2001" n="0051a2001"/>已<anchor xml:id="end0051a2001"/>经三百馀载矣。 <lb ed="X" n="0051a21"/><lb ed="R052" n="0055a18"/>则知蕴结二句未传。东传二句虽传。亦未流也。</p><p xml:id="pX33p0051a2119" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0051a22"/><lb ed="R052" n="0055b01"/>二翻译又二。初正明。二旁指。初又二。初三译幷陈。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051a23"/><lb ed="R052" n="0055b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0051a2301">西<name role="" type="person">晋惠帝</name>。永康年中。长安靑门。炖煌菩萨。<name role="" type="person">竺法护</name>者。 <lb ed="X" n="0051a24"/><lb ed="R052" n="0055b03"/>初翻此经。名正法花。东<name role="" type="person">晋安帝</name>。隆安年中。後秦弘始。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0051b" n="0051b"/> <lb ed="X" n="0051b01"/><lb ed="R052" n="0055b04"/>龟兹沙门。鸠摩罗什。次翻此经。名妙法莲花。隋氏仁 <lb ed="X" n="0051b02"/><lb ed="R052" n="0055b05"/>寿。<name role="" type="person">大兴善寺</name>。<name role="" type="person">北天竺</name>沙门。阇那笈多。後所翻者。同名 <lb ed="X" n="0051b03"/><lb ed="R052" n="0055b06"/>妙法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b04"/><lb ed="R052" n="0055b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0051b0401">谓此经虽<anchor xml:id="nkr_note_add_0051b0401" n="0051b0401"/><anchor xml:id="beg0051b0401" n="0051b0401"/>已<anchor xml:id="end0051b0401"/>东传。而未翻译。迨至西晋之时。及于 <lb ed="X" n="0051b05"/><lb ed="R052" n="0055b08"/>隋有天下。凡有三译。故云西晋等也。此三文中。皆 <lb ed="X" n="0051b06"/><lb ed="R052" n="0055b09"/>有时分处所。姓氏经名可见。初翻名正法花者。如 <lb ed="X" n="0051b07"/><lb ed="R052" n="0055b10"/>迦葉菩萨云。我等皆邪见人。则知别地前<anchor xml:id="nkr_note_add_0051b0701" n="0051b0701"/><anchor xml:id="beg0051b0701" n="0051b0701"/>已<anchor xml:id="end0051b0701"/>还。皆 <lb ed="X" n="0051b08"/><lb ed="R052" n="0055b11"/>非正见。今非三五七九等。故名正法。三翻中大兴 <lb ed="X" n="0051b09"/><lb ed="R052" n="0055b12"/>善寺等。以嗣续为義。嗣续法灯者。乃居其中。若因 <lb ed="X" n="0051b10"/><lb ed="R052" n="0055b13"/><persName>佛</persName>法初来。款为鸿炉。称名为寺。盖一法耳。如西方 <lb ed="X" n="0051b11"/><lb ed="R052" n="0055b14"/>亦有竹林招提等寺。例知<persName>佛</persName>法未来此土。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0051b1101" n="0051b1101"/><anchor xml:id="beg0051b1101" n="0051b1101"/>已<anchor xml:id="end0051b1101"/>有 <lb ed="X" n="0051b12"/><lb ed="R052" n="0055b15"/>寺明矣。</p><p xml:id="pX33p0051b1204" cb:place="inline">△二秦本独善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b13"/><lb ed="R052" n="0055b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0051b1301">三经重沓。文旨互陈。时所宗尙。皆弘秦本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b14"/><lb ed="R052" n="0055b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0051b1401">△二旁指。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b15"/><lb ed="R052" n="0055b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0051b1501">自馀支品别偈。不无其流。具如序历。故所非述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b16"/><lb ed="R052" n="0056a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0051b1601">具如序历者。谓如普门品偈。达多品等流类。各各 <lb ed="X" n="0051b17"/><lb ed="R052" n="0056a02"/>皆有翻译时分。及于因缘由致。具彼本序。今不悉 <lb ed="X" n="0051b18"/><lb ed="R052" n="0056a03"/>引。非所急耳。</p><p xml:id="pX33p0051b1806" cb:place="inline">△二叙经文旨趣。分三。初约经明義。 <lb ed="X" n="0051b19"/><lb ed="R052" n="0056a04"/>二依文点示。三显<persName>佛</persName>慈悲。初又三。初明感应。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b20"/><lb ed="R052" n="0056a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0051b2001">夫以灵嶽降灵。非大圣无由开化。适化所及。非昔缘 <lb ed="X" n="0051b21"/><lb ed="R052" n="0056a06"/>无以导心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051b22"/><lb ed="R052" n="0056a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0051b2201">此中四句。古以機应相参为解。初二句。为约機明 <lb ed="X" n="0051b23"/><lb ed="R052" n="0056a08"/>应。次二句。为约应明機。今且以初灵嶽二句明应。 <lb ed="X" n="0051b24"/><lb ed="R052" n="0056a09"/>就<persName>如来</persName>说。以其是大圣人。能为物应也。言大圣者。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0051c" n="0051c"/> <lb ed="X" n="0051c01"/><lb ed="R052" n="0056a10"/>圣有多种。有世间圣。出世间圣。有浅位圣。有深位 <lb ed="X" n="0051c02"/><lb ed="R052" n="0056a11"/>圣。有小圣。有大圣。夫子老君。世间圣也。声闻缘觉。 <lb ed="X" n="0051c03"/><lb ed="R052" n="0056a12"/>出世圣也。住行向地。浅位圣也。登等觉地。深位圣 <lb ed="X" n="0051c04"/><lb ed="R052" n="0056a13"/>也。菩萨小圣也。今<persName>如来</persName>不独超于世间之圣。亦且 <lb ed="X" n="0051c05"/><lb ed="R052" n="0056a14"/>超于出世间之圣。不独超于浅小之圣。亦且超于 <lb ed="X" n="0051c06"/><lb ed="R052" n="0056a15"/>深位之圣。故云大圣也。次适化二句明機。就弟子 <lb ed="X" n="0051c07"/><lb ed="R052" n="0056a16"/>说。以其有昔解故。堪为機感也。然未尝離应而有 <lb ed="X" n="0051c08"/><lb ed="R052" n="0056a17"/>機。亦未尝離機而有应。所谓师资相契。感应道交。 <lb ed="X" n="0051c09"/><lb ed="R052" n="0056a18"/>故云灵嶽降灵等也。</p><p xml:id="pX33p0051c0909" cb:place="inline">△二辩初後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051c10"/><lb ed="R052" n="0056b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0051c1001">所以仙苑告成。機分小大之别。金河顾命。道殊半满 <lb ed="X" n="0051c11"/><lb ed="R052" n="0056b02"/>之科。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0051c12"/><lb ed="R052" n="0056b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0051c1201">仙苑告成等者。有人不许仙苑。为得道之场。但可 <lb ed="X" n="0051c13"/><lb ed="R052" n="0056b04"/>为转法轮处。若依今家明義。则是双垂两相。二始 <lb ed="X" n="0051c14"/><lb ed="R052" n="0056b05"/>同时也。盖<persName>佛</persName>无大小。大小由機。大见千丈舍那。说 <lb ed="X" n="0051c15"/><lb ed="R052" n="0056b06"/>于花严。小见丈六释迦。说于阿含。无妨大见舍那。 <lb ed="X" n="0051c16"/><lb ed="R052" n="0056b07"/>寂场成道。小见释迦。仙苑告成。律师深得此意。岂 <lb ed="X" n="0051c17"/><lb ed="R052" n="0056b08"/>可但属说法耶。既成道<anchor xml:id="nkr_note_add_0051c1701" n="0051c1701"/><anchor xml:id="beg0051c1701" n="0051c1701"/>已<anchor xml:id="end0051c1701"/>。必说于法。所说之法。必 <lb ed="X" n="0051c18"/><lb ed="R052" n="0056b09"/>被于機。而所被之機。则有大小之别。即阿含中。陈 <lb ed="X" n="0051c19"/><lb ed="R052" n="0056b10"/>如一人。得初果是小。八万诸天。悟无生是大。若约 <lb ed="X" n="0051c20"/><lb ed="R052" n="0056b11"/>花严鹿苑。不动而遊论之。大小是明。故云機分大 <lb ed="X" n="0051c21"/><lb ed="R052" n="0056b12"/>小。擧初而言若此。金河顾命。解如论註。道殊半满 <lb ed="X" n="0051c22"/><lb ed="R052" n="0056b13"/>等者。若四教相对。则三藏为半。通别圆为满。以三 <lb ed="X" n="0051c23"/><lb ed="R052" n="0056b14"/>藏所诠之理。但是真而非中。所显之智。但是权而 <lb ed="X" n="0051c24"/><lb ed="R052" n="0056b15"/>非实。所破之惑。但是见思。而非无明。所出生死。但 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0052a" n="0052a"/> <lb ed="X" n="0052a01"/><lb ed="R052" n="0056b16"/>是分段。而非变易。皆得其半。故名为半。别圆不但 <lb ed="X" n="0052a02"/><lb ed="R052" n="0056b17"/>诠真。亦且诠中。乃至不但出于分段。亦且出于变 <lb ed="X" n="0052a03"/><lb ed="R052" n="0056b18"/>易。故名为满。通则通前藏教为半。通後别圆。则得 <lb ed="X" n="0052a04"/><lb ed="R052" n="0057a01"/>名为满也。今为大乘初门。故亦是满。涅槃会上。有 <lb ed="X" n="0052a05"/><lb ed="R052" n="0057a02"/>追说四教。故云道殊半满。擧後而言若此。初云機。 <lb ed="X" n="0052a06"/><lb ed="R052" n="0057a03"/>後云道者。盖化仪次第。因機而分。所以初但云機。 <lb ed="X" n="0052a07"/><lb ed="R052" n="0057a04"/>後皆知常。故云道耳。</p><p xml:id="pX33p0052a0709" cb:place="inline">△三正对显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052a08"/><lb ed="R052" n="0057a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0052a0801">岂非教被乘时。无足核其高会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052a09"/><lb ed="R052" n="0057a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0052a0901">教被乘时者。谓<persName>如来</persName>说教被機。各乘其时也。如乘 <lb ed="X" n="0052a10"/><lb ed="R052" n="0057a07"/>花严之时。则说别圆之教。而纯被大機。乘阿含之 <lb ed="X" n="0052a11"/><lb ed="R052" n="0057a08"/>时。则说三藏之教。而纯被小機。乘方等般若之时。 <lb ed="X" n="0052a12"/><lb ed="R052" n="0057a09"/>则对半说满。带二说圆。而双被大小两機。乃至涅 <lb ed="X" n="0052a13"/><lb ed="R052" n="0057a10"/>槃。则说追泯四教。而亦双被大小两機也。虽则各 <lb ed="X" n="0052a14"/><lb ed="R052" n="0057a11"/>乘其时。然其部内。或兼。或但。或对。或带。或杂权小。 <lb ed="X" n="0052a15"/><lb ed="R052" n="0057a12"/>皆不足以考核乎今经。故云无足核其高会。核即 <lb ed="X" n="0052a16"/><lb ed="R052" n="0057a13"/>比拟之意。其之一字。乃指法花也。然此法花。亦是 <lb ed="X" n="0052a17"/><lb ed="R052" n="0057a14"/>乘时被機之教。而所说之教。唯一纯圆。不同前之 <lb ed="X" n="0052a18"/><lb ed="R052" n="0057a15"/>兼但对带。亦非後之杂于权小。是故法花独为超 <lb ed="X" n="0052a19"/><lb ed="R052" n="0057a16"/>勝。前之四时。後之涅槃。皆不足以比拟其勝也。五 <lb ed="X" n="0052a20"/><lb ed="R052" n="0057a17"/>时但擧阿含之初。涅槃之後。明有大小半满。以显 <lb ed="X" n="0052a21"/><lb ed="R052" n="0057a18"/>花严。及夫二酥。皆有大小耳。盖花严之兼。方等之 <lb ed="X" n="0052a22"/><lb ed="R052" n="0057b01"/>对。般若之带。而大小之殊。则灼然可见。唯阿含但 <lb ed="X" n="0052a23"/><lb ed="R052" n="0057b02"/>是三藏。涅槃与今经同味。大小差别。似难显著。故 <lb ed="X" n="0052a24"/><lb ed="R052" n="0057b03"/>特擧而明之。是故对显。约四时及涅槃。皆不考核 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0052b" n="0052b"/> <lb ed="X" n="0052b01"/><lb ed="R052" n="0057b04"/>法花之高会也。</p><p xml:id="pX33p0052b0107" cb:place="inline">△二依文点示。分二。初示迹门。二 <lb ed="X" n="0052b02"/><lb ed="R052" n="0057b05"/>示本门。初又二。初擧例。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b03"/><lb ed="R052" n="0057b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0052b0301">是知五千退席。为进增慢之俦。五百受记。俱崇密化 <lb ed="X" n="0052b04"/><lb ed="R052" n="0057b07"/>之迹。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052b05"/><lb ed="R052" n="0057b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0052b0501">是知二字。乃紧承上文而言。谓法花之会。既其高 <lb ed="X" n="0052b06"/><lb ed="R052" n="0057b09"/>勝。则所以被機无不遍者。由是而知。五千退席。虽 <lb ed="X" n="0052b07"/><lb ed="R052" n="0057b10"/>退而实进之。非绝分也。五百授记。显其内秘外现。 <lb ed="X" n="0052b08"/><lb ed="R052" n="0057b11"/>本是高也。然此四句。有人异解。谓五千退席非退 <lb ed="X" n="0052b09"/><lb ed="R052" n="0057b12"/>席。不过为<g ref="#CB15081">策</g>进在会。上慢之人。故权示退席。非实 <lb ed="X" n="0052b10"/><lb ed="R052" n="0057b13"/>有退席也。五百授记非授记。不过欲尊崇下根。密 <lb ed="X" n="0052b11"/><lb ed="R052" n="0057b14"/>化之迹。故权示为授记。非实有授记也。若作此解。 <lb ed="X" n="0052b12"/><lb ed="R052" n="0057b15"/>各有二过。初二过者。一违于本经。二违于涅槃。违 <lb ed="X" n="0052b13"/><lb ed="R052" n="0057b16"/>本经者。经云。如是增上慢人。退亦佳矣。今此会中。 <lb ed="X" n="0052b14"/><lb ed="R052" n="0057b17"/>无复枝葉。纯有贞实。经中明指五千为退席。而言 <lb ed="X" n="0052b15"/><lb ed="R052" n="0057b18"/>非实有退席。经中明指在会为贞实。而言为欲<g ref="#CB15081">策</g> <lb ed="X" n="0052b16"/><lb ed="R052" n="0058a01"/>进上慢之人。岂非于本经有违乎。违涅槃者。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0052b17"/><lb ed="R052" n="0058a02"/>最後。为欲调熟未熟之人。故说大涅槃经而捃拾 <lb ed="X" n="0052b18"/><lb ed="R052" n="0058a03"/>之。若退席之人。而是权示者。则以何等为未熟之 <lb ed="X" n="0052b19"/><lb ed="R052" n="0058a04"/>人耶。使所说涅槃。无所被之人矣。岂非与涅槃有 <lb ed="X" n="0052b20"/><lb ed="R052" n="0058a05"/>违乎。次二过者。一则显法花无授记实行声闻之 <lb ed="X" n="0052b21"/><lb ed="R052" n="0058a06"/>功。二则使下根无净<persName>佛</persName>国土之事。盖谓虽是内秘 <lb ed="X" n="0052b22"/><lb ed="R052" n="0058a07"/>之者。今既为外现。则权引乎实。而同于实行矣。权 <lb ed="X" n="0052b23"/><lb ed="R052" n="0058a08"/>行既记。实亦可记。此法花之功。所以高于一代也。 <lb ed="X" n="0052b24"/><lb ed="R052" n="0058a09"/>若言无有记。则显法花之无功。岂非过乎。由于授 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0052c" n="0052c"/> <lb ed="X" n="0052c01"/><lb ed="R052" n="0058a10"/>记作<persName>佛</persName>。故修种种行。而得劫国莊严。若言元无授 <lb ed="X" n="0052c02"/><lb ed="R052" n="0058a11"/>记。则亦无净<persName>佛</persName>国土之事矣。岂非过乎。又汝言。为 <lb ed="X" n="0052c03"/><lb ed="R052" n="0058a12"/>欲尊崇其密化之迹。正由有记。方显迹高。若元无 <lb ed="X" n="0052c04"/><lb ed="R052" n="0058a13"/>有记。则不知密化之迹。由何而得尊崇也。今言五 <lb ed="X" n="0052c05"/><lb ed="R052" n="0058a14"/>千上慢。<anchor xml:id="nkr_note_add_0052c0501" n="0052c0501"/><anchor xml:id="beg0052c0501" n="0052c0501"/>已<anchor xml:id="end0052c0501"/>闻略开权显实。则一乘圆种。<anchor xml:id="nkr_note_add_0052c0502" n="0052c0502"/><anchor xml:id="beg0052c0502" n="0052c0502"/>已<anchor xml:id="end0052c0502"/>纳八识 <lb ed="X" n="0052c06"/><lb ed="R052" n="0058a15"/>田中。虽退席而去。亦得为未来度脱因缘。故後于 <lb ed="X" n="0052c07"/><lb ed="R052" n="0058a16"/>涅槃会上。亦能成熟。是则虽退。而实进之。故云五 <lb ed="X" n="0052c08"/><lb ed="R052" n="0058a17"/>千退席。为进增慢之俦。退席者其益尙尔。在会者 <lb ed="X" n="0052c09"/><lb ed="R052" n="0058a18"/>其益可知。五百弟子。乃是下根。下根既显其本。则 <lb ed="X" n="0052c10"/><lb ed="R052" n="0058b01"/>中上根。盖可知矣。而权行者。本引乎实。权行既皆 <lb ed="X" n="0052c11"/><lb ed="R052" n="0058b02"/>得记。则实行者。亦可知矣。此则利根钝根。权行实 <lb ed="X" n="0052c12"/><lb ed="R052" n="0058b03"/>行。皆得授记。所以法花。独为尊勝。而诸部皆无足 <lb ed="X" n="0052c13"/><lb ed="R052" n="0058b04"/>核其高会耳。</p><p xml:id="pX33p0052c1306" cb:place="inline">△二点文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052c14"/><lb ed="R052" n="0058b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0052c1401">所以放光现瑞。开发请之教源。出定扬德。畅<persName>佛</persName>慧之 <lb ed="X" n="0052c15"/><lb ed="R052" n="0058b06"/>宏略。朽宅通入大之文轨。化城引昔缘之不坠。繫珠 <lb ed="X" n="0052c16"/><lb ed="R052" n="0058b07"/>明理性之常在。凿井显示悟之多方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0052c17"/><lb ed="R052" n="0058b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0052c1701">所以二字。亦承上文而言。谓今经既其高勝。则其 <lb ed="X" n="0052c18"/><lb ed="R052" n="0058b09"/>三分亦异他经。故六瑞为今经之序分。三周为今 <lb ed="X" n="0052c19"/><lb ed="R052" n="0058b10"/>经之正宗。善行菩萨之道。为今经之流通也。故初 <lb ed="X" n="0052c20"/><lb ed="R052" n="0058b11"/>放光一句。是序迹门之序分。放光是此土六瑞之 <lb ed="X" n="0052c21"/><lb ed="R052" n="0058b12"/>末。他土六瑞之总。故擧一放光。全收两土六瑞也。 <lb ed="X" n="0052c22"/><lb ed="R052" n="0058b13"/>次出定等四句。是序迹门之正宗。初出定一句。序 <lb ed="X" n="0052c23"/><lb ed="R052" n="0058b14"/>法说周。次朽宅一句。序譬说周。三化城一句。序因 <lb ed="X" n="0052c24"/><lb ed="R052" n="0058b15"/>缘说周。出定等者。以<persName>如来</persName>从三昧起。故云出定。歎 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0053a" n="0053a"/> <lb ed="X" n="0053a01"/><lb ed="R052" n="0058b16"/>诸<persName>佛</persName>二智。故云扬德。宏即宏大。略即方略。即指其 <lb ed="X" n="0053a02"/><lb ed="R052" n="0058b17"/>智慧门。甚深无量等。及唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽者耳。 <lb ed="X" n="0053a03"/><lb ed="R052" n="0058b18"/>文轨者。引用外典也。外典云。天下大治。则书同文。 <lb ed="X" n="0053a04"/><lb ed="R052" n="0059a01"/>车同轨。今经开九界三乘。显<persName>佛</persName>界一乘。如天下一 <lb ed="X" n="0053a05"/><lb ed="R052" n="0059a02"/>统大治。故同一圆顿之文。同一大车之轨也。昔缘 <lb ed="X" n="0053a06"/><lb ed="R052" n="0059a03"/>不坠。正指大通之时。而结缘也。繫珠者。有人云。繫 <lb ed="X" n="0053a07"/><lb ed="R052" n="0059a04"/>珠明宿种之常在。不应言理性之常在。以繫珠是 <lb ed="X" n="0053a08"/><lb ed="R052" n="0059a05"/>譬了因。理性乃是正因。盖不知了因是能繫。正因 <lb ed="X" n="0053a09"/><lb ed="R052" n="0059a06"/>是所繫。了因无正因则不发。正因无了因则不显。 <lb ed="X" n="0053a10"/><lb ed="R052" n="0059a07"/>名虽有二。体实是一。乃约所而明能。故云理性。此 <lb ed="X" n="0053a11"/><lb ed="R052" n="0059a08"/>律师深见此旨。非漫然耳。凿井一句。是序迹门之 <lb ed="X" n="0053a12"/><lb ed="R052" n="0059a09"/>流通也。</p><p xml:id="pX33p0053a1204" cb:place="inline">△二示本门。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a13"/><lb ed="R052" n="0059a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0053a1301">词義宛然。喩陈<name role="" type="person">唯远</name>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053a14"/><lb ed="R052" n="0059a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0053a1401">本门但云词義等者。上既详示迹门三分。欲示本 <lb ed="X" n="0053a15"/><lb ed="R052" n="0059a12"/>门。亦应有三。迹门既<anchor xml:id="nkr_note_add_0053a1501" n="0053a1501"/><anchor xml:id="beg0053a1501" n="0053a1501"/>已<anchor xml:id="end0053a1501"/>具示。本门可以例知。故总 <lb ed="X" n="0053a16"/><lb ed="R052" n="0059a13"/>为略示耳。则三分能诠之词。所诠之義。皆宛然可 <lb ed="X" n="0053a17"/><lb ed="R052" n="0059a14"/>见。故云词義宛然。如从地涌出等之词義。则本门 <lb ed="X" n="0053a18"/><lb ed="R052" n="0059a15"/>之序分宛然。长远寿量等之词義。则本门之正宗 <lb ed="X" n="0053a19"/><lb ed="R052" n="0059a16"/>宛然。四信五品等之词義。则本门之流通宛然。更 <lb ed="X" n="0053a20"/><lb ed="R052" n="0059a17"/>擧其正宗而言之。则如寿量品中。尘点之喩。显我 <lb ed="X" n="0053a21"/><lb ed="R052" n="0059a18"/><persName>佛</persName>长远久本。及夫医师之喩。明三世非生灭。现生 <lb ed="X" n="0053a22"/><lb ed="R052" n="0059b01"/>灭。故云喩陈<name role="" type="person">唯远</name>。是知词義一句。乃总示三分之 <lb ed="X" n="0053a23"/><lb ed="R052" n="0059b02"/>宛然。喩陈一句。乃别示正宗之词義也。故知依文 <lb ed="X" n="0053a24"/><lb ed="R052" n="0059b03"/>点示。若迹若本。各有序正流通。莫不一一为之序 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0053b" n="0053b"/> <lb ed="X" n="0053b01"/><lb ed="R052" n="0059b04"/>示耳。</p><p xml:id="pX33p0053b0103" cb:place="inline">△三显<persName>佛</persName>慈悲。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b02"/><lb ed="R052" n="0059b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0053b0201">自非大哀旷济。拔滞溺之沉流。一极悲心。拯昏迷之 <lb ed="X" n="0053b03"/><lb ed="R052" n="0059b06"/>失性。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b04"/><lb ed="R052" n="0059b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0053b0401">滞溺等者。乃滞空溺有。沉流二边。昏迷中道。失于 <lb ed="X" n="0053b05"/><lb ed="R052" n="0059b08"/>实利理性。若非<persName>如来</persName>无缘大悲。何由拯拔。故言自 <lb ed="X" n="0053b06"/><lb ed="R052" n="0059b09"/>非大哀等也。一极即至极也。又此一节。乃结上起 <lb ed="X" n="0053b07"/><lb ed="R052" n="0059b10"/>下。以显<persName>佛</persName>之慈悲。谓自非<persName>如来</persName>之大哀。则何以说 <lb ed="X" n="0053b08"/><lb ed="R052" n="0059b11"/>此妙经。自非<persName>如来</persName>之大哀。虽说此经。则何以传译 <lb ed="X" n="0053b09"/><lb ed="R052" n="0059b12"/>此土。自非<persName>如来</persName>之大哀。虽传此土。则何以六百馀 <lb ed="X" n="0053b10"/><lb ed="R052" n="0059b13"/>载。四千馀轴。而此经独得受持之盛也。若非<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0053b11"/><lb ed="R052" n="0059b14"/>大悲。旷济之心。拯拔滞溺之失性。焉能如是乎。故 <lb ed="X" n="0053b12"/><lb ed="R052" n="0059b15"/>曰自非<note place="inline">云云</note>。此盖结上传译源流等文。以显<persName>佛</persName>慈 <lb ed="X" n="0053b13"/><lb ed="R052" n="0059b16"/>悲。复生下受持因由之文。则自非二字。義贯下文 <lb ed="X" n="0053b14"/><lb ed="R052" n="0059b17"/>耳。</p><p xml:id="pX33p0053b1402" cb:place="inline">△三叙受持因由。又二。初明受持独盛。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b15"/><lb ed="R052" n="0059b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0053b1501">自汉至唐。六百馀载。总历群籍。四千馀轴。受持盛者。 <lb ed="X" n="0053b16"/><lb ed="R052" n="0060a01"/>无出此经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b17"/><lb ed="R052" n="0060a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0053b1701">六百馀载。是明时极其长言。四千馀轴。是擧经极 <lb ed="X" n="0053b18"/><lb ed="R052" n="0060a03"/>其多谓。如此长时多经之中。而受持者。唯此经为 <lb ed="X" n="0053b19"/><lb ed="R052" n="0060a04"/>盛也。</p><p xml:id="pX33p0053b1903" cb:place="inline">△二明当生庆幸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b20"/><lb ed="R052" n="0060a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0053b2001">将非機教相扣。幷智勝之遗尘。闻而深敬。俱威王之 <lb ed="X" n="0053b21"/><lb ed="R052" n="0060a06"/>馀绩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053b22"/><lb ed="R052" n="0060a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0053b2201">遗尘者。犹言少也。昔为王子教化。六百万亿姟众 <lb ed="X" n="0053b23"/><lb ed="R052" n="0060a08"/>生。及乎中间。而相値熟脱者。莫非機教相扣。约喩 <lb ed="X" n="0053b24"/><lb ed="R052" n="0060a09"/>而明。如大块之多矣。今日王城。乃至未来世之熟 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0053c" n="0053c"/> <lb ed="X" n="0053c01"/><lb ed="R052" n="0060a10"/>脱者。亦是機教相扣。约喩而明。若遗尘之少耳。故 <lb ed="X" n="0053c02"/><lb ed="R052" n="0060a11"/>言遗尘也。馀绩犹是馀功也。言幷言俱者。谓灵山 <lb ed="X" n="0053c03"/><lb ed="R052" n="0060a12"/>会上。闻此经者。同是智勝<persName>佛</persName>之遗尘。威音王之馀 <lb ed="X" n="0053c04"/><lb ed="R052" n="0060a13"/>绩。即使今日。及夫後五百年。得闻此经。亦莫非智 <lb ed="X" n="0053c05"/><lb ed="R052" n="0060a14"/>勝遗尘。威王馀绩。故言幷遗尘。俱馀绩也。既幷是 <lb ed="X" n="0053c06"/><lb ed="R052" n="0060a15"/>智勝遗尘。俱是威王馀绩。其庆幸之当生也。更何 <lb ed="X" n="0053c07"/><lb ed="R052" n="0060a16"/>如哉。<anchor xml:id="nkr_note_add_0053c0701" n="0053c0701"/><anchor xml:id="beg0053c0701" n="0053c0701"/>已<anchor xml:id="end0053c0701"/>上第二科解释竟。</p><p xml:id="pX33p0053c0711" cb:place="inline">△三结成。分二。初正结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053c08"/><lb ed="R052" n="0060a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0053c0801">辄于经首。序而综之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053c09"/><lb ed="R052" n="0060a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0053c0901">△二发愿。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053c10"/><lb ed="R052" n="0060b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0053c1001">庶得早净六根。仰慈尊之嘉会。速成四德。趣乐土之 <lb ed="X" n="0053c11"/><lb ed="R052" n="0060b02"/>玄猷。弘赞莫穷。永贻诸後云耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0053c12"/><lb ed="R052" n="0060b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0053c1201">愿净六根。愿成四德。更愿此经。永贻于後耳。净六 <lb ed="X" n="0053c13"/><lb ed="R052" n="0060b04"/>根。如法师功德品。慈尊嘉会。有云即弥勒龙华三 <lb ed="X" n="0053c14"/><lb ed="R052" n="0060b05"/>会。四德即常乐我净。乐土即西方之净土也。今谓。 <lb ed="X" n="0053c15"/><lb ed="R052" n="0060b06"/>既云早净六根。复云速成四德。岂至弥勒下生。及 <lb ed="X" n="0053c16"/><lb ed="R052" n="0060b07"/>以命终往生乎。若能如智者。随文入观。则自然亲 <lb ed="X" n="0053c17"/><lb ed="R052" n="0060b08"/>见灵山一会。俨然未散。故经云。则为见<persName>佛</persName>常在耆 <lb ed="X" n="0053c18"/><lb ed="R052" n="0060b09"/>阇崛山。是则即以<persName>如来</persName>为慈尊。灵山为嘉会。若能 <lb ed="X" n="0053c19"/><lb ed="R052" n="0060b10"/>成就普贤品之四法。即能显此同居秽土。便是寂 <lb ed="X" n="0053c20"/><lb ed="R052" n="0060b11"/>光真境。是则即以四法为四德。寂光为乐土。故六 <lb ed="X" n="0053c21"/><lb ed="R052" n="0060b12"/>根则云早净。四德则云速成也。又此一文。是总结 <lb ed="X" n="0053c22"/><lb ed="R052" n="0060b13"/>名。前科中。辄于经首。序而综之。是结序之一字。言 <lb ed="X" n="0053c23"/><lb ed="R052" n="0060b14"/>辄者。犹云擅也。谓此经所有传译之源流。所有经 <lb ed="X" n="0053c24"/><lb ed="R052" n="0060b15"/>文之旨趣。所有受持之因由。擅于一经之首。序而 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0054a" n="0054a"/> <lb ed="X" n="0054a01"/><lb ed="R052" n="0060b16"/>综之。此律师之谦词也。所以经序。辄者无他。愿早 <lb ed="X" n="0054a02"/><lb ed="R052" n="0060b17"/>净六根。速成四德耳。弘赞莫穷一句。是结弘之一 <lb ed="X" n="0054a03"/><lb ed="R052" n="0060b18"/>字。弘即弘廣。赞即赞成。亦即赞述。谓弘廣赞成此 <lb ed="X" n="0054a04"/><lb ed="R052" n="0061a01"/>经。更无有穷也。永贻诸後一句。是结传之一字。唯 <lb ed="X" n="0054a05"/><lb ed="R052" n="0061a02"/>其弘赞莫穷。故云永贻诸後。以其弘赞莫穷。永贻 <lb ed="X" n="0054a06"/><lb ed="R052" n="0061a03"/>诸後。故名此序。为弘传序耳。上来标擧解释结成。 <lb ed="X" n="0054a07"/><lb ed="R052" n="0061a04"/>三科至此。释弘传序竟。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0054a08"/> <lb ed="X" n="0054a09"/> <lb ed="X" n="0054a10"/><lb ed="R052" n="0061a06"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">第一之一</cb:mulu><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0054a11"/> <lb ed="X" n="0054a12"/><lb ed="R052" n="0061a07"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师 鸠摩罗什奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0054a13"/><lb ed="R052" n="0061a08"/><byline cb:type="author">天台教观 一松大师 讲录</byline> <lb ed="X" n="0054a14"/><lb ed="R052" n="0061a09"/><byline cb:type="editor">淸 东瓯释氏 晓柔廣和 编定</byline> <lb ed="X" n="0054a15"/><lb ed="R052" n="0061a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">释题分文</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0054a1501">△欲释此经。先分为二。初释题分文。</p> <lb ed="X" n="0054a16"/><lb ed="R052" n="0061a11"/><p xml:id="pX33p0054a1601">就题中有经题人题。今先释经题。妙法等五字。乃 <lb ed="X" n="0054a17"/><lb ed="R052" n="0061a12"/>一经之总题。卷等三字。乃一经之别目。就总题中。 <lb ed="X" n="0054a18"/><lb ed="R052" n="0061a13"/>有别题通题。所言别者。凡一经有一经之称谓。如 <lb ed="X" n="0054a19"/><lb ed="R052" n="0061a14"/>花严不同楞严。楞严不同楞伽。经经别异。故名为 <lb ed="X" n="0054a20"/><lb ed="R052" n="0061a15"/>别。所言通者。虽则经经称谓。各各别异。除律论外。 <lb ed="X" n="0054a21"/><lb ed="R052" n="0061a16"/>同得其名。故名为通。今妙法莲花四字异于他经。 <lb ed="X" n="0054a22"/><lb ed="R052" n="0061a17"/>即今经之别题。经之一字同于众典。即今经之通 <lb ed="X" n="0054a23"/><lb ed="R052" n="0061a18"/>题。又妙法等至演義七字。复有通题别题。演義二 <lb ed="X" n="0054a24"/><lb ed="R052" n="0061b01"/>字。与他部异。如文句记。各异其名。是为别题。妙等 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0054b" n="0054b"/> <lb ed="X" n="0054b01"/><lb ed="R052" n="0061b02"/>五字。与他部同。如玄義亦尔。不離妙等五字。同得 <lb ed="X" n="0054b02"/><lb ed="R052" n="0061b03"/>其名。是为通题。通别合擧。故名妙法莲花经演義。 <lb ed="X" n="0054b03"/><lb ed="R052" n="0061b04"/>定其通别如此。若欲解释其義。妙即不可思议之 <lb ed="X" n="0054b04"/><lb ed="R052" n="0061b05"/>谓。法即堪能轨则之称。既不可以心而思。又不可 <lb ed="X" n="0054b05"/><lb ed="R052" n="0061b06"/>以言而议。故名为妙。既能任持自性。复能轨生物 <lb ed="X" n="0054b06"/><lb ed="R052" n="0061b07"/>解。故称为法。此乃一往训字。若剋论其所自。所言 <lb ed="X" n="0054b07"/><lb ed="R052" n="0061b08"/>妙法无他。即此经中。迹门所开之权。所显之实。本 <lb ed="X" n="0054b08"/><lb ed="R052" n="0061b09"/>门所开之迹。所显之本是也。如是权实本迹之法。 <lb ed="X" n="0054b09"/><lb ed="R052" n="0061b10"/>四十年前讳而不谈。直至今日。乃能显说。是则昔 <lb ed="X" n="0054b10"/><lb ed="R052" n="0061b11"/>日之所稀有。故是妙也。盖四十年前。所说三乘五 <lb ed="X" n="0054b11"/><lb ed="R052" n="0061b12"/>教。七种方便。此是<persName>如来</persName>之权。而曾不说之为权。四 <lb ed="X" n="0054b12"/><lb ed="R052" n="0061b13"/>十年前。所说一乘圆顿。此是<persName>如来</persName>之实。而曾不说 <lb ed="X" n="0054b13"/><lb ed="R052" n="0061b14"/>之为实。去伽耶近城。方乃坐于道场。此是<persName>如来</persName>之 <lb ed="X" n="0054b14"/><lb ed="R052" n="0061b15"/>迹。而四十年前。曾不说之为迹。尘点劫前。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b1401" n="0054b1401"/><anchor xml:id="beg0054b1401" n="0054b1401"/>已<anchor xml:id="end0054b1401"/>成 <lb ed="X" n="0054b15"/><lb ed="R052" n="0061b16"/><persName>等正觉</persName>。此是<persName>如来</persName>之本。而四十年前。曾不说之为 <lb ed="X" n="0054b16"/><lb ed="R052" n="0061b17"/>本。今日法花高会。说三乘五教。定定是权。说一乘 <lb ed="X" n="0054b17"/><lb ed="R052" n="0061b18"/>圆顿。定定为实。说伽耶近城。定定是迹。说久远证 <lb ed="X" n="0054b18"/><lb ed="R052" n="0062a01"/>得。定定为本。此乃若权若实。若迹若本之法。先所 <lb ed="X" n="0054b19"/><lb ed="R052" n="0062a02"/>未说。而今说之。所以是妙也。然不但说之为权实。 <lb ed="X" n="0054b20"/><lb ed="R052" n="0062a03"/>说之为本迹。称妙而<anchor xml:id="nkr_note_add_0054b2001" n="0054b2001"/><anchor xml:id="beg0054b2001" n="0054b2001"/>已<anchor xml:id="end0054b2001"/>。又能开诸法之权门。即显 <lb ed="X" n="0054b21"/><lb ed="R052" n="0062a04"/>一乘之实相。开伽耶之近迹。即显长远之久本。所 <lb ed="X" n="0054b22"/><lb ed="R052" n="0062a05"/>谓开决其权。以显乎实。开决其迹。以显乎本也。是 <lb ed="X" n="0054b23"/><lb ed="R052" n="0062a06"/>则昔日所有之权。非離实而别有。乃为实所施之 <lb ed="X" n="0054b24"/><lb ed="R052" n="0062a07"/>权。权原是实。今日所有之实。非離权而别有。乃开 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0054c" n="0054c"/> <lb ed="X" n="0054c01"/><lb ed="R052" n="0062a08"/>权所显之实。实原是权。伽耶近城之迹。非離本而 <lb ed="X" n="0054c02"/><lb ed="R052" n="0062a09"/>别有。乃从本所垂之迹。迹原是本。长远寿量之本。 <lb ed="X" n="0054c03"/><lb ed="R052" n="0062a10"/>非離迹而别有。乃开迹所显之本。本原是迹。是则 <lb ed="X" n="0054c04"/><lb ed="R052" n="0062a11"/>权实一体。本迹不二。乃是妙权妙实。妙迹妙本。权 <lb ed="X" n="0054c05"/><lb ed="R052" n="0062a12"/>实本迹之名虽殊。而不可思议是一。所以谓之妙 <lb ed="X" n="0054c06"/><lb ed="R052" n="0062a13"/>法也。虽言妙法即是权实本迹。然不知的是何等 <lb ed="X" n="0054c07"/><lb ed="R052" n="0062a14"/>理体。究而论之。不出经中所明如是相。如是性。乃 <lb ed="X" n="0054c08"/><lb ed="R052" n="0062a15"/>至如是本末究竟等十如。此之十如。约十界而论。 <lb ed="X" n="0054c09"/><lb ed="R052" n="0062a16"/>一界之中。具有十如。则十界具有百如。一界之中。 <lb ed="X" n="0054c10"/><lb ed="R052" n="0062a17"/>复具十界。则十界便有百界。而百界具有千如矣。 <lb ed="X" n="0054c11"/><lb ed="R052" n="0062a18"/>约于实法五阴。假名众生。依报国土。则成三千。此 <lb ed="X" n="0054c12"/><lb ed="R052" n="0062b01"/>之三千性相。百界千如。而不出乎现前介尔一念 <lb ed="X" n="0054c13"/><lb ed="R052" n="0062b02"/>之心。即此现前介尔一念之心。全体具足三千性 <lb ed="X" n="0054c14"/><lb ed="R052" n="0062b03"/>相。百界千如。亦复即此三千性相。百界千如。以为 <lb ed="X" n="0054c15"/><lb ed="R052" n="0062b04"/>所开之权。以为所显之实。而权实无别有权实。即 <lb ed="X" n="0054c16"/><lb ed="R052" n="0062b05"/>此三千性相。百界千如。以为所开之迹。以为所显 <lb ed="X" n="0054c17"/><lb ed="R052" n="0062b06"/>之本。而本迹亦无别有本迹。是则虽有权实本迹 <lb ed="X" n="0054c18"/><lb ed="R052" n="0062b07"/>之殊。只一念三千。而此三千一念具足。若三千而 <lb ed="X" n="0054c19"/><lb ed="R052" n="0062b08"/>全居乎一念。则三千之多不为多。若一念而全具 <lb ed="X" n="0054c20"/><lb ed="R052" n="0062b09"/>乎三千。则一念之少不为少。如是之法。寧得以心 <lb ed="X" n="0054c21"/><lb ed="R052" n="0062b10"/>思之。以言议之。若此法而非妙者。更有何法为妙 <lb ed="X" n="0054c22"/><lb ed="R052" n="0062b11"/>乎。利根之人。一闻所说。则便知此法权与实而同 <lb ed="X" n="0054c23"/><lb ed="R052" n="0062b12"/>体。迹与本为一如。欲令中下皆知。故更巧喩于莲 <lb ed="X" n="0054c24"/><lb ed="R052" n="0062b13"/>华也。世间唯有莲花。则方华之时。即有于果。而华 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0055a" n="0055a"/> <lb ed="X" n="0055a01"/><lb ed="R052" n="0062b14"/>果同时。故以妙法而喩于彼。若不明妙法之权实 <lb ed="X" n="0055a02"/><lb ed="R052" n="0062b15"/>同体。本迹一如。请试观乎莲花。若知莲花之方华 <lb ed="X" n="0055a03"/><lb ed="R052" n="0062b16"/>即果。花果同时。则便知妙法即权是实。即迹是本。 <lb ed="X" n="0055a04"/><lb ed="R052" n="0062b17"/>权实同体。本迹一如矣。是则妙法是法体。莲花是 <lb ed="X" n="0055a05"/><lb ed="R052" n="0062b18"/>比方。先标法体。次擧比方。故云妙法莲花也。通题 <lb ed="X" n="0055a06"/><lb ed="R052" n="0063a01"/>言经者。梵语修多罗。此云契经。凡<persName>佛</persName>说法。必契理 <lb ed="X" n="0055a07"/><lb ed="R052" n="0063a02"/>契機。今此法花。上则契乎十方三世一切诸<persName>佛</persName>。所 <lb ed="X" n="0055a08"/><lb ed="R052" n="0063a03"/>诠诸法实相之理。下则契乎九界六道一切众生。 <lb ed="X" n="0055a09"/><lb ed="R052" n="0063a04"/>所有一乘圆顿之機。故言经也。卷第一者。秦译此 <lb ed="X" n="0055a10"/><lb ed="R052" n="0063a05"/>经有七卷。今当最初。故言第一耳。题義甚多。不能 <lb ed="X" n="0055a11"/><lb ed="R052" n="0063a06"/>尽释于此。如上弘传序释题。下序品初。方便品初。 <lb ed="X" n="0055a12"/><lb ed="R052" n="0063a07"/>第二卷。譬喩品初。信解品初。第三卷。药草喩品初。 <lb ed="X" n="0055a13"/><lb ed="R052" n="0063a08"/>第四卷。五百弟子受记品初。幷今总题。共有八番。 <lb ed="X" n="0055a14"/><lb ed="R052" n="0063a09"/>如其各品。为出来由生起。及解于品。故不顿释。次 <lb ed="X" n="0055a15"/><lb ed="R052" n="0063a10"/>人题中。姚秦等義。具如论註。奉诏译者。诏即告也。 <lb ed="X" n="0055a16"/><lb ed="R052" n="0063a11"/>古来凡是在上语下。皆谓之诏。自汉以来。天子乃 <lb ed="X" n="0055a17"/><lb ed="R052" n="0063a12"/>得称之。<anchor xml:id="nkr_note_add_0055a1701" n="0055a1701"/><anchor xml:id="beg0055a1701" n="0055a1701"/>已<anchor xml:id="end0055a1701"/>上释题竟。</p> <lb ed="X" n="0055a18"/><lb ed="R052" n="0063a13"/><p xml:id="pX33p0055a1801">二分文。此经有七卷。凡二十八品。若大分之。为二。 <lb ed="X" n="0055a19"/><lb ed="R052" n="0063a14"/>一迹门开三显一。开权显实。二本门开近显远。开 <lb ed="X" n="0055a20"/><lb ed="R052" n="0063a15"/>迹显本。前四卷半。有十四品。始自第一卷之序品。 <lb ed="X" n="0055a21"/><lb ed="R052" n="0063a16"/>终于第五卷初安乐行品。谓之迹门。後二卷半。亦 <lb ed="X" n="0055a22"/><lb ed="R052" n="0063a17"/>十四品。始自第五卷中。从地涌出品。终于第七卷 <lb ed="X" n="0055a23"/><lb ed="R052" n="0063a18"/>末普贤劝发品。谓之本门。所言迹者。果後施化。盖 <lb ed="X" n="0055a24"/><lb ed="R052" n="0063b01"/><persName>如来</persName>早<anchor xml:id="nkr_note_add_0055a2401" n="0055a2401"/><anchor xml:id="beg0055a2401" n="0055a2401"/>已<anchor xml:id="end0055a2401"/>成<persName>等正觉</persName>。究尽诸法实相。欲令一切众 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0055b" n="0055b"/> <lb ed="X" n="0055b01"/><lb ed="R052" n="0063b02"/>生。亦同证于诸法实相。各得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。 <lb ed="X" n="0055b02"/><lb ed="R052" n="0063b03"/>是故从本垂迹。数数现生。数数现灭。如是现生现 <lb ed="X" n="0055b03"/><lb ed="R052" n="0063b04"/>灭。乃果後施化。故名为迹。所言本者。长远证得。如 <lb ed="X" n="0055b04"/><lb ed="R052" n="0063b05"/>寿量品所明一切世间。天人阿修罗。皆谓出释氏 <lb ed="X" n="0055b05"/><lb ed="R052" n="0063b06"/>宫。去<name role="" type="person">伽耶城</name>不远。坐于道场。然我实成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0055b0501" n="0055b0501"/><anchor xml:id="beg0055b0501" n="0055b0501"/>已<anchor xml:id="end0055b0501"/>来。无 <lb ed="X" n="0055b06"/><lb ed="R052" n="0063b07"/>量无边百千万亿那由他劫。如是长远证得。乃是 <lb ed="X" n="0055b07"/><lb ed="R052" n="0063b08"/><persName>如来</persName>最初究尽诸法实相。成于无上菩提。故名为 <lb ed="X" n="0055b08"/><lb ed="R052" n="0063b09"/>本。然迹本二门。各有序正流通三分。经初如是我 <lb ed="X" n="0055b09"/><lb ed="R052" n="0063b10"/>闻等之六事。乃迹门之通序也。次四众围绕。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0055b10"/><lb ed="R052" n="0063b11"/>说经入定。天雨四华。地摇六震。放白毫光。照于东 <lb ed="X" n="0055b11"/><lb ed="R052" n="0063b12"/>方万八千土。弥勒由是而怀疑发问。文殊因之而 <lb ed="X" n="0055b12"/><lb ed="R052" n="0063b13"/>忖古酬答。乃迹门之别序也。通别之由致既彰。则 <lb ed="X" n="0055b13"/><lb ed="R052" n="0063b14"/>正宗从是而可起。于是<persName>如来</persName>即从定起。廣歎诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0055b14"/><lb ed="R052" n="0063b15"/>权实智境。略为开三显一。二乘闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0055b1401" n="0055b1401"/><anchor xml:id="beg0055b1401" n="0055b1401"/>已<anchor xml:id="end0055b1401"/>。咸皆动执生 <lb ed="X" n="0055b15"/><lb ed="R052" n="0063b16"/>疑。身子三请之後。<persName>如来</persName>方乃廣为开显。为法以立 <lb ed="X" n="0055b16"/><lb ed="R052" n="0063b17"/>乎譬。重明夙世因缘。如是三周所说。莫不开九界 <lb ed="X" n="0055b17"/><lb ed="R052" n="0063b18"/>三乘之权。显<persName>佛</persName>界一乘之实。故上中下三根之人。 <lb ed="X" n="0055b18"/><lb ed="R052" n="0064a01"/>咸皆断于权疑。生于实信。而得授记作<persName>佛</persName>。<persName>如来</persName>本 <lb ed="X" n="0055b19"/><lb ed="R052" n="0064a02"/>怀。于是而畅。大事因缘。从兹而明。乃迹门之正宗 <lb ed="X" n="0055b20"/><lb ed="R052" n="0064a03"/>也。然<persName>如来</persName>说经之意。不独利益一时。实欲津洽于 <lb ed="X" n="0055b21"/><lb ed="R052" n="0064a04"/>未来。自当为之流通。然弘道在人。须假法师。故有 <lb ed="X" n="0055b22"/><lb ed="R052" n="0064a05"/>法师品。初则廣歎法勝人尊。以劝流通。次则详示 <lb ed="X" n="0055b23"/><lb ed="R052" n="0064a06"/>衣座室三。以为方轨。复引<name role="" type="person">多宝<persName>佛</persName>塔</name>。以证法勝。引 <lb ed="X" n="0055b24"/><lb ed="R052" n="0064a07"/>提婆达多。以证人尊。法勝人尊。既皆有证。以故若 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0055c" n="0055c"/> <lb ed="X" n="0055c01"/><lb ed="R052" n="0064a08"/>菩萨。若声闻。各各发愿立誓。或欲此土弘通。或欲 <lb ed="X" n="0055c02"/><lb ed="R052" n="0064a09"/>他方宣化。然忍难弘经。固菩萨之用心。若无难可 <lb ed="X" n="0055c03"/><lb ed="R052" n="0064a10"/>忍。亦<persName>如来</persName>之本意。故复托文殊为之发问。而更详 <lb ed="X" n="0055c04"/><lb ed="R052" n="0064a11"/>示四安乐行。以为初心弘经之式。此皆迹门之流 <lb ed="X" n="0055c05"/><lb ed="R052" n="0064a12"/>通也。迹门<anchor xml:id="nkr_note_add_0055c0501" n="0055c0501"/><anchor xml:id="beg0055c0501" n="0055c0501"/>已<anchor xml:id="end0055c0501"/>竟。本门宜彰。本门既非经首。故无通 <lb ed="X" n="0055c06"/><lb ed="R052" n="0064a13"/>序。于中无量菩萨。从地涌出。两土弟子。生疑发问。 <lb ed="X" n="0055c07"/><lb ed="R052" n="0064a14"/>乃本门发起之序分也。次之略开于近。则云我于 <lb ed="X" n="0055c08"/><lb ed="R052" n="0064a15"/><name role="" type="person">伽耶城</name>。得成正觉。乃教化之。令初发道心。略显于 <lb ed="X" n="0055c09"/><lb ed="R052" n="0064a16"/>远。则云。我今说实语。汝等一心信。我从久远来。教 <lb ed="X" n="0055c10"/><lb ed="R052" n="0064a17"/>化是等众。弥勒等诸菩萨。闻是说<anchor xml:id="nkr_note_add_0055c1001" n="0055c1001"/><anchor xml:id="beg0055c1001" n="0055c1001"/>已<anchor xml:id="end0055c1001"/>。莫不生于如 <lb ed="X" n="0055c11"/><lb ed="R052" n="0064a18"/>来之近执。动于菩萨之远疑。乃言得道甚近。所化 <lb ed="X" n="0055c12"/><lb ed="R052" n="0064b01"/>甚多。犹于世之父少子老。人所难信。于是<persName>如来</persName>为 <lb ed="X" n="0055c13"/><lb ed="R052" n="0064b02"/>之廣开其近。而言一切世间。皆谓今释迦牟尼。去 <lb ed="X" n="0055c14"/><lb ed="R052" n="0064b03"/>释氏宫。得阿耨多罗三藐三菩提。为之廣显其远。 <lb ed="X" n="0055c15"/><lb ed="R052" n="0064b04"/>而言然善男子。我实成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0055c1501" n="0055c1501"/><anchor xml:id="beg0055c1501" n="0055c1501"/>已<anchor xml:id="end0055c1501"/>来。甚大久远。譬如百 <lb ed="X" n="0055c16"/><lb ed="R052" n="0064b05"/>千万亿那由他阿僧祇三千世界。抹为微尘。过于 <lb ed="X" n="0055c17"/><lb ed="R052" n="0064b06"/>东方五百千万亿那由他阿僧祇国。乃下一尘。如 <lb ed="X" n="0055c18"/><lb ed="R052" n="0064b07"/>是东行。尽是微尘。如此著尘。及不著者。所有诸国。 <lb ed="X" n="0055c19"/><lb ed="R052" n="0064b08"/>复为微尘。一尘一劫。我成<persName>佛</persName>来复过于此。复明三 <lb ed="X" n="0055c20"/><lb ed="R052" n="0064b09"/>世之中。数数现生。而生实非生。数数现灭。而灭实 <lb ed="X" n="0055c21"/><lb ed="R052" n="0064b10"/>非灭。总之为度众生。而皆实不虚。犹如良医之去 <lb ed="X" n="0055c22"/><lb ed="R052" n="0064b11"/>来人间。而实无去来。总之为治狂子。元无虚妄。如 <lb ed="X" n="0055c23"/><lb ed="R052" n="0064b12"/>是廣开其近迹。廣显其远本。而诸菩萨。乃皆断于 <lb ed="X" n="0055c24"/><lb ed="R052" n="0064b13"/>近疑。生于远信。或有登于十住十行。或有得于十 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0056a" n="0056a"/> <lb ed="X" n="0056a01"/><lb ed="R052" n="0064b14"/>向十地。而授于法身之记。乃至或十信相似位中。 <lb ed="X" n="0056a02"/><lb ed="R052" n="0064b15"/>发菩提心者。于是弥勒菩萨。一一为之总申领解。 <lb ed="X" n="0056a03"/><lb ed="R052" n="0064b16"/>乃本门之正宗也。既有正宗。则当流通。是以发明。 <lb ed="X" n="0056a04"/><lb ed="R052" n="0064b17"/>现在则有四信。灭後则有五品。明初品之因功德。 <lb ed="X" n="0056a05"/><lb ed="R052" n="0064b18"/>故有随喜功德品。明初品之果功德。故有法师功 <lb ed="X" n="0056a06"/><lb ed="R052" n="0065a01"/>德品。复更证明信毁之罪福。故有常不轻品。此皆 <lb ed="X" n="0056a07"/><lb ed="R052" n="0065a02"/>劝赞流通也。既劝赞<anchor xml:id="nkr_note_add_0056a0701" n="0056a0701"/><anchor xml:id="beg0056a0701" n="0056a0701"/>已<anchor xml:id="end0056a0701"/>。还当付嘱。是以<persName>如来</persName>承菩 <lb ed="X" n="0056a08"/><lb ed="R052" n="0065a03"/>萨之请命。乃现十种之神力。结五重之纲要。三摩 <lb ed="X" n="0056a09"/><lb ed="R052" n="0065a04"/><name role="" type="person">菩萨顶</name>。而作是言。我于无量百千万亿阿僧祇劫。 <lb ed="X" n="0056a10"/><lb ed="R052" n="0065a05"/>修习是难得菩提之法。今以付嘱汝等。应当一心 <lb ed="X" n="0056a11"/><lb ed="R052" n="0065a06"/>流佈。使一切众生。皆得闻知。应当随学<persName>如来</persName>之法。 <lb ed="X" n="0056a12"/><lb ed="R052" n="0065a07"/>勿生悭吝。如药王之苦行焚身。妙音之神力通经。 <lb ed="X" n="0056a13"/><lb ed="R052" n="0065a08"/>观音之普门示现。皆所谓随学<persName>如来</persName>也。然要世弘 <lb ed="X" n="0056a14"/><lb ed="R052" n="0065a09"/>经。必多障恼。须假外护方可在在流通。故明陀罗 <lb ed="X" n="0056a15"/><lb ed="R052" n="0065a10"/>尼品。以为弘经之外护。若以普现色身三昧而弘 <lb ed="X" n="0056a16"/><lb ed="R052" n="0065a11"/>经。当如妙莊严王之本事。令无邪不归于正。终至 <lb ed="X" n="0056a17"/><lb ed="R052" n="0065a12"/>普贤菩萨为之劝发。此若劝赞。若付嘱。乃本门之 <lb ed="X" n="0056a18"/><lb ed="R052" n="0065a13"/>流通也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0056a1801" n="0056a1801"/><anchor xml:id="beg0056a1801" n="0056a1801"/>已<anchor xml:id="end0056a1801"/>上大分其文如此。</p> <lb ed="X" n="0056a19"/><lb ed="R052" n="0065a14"/><p xml:id="pX33p0056a1901">△二<anchor xml:id="nkr_note_orig_0056001" n="0056001"/>衣文释義。分二。初迹门。二本门。初有三。初序 <lb ed="X" n="0056a20"/><lb ed="R052" n="0065a15"/>分。二正宗。三流通。初又二。初品题。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0056a21"/><lb ed="R052" n="0065a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0056a2101">妙法莲花经序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0056a22"/><lb ed="R052" n="0065a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0056a2201">今就品题中。初妙等五字。亦是今经之总名。次序 <lb ed="X" n="0056a23"/><lb ed="R052" n="0065a18"/>等四字。方是一品之别题。若但言序品。而不言妙 <lb ed="X" n="0056a24"/><lb ed="R052" n="0065b01"/>法莲花经。则不显此之序品。乃今经之序品。故先 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0056b" n="0056b"/> <lb ed="X" n="0056b01"/><lb ed="R052" n="0065b02"/>标全经之名。而次繫于一品之题。故言妙法莲花 <lb ed="X" n="0056b02"/><lb ed="R052" n="0065b03"/>经序品第一。有本无经题者。如少师所略耳。然就 <lb ed="X" n="0056b03"/><lb ed="R052" n="0065b04"/>其略者。亦得妙法莲花。乃一经之名目。既有一经 <lb ed="X" n="0056b04"/><lb ed="R052" n="0065b05"/>之名目。便有一经之理体。一经之宗要。一经之力 <lb ed="X" n="0056b05"/><lb ed="R052" n="0065b06"/>用。一经之教相。所以智者大师。释此题时。约于五 <lb ed="X" n="0056b06"/><lb ed="R052" n="0065b07"/>重玄義。言五重者。第一是释其名目。第二是辨其 <lb ed="X" n="0056b07"/><lb ed="R052" n="0065b08"/>理体。第三是明其宗要。第四是论其力用。第五是 <lb ed="X" n="0056b08"/><lb ed="R052" n="0065b09"/>判其教相。释名。则以法喩。而为今经之名。辨体。则 <lb ed="X" n="0056b09"/><lb ed="R052" n="0065b10"/>以诸法实相。而为今经之体。明宗。则以一乘因果。 <lb ed="X" n="0056b10"/><lb ed="R052" n="0065b11"/>而为今经之宗。论用。则以断疑生信。而为今经之 <lb ed="X" n="0056b11"/><lb ed="R052" n="0065b12"/>用。判教相。则以无上醍醐。而为今经之教相。盖以 <lb ed="X" n="0056b12"/><lb ed="R052" n="0065b13"/>五重玄義。乃是一经之所诠显。大师欲人揽于一 <lb ed="X" n="0056b13"/><lb ed="R052" n="0065b14"/>题。即知今经旨趣。故于首题之中。即为发明也。然 <lb ed="X" n="0056b14"/><lb ed="R052" n="0065b15"/>一经浩漫。不能廣引。若就今品之中。而引明之。如 <lb ed="X" n="0056b15"/><lb ed="R052" n="0065b16"/>文殊问答偈云。我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如此。以是知 <lb ed="X" n="0056b16"/><lb ed="R052" n="0065b17"/>今<persName>佛</persName>。欲说法花经。证知此经是法喩为名也。又云。 <lb ed="X" n="0056b17"/><lb ed="R052" n="0065b18"/>今相如本瑞。是诸<persName>佛</persName>方便。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相 <lb ed="X" n="0056b18"/><lb ed="R052" n="0066a01"/>義。证知此经是诸法实相为体也。又云。诸人今当 <lb ed="X" n="0056b19"/><lb ed="R052" n="0066a02"/>知。合掌一心待。<persName>佛</persName>当雨法雨。充足求道者。证知此 <lb ed="X" n="0056b20"/><lb ed="R052" n="0066a03"/>经是一乘因果为宗也。又云。诸求三乘人。若有疑 <lb ed="X" n="0056b21"/><lb ed="R052" n="0066a04"/>悔者。<persName>佛</persName>当为除断。令尽无有馀。证知此经是断疑 <lb ed="X" n="0056b22"/><lb ed="R052" n="0066a05"/>生信为用也。若夫教相。只是分别上之四重。言法 <lb ed="X" n="0056b23"/><lb ed="R052" n="0066a06"/>喩为名者。诸经立名。只为七种。所谓单三。复三。幷 <lb ed="X" n="0056b24"/><lb ed="R052" n="0066a07"/>具足三是也。单三者。即单人单法单喩也。复三者。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0056c" n="0056c"/> <lb ed="X" n="0056c01"/><lb ed="R052" n="0066a08"/>即人喩法喩人法也。具足三者。即人法喩皆具足 <lb ed="X" n="0056c02"/><lb ed="R052" n="0066a09"/>也。今经非前之单三。非後之具足。于复三中。既非 <lb ed="X" n="0056c03"/><lb ed="R052" n="0066a10"/>人法。亦非人喩。正当法喩为名。以妙法是法。莲花 <lb ed="X" n="0056c04"/><lb ed="R052" n="0066a11"/>是喩。故以法喩为名也。言实相为体者。盖名为能 <lb ed="X" n="0056c05"/><lb ed="R052" n="0066a12"/>诠。体为所诠。既有能诠之名。必有所诠之体。若小 <lb ed="X" n="0056c06"/><lb ed="R052" n="0066a13"/>乘。则以空无常无我。而为其体。大乘。则以一实相。 <lb ed="X" n="0056c07"/><lb ed="R052" n="0066a14"/>而为其体。今经非小乘之三为体。正以实相为体。 <lb ed="X" n="0056c08"/><lb ed="R052" n="0066a15"/>故经云。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽诸法实相。所谓诸法 <lb ed="X" n="0056c09"/><lb ed="R052" n="0066a16"/>如是相。如是性。乃至如是本末究竟等。本门。则云 <lb ed="X" n="0056c10"/><lb ed="R052" n="0066a17"/>非如非异。不如三界。见于三界。故以实相为体也。 <lb ed="X" n="0056c11"/><lb ed="R052" n="0066a18"/>言因果为宗者。依体起行。必有宗要。无量众善。言 <lb ed="X" n="0056c12"/><lb ed="R052" n="0066b01"/>因则摄。无量证得。言果则摄。故以因果为宗要。然 <lb ed="X" n="0056c13"/><lb ed="R052" n="0066b02"/>大乘因者。无别为因。即以实相而为其因。大乘果 <lb ed="X" n="0056c14"/><lb ed="R052" n="0066b03"/>者。无别为果。亦即实相而为其果。今经既是圆顿 <lb ed="X" n="0056c15"/><lb ed="R052" n="0066b04"/>大乘。则非化他因果。亦非自他因果。故以自行一 <lb ed="X" n="0056c16"/><lb ed="R052" n="0066b05"/>乘因果为宗也。言断疑生信为用者。依宗显体。则 <lb ed="X" n="0056c17"/><lb ed="R052" n="0066b06"/>能起乎力用。今经迹门。则断于权疑。生于实信。而 <lb ed="X" n="0056c18"/><lb ed="R052" n="0066b07"/>为力用。本门。则断于近疑。生于远信。而为力用。盖 <lb ed="X" n="0056c19"/><lb ed="R052" n="0066b08"/>四十年前。但知有三乘五教。七种方便之权。不知 <lb ed="X" n="0056c20"/><lb ed="R052" n="0066b09"/>此等之权。全即一乘圆顿之实。到今法花迹门。一 <lb ed="X" n="0056c21"/><lb ed="R052" n="0066b10"/>番开显。则全权是实。实外无权。所有权疑。从是而 <lb ed="X" n="0056c22"/><lb ed="R052" n="0066b11"/>断。所有实信。从是而生。又一向而来一切世间。但 <lb ed="X" n="0056c23"/><lb ed="R052" n="0066b12"/>知<persName>世尊</persName>出释氏宫。去<name role="" type="person">伽耶城</name>。方始坐于道场。不知 <lb ed="X" n="0056c24"/><lb ed="R052" n="0066b13"/>尘点劫前。早<anchor xml:id="nkr_note_add_0056c2401" n="0056c2401"/><anchor xml:id="beg0056c2401" n="0056c2401"/>已<anchor xml:id="end0056c2401"/>成<persName>等正觉</persName>。到今法花。本门一番开 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0057a" n="0057a"/> <lb ed="X" n="0057a01"/><lb ed="R052" n="0066b14"/>显。则全迹是本。本外无迹。所有近疑。从是而断。所 <lb ed="X" n="0057a02"/><lb ed="R052" n="0066b15"/>有远信。从是而生。故以断疑生信为用也。言醍醐 <lb ed="X" n="0057a03"/><lb ed="R052" n="0066b16"/>为教相者。如涅槃所明。<persName>如来</persName>最初。说于花严。如从 <lb ed="X" n="0057a04"/><lb ed="R052" n="0066b17"/>牛出乳。则花严以乳味而为教相。花严之後。说于 <lb ed="X" n="0057a05"/><lb ed="R052" n="0066b18"/>阿含。如从乳出酪。则阿含以酪味。而为教相。阿含 <lb ed="X" n="0057a06"/><lb ed="R052" n="0067a01"/>之後。说于方等。如从酪出生酥。则方等以生酥味。 <lb ed="X" n="0057a07"/><lb ed="R052" n="0067a02"/>而为教相。方等之後。说于般若。如从生酥出熟酥。 <lb ed="X" n="0057a08"/><lb ed="R052" n="0067a03"/>则般若以熟酥味。而为教相。般若之後。说于今经。 <lb ed="X" n="0057a09"/><lb ed="R052" n="0067a04"/>令一切众生。皆得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。九界同归 <lb ed="X" n="0057a10"/><lb ed="R052" n="0067a05"/><persName>佛</persName>界。三乘咸会一乘。如从熟酥出醍醐。故以醍醐 <lb ed="X" n="0057a11"/><lb ed="R052" n="0067a06"/>而为今经之教相也。就一题而论全经如是。若但 <lb ed="X" n="0057a12"/><lb ed="R052" n="0067a07"/>就其题。则妙法是法。莲花是喩。法喩双标。故云妙 <lb ed="X" n="0057a13"/><lb ed="R052" n="0067a08"/>法莲花也。所言经者。由也。此法喩之名。由从金口 <lb ed="X" n="0057a14"/><lb ed="R052" n="0067a09"/>所宣。故名为经。又经者。梵语修多罗。此云契经。谓 <lb ed="X" n="0057a15"/><lb ed="R052" n="0067a10"/>此实相之体。上契一切诸<persName>佛</persName>所证因果之宗。下契 <lb ed="X" n="0057a16"/><lb ed="R052" n="0067a11"/>一切众生所有大小之機。故名为经。又经者。训法 <lb ed="X" n="0057a17"/><lb ed="R052" n="0067a12"/>训常。如是断权疑生实信之用。为十界之所同遵。 <lb ed="X" n="0057a18"/><lb ed="R052" n="0067a13"/>为三世之所不易。故名为经。又经者。径也。如是醍 <lb ed="X" n="0057a19"/><lb ed="R052" n="0067a14"/>醐之教相。若能依之修习。则可到实相之家。犹如 <lb ed="X" n="0057a20"/><lb ed="R052" n="0067a15"/>世之路径。依之而行。则可到家。故名为经也。序品 <lb ed="X" n="0057a21"/><lb ed="R052" n="0067a16"/>二字。如疏具解。此经二十八品。今当最初。故言第 <lb ed="X" n="0057a22"/><lb ed="R052" n="0067a17"/>一。</p><p xml:id="pX33p0057a2202" cb:place="inline">△二正文分二。初通序。二别序。通序为一经之 <lb ed="X" n="0057a23"/><lb ed="R052" n="0067a18"/>证信。别序为一经之发起。虽有通别之不同。总是 <lb ed="X" n="0057a24"/><lb ed="R052" n="0067b01"/>一经之序分也。初分五。初所闻法体。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0057b" n="0057b"/> <lb ed="X" n="0057b01"/><lb ed="R052" n="0067b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057b0101">如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057b02"/><lb ed="R052" n="0067b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057b0201">言如是者。乃指法之词。亦是信顺之谓。指法者。前 <lb ed="X" n="0057b03"/><lb ed="R052" n="0067b04"/>即指乎一题之总。後即指乎一经之别。谓如是之 <lb ed="X" n="0057b04"/><lb ed="R052" n="0067b05"/>经题。如是之经文。皆所诠之法体。信顺者。如世间 <lb ed="X" n="0057b05"/><lb ed="R052" n="0067b06"/>之事。人若信顺。则言此事如是。若不信顺。则言此 <lb ed="X" n="0057b06"/><lb ed="R052" n="0067b07"/>事不如是。今经法体。为十界之所信顺。故言如是 <lb ed="X" n="0057b07"/><lb ed="R052" n="0067b08"/>也。此就一往浅解如此。若欲深明其義。所谓不异 <lb ed="X" n="0057b08"/><lb ed="R052" n="0067b09"/>名如。无非曰是。今经开显四十年前。所说三乘五 <lb ed="X" n="0057b09"/><lb ed="R052" n="0067b10"/>教。七种方便。与究竟一乘。圆顿实相不异。如点顽 <lb ed="X" n="0057b10"/><lb ed="R052" n="0067b11"/>铁。全成真金。故名为如。既开彼方便。全成真实。则 <lb ed="X" n="0057b11"/><lb ed="R052" n="0067b12"/>唯一实相。无复更有三乘五教七种方便之非。故 <lb ed="X" n="0057b12"/><lb ed="R052" n="0067b13"/>名为是。若此如是。方是今经之如是。而不同他经 <lb ed="X" n="0057b13"/><lb ed="R052" n="0067b14"/>也。</p><p xml:id="pX33p0057b1302" cb:place="inline">△二能闻之人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057b14"/><lb ed="R052" n="0067b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057b1401">我闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057b15"/><lb ed="R052" n="0067b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057b1501">△三说经时分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057b16"/><lb ed="R052" n="0067b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057b1601">一时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057b17"/><lb ed="R052" n="0067b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057b1701">△四说经处所。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057b18"/><lb ed="R052" n="0068a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057b1801"><persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name>。<name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057b19"/><lb ed="R052" n="0068a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057b1901">以上皆如常解。兹不具录。</p><p xml:id="pX33p0057b1911" cb:place="inline">△五同闻伴侣。</p> <lb ed="X" n="0057b20"/><lb ed="R052" n="0068a03"/><p xml:id="pX33p0057b2001">此中列众。若从浅至深。则应先列杂众。次列声闻。 <lb ed="X" n="0057b21"/><lb ed="R052" n="0068a04"/>後列菩萨。若从深至浅。则应先列菩萨。次列声闻。 <lb ed="X" n="0057b22"/><lb ed="R052" n="0068a05"/>後列杂众。今既非从浅至深。亦非从深至浅。乃先 <lb ed="X" n="0057b23"/><lb ed="R052" n="0068a06"/>列声闻。次列菩萨。後列杂众者。此有事理二解。约 <lb ed="X" n="0057b24"/><lb ed="R052" n="0068a07"/>事者。初则剃发染衣。常近于<persName>佛</persName>。故先列之。杂众服 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0057c" n="0057c"/> <lb ed="X" n="0057c01"/><lb ed="R052" n="0068a08"/>异形乖。不近于<persName>佛</persName>。故後列之。菩萨形不拣节。服亦 <lb ed="X" n="0057c02"/><lb ed="R052" n="0068a09"/>不定。或远于<persName>佛</persName>。或近于<persName>佛</persName>。介乎两种之间。故中列 <lb ed="X" n="0057c03"/><lb ed="R052" n="0068a10"/>之。约理者。声闻乐于涅槃。念念著真。故先列之。菩 <lb ed="X" n="0057c04"/><lb ed="R052" n="0068a11"/>萨不著二边。常修中道。故中列之。难众乐于生死。 <lb ed="X" n="0057c05"/><lb ed="R052" n="0068a12"/>念念著俗。故後列之。文分为四。初声闻众。二菩萨 <lb ed="X" n="0057c06"/><lb ed="R052" n="0068a13"/>众。三杂众。四结众集。初二。初比丘。二尼众。初又二。 <lb ed="X" n="0057c07"/><lb ed="R052" n="0068a14"/>初总明。二别擧。初五。初明类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c08"/><lb ed="R052" n="0068a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057c0801">与大比丘众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c09"/><lb ed="R052" n="0068a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057c0901">△二擧数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c10"/><lb ed="R052" n="0068a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057c1001">万二千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c11"/><lb ed="R052" n="0068a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057c1101">△三论位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c12"/><lb ed="R052" n="0068b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057c1201">皆是阿罗汉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c13"/><lb ed="R052" n="0068b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057c1301">以上皆如文。</p><p xml:id="pX33p0057c1306" cb:place="inline">△四歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c14"/><lb ed="R052" n="0068b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0057c1401">诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c1401" n="0057c1401"/><anchor xml:id="beg0057c1401" n="0057c1401"/>已<anchor xml:id="end0057c1401"/>尽。无复烦恼。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c1402" n="0057c1402"/><anchor xml:id="beg0057c1402" n="0057c1402"/>己<anchor xml:id="end0057c1402"/>利。尽诸有结。心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0057c15"/><lb ed="R052" n="0068b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0057c1501">初二句。歎杀贼。次一句。歎<persName>应供</persName>。後二句。歎无生也。 <lb ed="X" n="0057c16"/><lb ed="R052" n="0068b05"/>诸漏者。漏即漏落。亦即渗漏。烦即昏烦。恼即恼乱。 <lb ed="X" n="0057c17"/><lb ed="R052" n="0068b06"/>凡夫之所以有烦恼者。由其不能尽于诸漏。故眼 <lb ed="X" n="0057c18"/><lb ed="R052" n="0068b07"/>见色。即起贪染。而漏落于色。耳闻声。即起贪著。而 <lb ed="X" n="0057c19"/><lb ed="R052" n="0068b08"/>漏落于声。乃至意缘法。即起分别。而漏落于法。故 <lb ed="X" n="0057c20"/><lb ed="R052" n="0068b09"/>此内之六根。对于外之六尘。中间起于六识。而漏 <lb ed="X" n="0057c21"/><lb ed="R052" n="0068b10"/>落昏烦恼乱。今万二千罗汉。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c2101" n="0057c2101"/><anchor xml:id="beg0057c2101" n="0057c2101"/>已<anchor xml:id="end0057c2101"/>能尽诸漏。则是 <lb ed="X" n="0057c22"/><lb ed="R052" n="0068b11"/>不为昏烦之所恼乱。如金刚所明。初果不入色声 <lb ed="X" n="0057c23"/><lb ed="R052" n="0068b12"/>香味。初果尙尔。况四果耶。故云诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0057c2301" n="0057c2301"/><anchor xml:id="beg0057c2301" n="0057c2301"/>已<anchor xml:id="end0057c2301"/>尽无复烦 <lb ed="X" n="0057c24"/><lb ed="R052" n="0068b13"/>恼。此盖能杀见思之贼也。次歎<persName>应供</persName>可知。三歎无 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0058a" n="0058a"/> <lb ed="X" n="0058a01"/><lb ed="R052" n="0068b14"/>生中。有即是果。结即是因。因果不亡。故名为有。言 <lb ed="X" n="0058a02"/><lb ed="R052" n="0068b15"/>诸有者。略言则有三有。廣言则有二十五有。处中 <lb ed="X" n="0058a03"/><lb ed="R052" n="0068b16"/>而言。则有九有。故言诸有也。所以尽诸有结者。盖 <lb ed="X" n="0058a04"/><lb ed="R052" n="0068b17"/>但断子缚。而果缚犹存。故云心得自在。若果缚亦 <lb ed="X" n="0058a05"/><lb ed="R052" n="0068b18"/>断。则不独心得自在。而身亦自在矣。凡夫所以生 <lb ed="X" n="0058a06"/><lb ed="R052" n="0069a01"/>死不出。由不能断诸有结耳。今此万二千罗汉。既 <lb ed="X" n="0058a07"/><lb ed="R052" n="0069a02"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0058a0701" n="0058a0701"/><anchor xml:id="beg0058a0701" n="0058a0701"/>已<anchor xml:id="end0058a0701"/>能断诸有之结。则不复受生矣。故知此歎无生 <lb ed="X" n="0058a08"/><lb ed="R052" n="0069a03"/>德也。</p><p xml:id="pX33p0058a0803" cb:place="inline">△五列名二。初别列二十一位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058a09"/><lb ed="R052" n="0069a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058a0901">其名曰。<name role="" type="person">阿若憍陈如</name>。<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。<name role="" type="person">优楼频螺迦葉</name>。伽耶 <lb ed="X" n="0058a10"/><lb ed="R052" n="0069a05"/>迦葉。<name role="" type="person">那提迦葉</name>。舍利弗。<name role="" type="person">大目犍连</name>。摩诃迦旃建。阿<g ref="#CB00145">㝹</g> <lb ed="X" n="0058a11"/><lb ed="R052" n="0069a06"/>楼<g ref="#CB00501">驮</g>。<name role="" type="person">劫宾那</name>。<name role="" type="person">憍梵波提</name>。離婆多。毕陵伽婆蹉。<name role="" type="person">薄拘罗</name>。 <lb ed="X" n="0058a12"/><lb ed="R052" n="0069a07"/><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。难陀。<name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。富楼那弥多罗尼子。 <lb ed="X" n="0058a13"/><lb ed="R052" n="0069a08"/>须菩提。阿难。罗睺罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058a14"/><lb ed="R052" n="0069a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058a1401">经首如是我闻。我即是阿难自称。今列同闻。复云 <lb ed="X" n="0058a15"/><lb ed="R052" n="0069a10"/>阿难。岂阿难外。更有阿难闻耶。须知此中同闻。元 <lb ed="X" n="0058a16"/><lb ed="R052" n="0069a11"/>在阿难分中说。若就<persName>佛</persName>在某处。与某人俱。则此中 <lb ed="X" n="0058a17"/><lb ed="R052" n="0069a12"/>所列阿难。自在<persName>佛</persName>分中说矣。不得以同闻二字为 <lb ed="X" n="0058a18"/><lb ed="R052" n="0069a13"/>限也。又阿难与某人某人同闻。某人某人。与阿难 <lb ed="X" n="0058a19"/><lb ed="R052" n="0069a14"/>同闻。是故此中列阿难为同闻。亦无不可也。此经 <lb ed="X" n="0058a20"/><lb ed="R052" n="0069a15"/>叙声闻。与楞严不同。彼若歎其小。内秘外现之意 <lb ed="X" n="0058a21"/><lb ed="R052" n="0069a16"/>不彰。今若歎其大。开权显实之功何显。故文句记。 <lb ed="X" n="0058a22"/><lb ed="R052" n="0069a17"/>七卷二十一二。问云。诸声闻人。既经三周说法。开 <lb ed="X" n="0058a23"/><lb ed="R052" n="0069a18"/>权实。显本迹。何经家经首。犹列声闻之名。答。从昔 <lb ed="X" n="0058a24"/><lb ed="R052" n="0069b01"/>列之。使解者先须顺经次第。且歎其小。然後约教 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0058b" n="0058b"/> <lb ed="X" n="0058b01"/><lb ed="R052" n="0069b02"/>本迹等。探取正文中意释耳。所以二经叙声闻众 <lb ed="X" n="0058b02"/><lb ed="R052" n="0069b03"/>不同也。</p><p xml:id="pX33p0058b0204" cb:place="inline">△二总指万二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b03"/><lb ed="R052" n="0069b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058b0301">如是众所知识。大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b04"/><lb ed="R052" n="0069b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058b0401">△二别擧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b05"/><lb ed="R052" n="0069b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058b0501">复有学无学二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b06"/><lb ed="R052" n="0069b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058b0601">△二尼众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b07"/><lb ed="R052" n="0069b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058b0701"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>比丘尼。与眷属六千人俱。罗睺罗母。 <lb ed="X" n="0058b08"/><lb ed="R052" n="0069b09"/><name role="" type="person">耶输陀罗</name>比丘尼。亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b09"/><lb ed="R052" n="0069b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058b0901">△二菩萨众五。初明类。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b10"/><lb ed="R052" n="0069b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058b1001">菩萨摩诃萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b11"/><lb ed="R052" n="0069b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058b1101">△二擧数。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b12"/><lb ed="R052" n="0069b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058b1201">八万人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b13"/><lb ed="R052" n="0069b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058b1301">△三显位。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b14"/><lb ed="R052" n="0069b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058b1401">皆于阿耨多罗三藐三菩提。不退转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b15"/><lb ed="R052" n="0069b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058b1501">不退转者。此诸菩萨。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0058b1501" n="0058b1501"/><anchor xml:id="beg0058b1501" n="0058b1501"/>已<anchor xml:id="end0058b1501"/>能破无明。能显三德。能 <lb ed="X" n="0058b16"/><lb ed="R052" n="0069b17"/>证中道。自得念不退也。</p><p xml:id="pX33p0058b1610" cb:place="inline">△四歎德。又二。初总歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b17"/><lb ed="R052" n="0069b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058b1701">皆得陀罗尼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058b18"/><lb ed="R052" n="0070a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058b1801">科名总歎者。谓此八万菩萨。无论其是十住十行。 <lb ed="X" n="0058b19"/><lb ed="R052" n="0070a02"/>乃至十地等觉。莫不具此自行化他之德。位位皆 <lb ed="X" n="0058b20"/><lb ed="R052" n="0070a03"/>尔。故言总也。梵语陀罗尼。此云遮持。以其遮一切 <lb ed="X" n="0058b21"/><lb ed="R052" n="0070a04"/>恶持一切善。然遮何等恶。持何等善。谓遮见思尘 <lb ed="X" n="0058b22"/><lb ed="R052" n="0070a05"/>沙无明。三种之恶。持于法身般若解脱。三种之善。 <lb ed="X" n="0058b23"/><lb ed="R052" n="0070a06"/>所以如是恶无不遮。善无不持。皆由得此陀罗尼 <lb ed="X" n="0058b24"/><lb ed="R052" n="0070a07"/>故。此歎自行之德也。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0058c" n="0058c"/> <lb ed="X" n="0058c01"/><lb ed="R052" n="0070a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058c0101">乐说辩才转不退转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c02"/><lb ed="R052" n="0070a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058c0201">此二句。歎化他之德。所言乐说辩才者。即四无碍 <lb ed="X" n="0058c03"/><lb ed="R052" n="0070a10"/>辩之一。擧後之一。而兼前之三。故但云乐说也。此 <lb ed="X" n="0058c04"/><lb ed="R052" n="0070a11"/>诸菩萨。能以无碍乐说辩才。转自所证不退之法。 <lb ed="X" n="0058c05"/><lb ed="R052" n="0070a12"/>入于一切众生心中。亦令众生。同证不退。故言乐 <lb ed="X" n="0058c06"/><lb ed="R052" n="0070a13"/>说辩才。转不退法轮也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c07"/><lb ed="R052" n="0070a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058c0701">供养无量百千诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c08"/><lb ed="R052" n="0070a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058c0801">是能修于福也。然此供养诸<persName>佛</persName>者。亦非经历长时。 <lb ed="X" n="0058c09"/><lb ed="R052" n="0070a16"/>即于一念一时之间。便能供养无量诸<persName>佛</persName>。盖诸菩 <lb ed="X" n="0058c10"/><lb ed="R052" n="0070a17"/>萨。能了达能供之心。所供之<persName>佛</persName>。无非法界。故即兴 <lb ed="X" n="0058c11"/><lb ed="R052" n="0070a18"/>法界自心之供。还供法界自心之<persName>佛</persName>。所以一念之 <lb ed="X" n="0058c12"/><lb ed="R052" n="0070b01"/>间。身遍十方世界。乃是真供养也。例如弥陀经中 <lb ed="X" n="0058c13"/><lb ed="R052" n="0070b02"/>所明。淸晨持花供养。其義可知矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c14"/><lb ed="R052" n="0070b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058c1401">于诸<persName>佛</persName>所。殖众德本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c15"/><lb ed="R052" n="0070b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058c1501">是能修于慧也。盖慧为万善之源。众德之本。而此 <lb ed="X" n="0058c16"/><lb ed="R052" n="0070b05"/>菩萨。既能承事供养诸<persName>佛</persName>。诸<persName>佛</persName>必为说于妙法。而 <lb ed="X" n="0058c17"/><lb ed="R052" n="0070b06"/>得闻法要。即此闻法修慧。乃是殖众德本也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c18"/><lb ed="R052" n="0070b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0058c1801">常为诸<persName>佛</persName>。之所称歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0058c19"/><lb ed="R052" n="0070b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0058c1901">此乃总结歎上自他之福慧也。诸<persName>佛</persName>之所以为诸 <lb ed="X" n="0058c20"/><lb ed="R052" n="0070b09"/><persName>佛</persName>者。以其能自利利他。修福修慧。而自他俱满。福 <lb ed="X" n="0058c21"/><lb ed="R052" n="0070b10"/>慧幷足而<anchor xml:id="nkr_note_add_0058c2101" n="0058c2101"/><anchor xml:id="beg0058c2101" n="0058c2101"/>已<anchor xml:id="end0058c2101"/>。今此诸菩萨。既能自行。而于菩提不 <lb ed="X" n="0058c22"/><lb ed="R052" n="0070b11"/>退。复能化他。转于法轮。既能修福。而供养诸<persName>佛</persName>。复 <lb ed="X" n="0058c23"/><lb ed="R052" n="0070b12"/>能修慧。而种德本。则称合<persName>佛</persName>心。故常为诸<persName>佛</persName>之所 <lb ed="X" n="0058c24"/><lb ed="R052" n="0070b13"/>称歎也。</p><p xml:id="pX33p0058c2404" cb:place="inline">△二别歎。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0059a" n="0059a"/> <lb ed="X" n="0059a01"/><lb ed="R052" n="0070b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059a0101">以慈修身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a02"/><lb ed="R052" n="0070b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059a0201">别歎者。此八万人中。或是十住。而有十住之德。乃 <lb ed="X" n="0059a03"/><lb ed="R052" n="0070b16"/>至等觉。而有等觉之德。位位别有。故言别也。是歎 <lb ed="X" n="0059a04"/><lb ed="R052" n="0070b17"/>十住。盖一登初住。破一品无明。证一分三德。即能 <lb ed="X" n="0059a05"/><lb ed="R052" n="0070b18"/>百界作<persName>佛</persName>。分身化导。二住。则千界作<persName>佛</persName>。三住。则万 <lb ed="X" n="0059a06"/><lb ed="R052" n="0071a01"/>界作<persName>佛</persName>。乃至十住。则无量世界作<persName>佛</persName>。导利众生。皆 <lb ed="X" n="0059a07"/><lb ed="R052" n="0071a02"/>由能以无缘大慈。熏不思议身。乃能如是耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a08"/><lb ed="R052" n="0071a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059a0801">善入<persName>佛</persName>慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a09"/><lb ed="R052" n="0071a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059a0901">所言善入者无他。即能契法界之理者是也。而十 <lb ed="X" n="0059a10"/><lb ed="R052" n="0071a05"/>行菩萨。能修法界。微妙不思议行。契乎法界不思 <lb ed="X" n="0059a11"/><lb ed="R052" n="0071a06"/>议理。而入<persName>佛</persName>之慧矣。此即是<persName>佛</persName>慧。而起法界行。还 <lb ed="X" n="0059a12"/><lb ed="R052" n="0071a07"/>以法界行。而入乎<persName>佛</persName>慧。亦复是<persName>佛</persName>慧还入<persName>佛</persName>慧。以 <lb ed="X" n="0059a13"/><lb ed="R052" n="0071a08"/>法界还皈法界。元无能入所入。故歎十行名善入 <lb ed="X" n="0059a14"/><lb ed="R052" n="0071a09"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a15"/><lb ed="R052" n="0071a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059a1501">通达大智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a16"/><lb ed="R052" n="0071a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059a1601">大智者。即一切种智也。然此智体。本来廣大。周遍 <lb ed="X" n="0059a17"/><lb ed="R052" n="0071a12"/>法界。元无壅塞。只由一切众生。妄情执著。致使廣 <lb ed="X" n="0059a18"/><lb ed="R052" n="0071a13"/>大者狭小。周遍者壅塞。从是则理事因果。自他皆 <lb ed="X" n="0059a19"/><lb ed="R052" n="0071a14"/>成隔碍矣。而十向菩萨。三智圆照。三谛圆显。能回 <lb ed="X" n="0059a20"/><lb ed="R052" n="0071a15"/>事以向理。回因以向果。回自以向他。则事理不隔。 <lb ed="X" n="0059a21"/><lb ed="R052" n="0071a16"/>自他不二。因果一如。自能于一切种智。无乎不遍 <lb ed="X" n="0059a22"/><lb ed="R052" n="0071a17"/>而廣大。无乎不达而周遍也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a23"/><lb ed="R052" n="0071a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059a2301">到于彼岸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059a24"/><lb ed="R052" n="0071b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059a2401">生死为此岸。涅槃为彼岸。而十地菩萨。<anchor xml:id="nkr_note_add_0059a2401" n="0059a2401"/><anchor xml:id="beg0059a2401" n="0059a2401"/>已<anchor xml:id="end0059a2401"/>破四十 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0059b" n="0059b"/> <lb ed="X" n="0059b01"/><lb ed="R052" n="0071b02"/>品无明。而能荷负一切。出生一切。则萨婆若海。任 <lb ed="X" n="0059b02"/><lb ed="R052" n="0071b03"/>运流入。而涅槃彼岸。可指而到也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b03"/><lb ed="R052" n="0071b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059b0301">名称普闻。无量世界。能度无教百千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b04"/><lb ed="R052" n="0071b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059b0401">此歎等觉。表质示德曰名。美响外彰曰称。盖等觉 <lb ed="X" n="0059b05"/><lb ed="R052" n="0071b06"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0059b0501" n="0059b0501"/><anchor xml:id="beg0059b0501" n="0059b0501"/>已<anchor xml:id="end0059b0501"/>登補处之尊。所显之德将满。所证之智将圆。所 <lb ed="X" n="0059b06"/><lb ed="R052" n="0071b07"/>历之位将极。所断之惑将尽。故其所有之名称。能 <lb ed="X" n="0059b07"/><lb ed="R052" n="0071b08"/>普闻于无量世界也。既居等觉。必须更历重玄之 <lb ed="X" n="0059b08"/><lb ed="R052" n="0071b09"/>门。以断最後生相微细无明。更将前之所修所度。 <lb ed="X" n="0059b09"/><lb ed="R052" n="0071b10"/>重为亲历一番。至此之时。所化愈众。所被愈远。故 <lb ed="X" n="0059b10"/><lb ed="R052" n="0071b11"/>云能度无数百千众生也。</p><p xml:id="pX33p0059b1011" cb:place="inline">△五列名。又二。初别列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b11"/><lb ed="R052" n="0071b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059b1101">其名曰。<name role="" type="person">文殊师利</name>菩萨。观世音菩萨。得大势菩萨。常 <lb ed="X" n="0059b12"/><lb ed="R052" n="0071b13"/>精进菩萨。不休息菩萨。宝掌菩萨。药王菩萨。勇施菩 <lb ed="X" n="0059b13"/><lb ed="R052" n="0071b14"/>萨。宝月菩萨。月光菩萨。满月菩萨。大力菩萨。越三界 <lb ed="X" n="0059b14"/><lb ed="R052" n="0071b15"/>菩萨。<g ref="#CB02494">跋</g>陀婆罗菩萨。弥勒菩萨。宝积菩萨。导师菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b15"/><lb ed="R052" n="0071b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059b1501">常精进不休息。名异義同。但遮诠表诠不同耳。越 <lb ed="X" n="0059b16"/><lb ed="R052" n="0071b17"/>三界者。有界内界外。两种三界也。</p><p xml:id="pX33p0059b1614" cb:place="inline">△二总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b17"/><lb ed="R052" n="0071b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059b1701">如是等菩萨摩诃萨八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b18"/><lb ed="R052" n="0072a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059b1801">△三杂类众七。初诸天众。二龙王众。三紧那罗众。 <lb ed="X" n="0059b19"/><lb ed="R052" n="0072a02"/>四犍闼婆众。五阿修罗众。六迦楼罗众。七人王众。 <lb ed="X" n="0059b20"/><lb ed="R052" n="0072a03"/>初又二初欲界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b21"/><lb ed="R052" n="0072a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059b2101">尔时释提桓因。与其眷属二万天子俱。复有明月天 <lb ed="X" n="0059b22"/><lb ed="R052" n="0072a05"/>子。普香天子。宝光天子。四大天王。与其眷属万天子 <lb ed="X" n="0059b23"/><lb ed="R052" n="0072a06"/>俱。自在天子。大自在天子。与其眷属三万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059b24"/><lb ed="R052" n="0072a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059b2401">△二色界。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0059c" n="0059c"/> <lb ed="X" n="0059c01"/><lb ed="R052" n="0072a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059c0101"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主。梵天王尸弃大梵。光明大梵等。与其眷 <lb ed="X" n="0059c02"/><lb ed="R052" n="0072a09"/>属万二千天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c03"/><lb ed="R052" n="0072a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059c0301">△二龙王众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c04"/><lb ed="R052" n="0072a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059c0401">有八龙王。<name role="" type="person">难陀龙王</name>。<g ref="#CB02494">跋</g><name role="" type="person">难陀龙王</name>。<name role="" type="person">娑伽罗龙王</name>。和修 <lb ed="X" n="0059c05"/><lb ed="R052" n="0072a12"/>吉龙王。德叉迦龙王。<name role="" type="person">阿那婆达多龙王</name>。<name role="" type="person">摩那斯龙王</name>。 <lb ed="X" n="0059c06"/><lb ed="R052" n="0072a13"/>优钵罗龙王等。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c07"/><lb ed="R052" n="0072a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059c0701">△三紧那罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c08"/><lb ed="R052" n="0072a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059c0801">有四紧那罗王。法紧那罗王。妙法紧那罗王。大法紧 <lb ed="X" n="0059c09"/><lb ed="R052" n="0072a16"/>那罗王。持法紧那罗王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c10"/><lb ed="R052" n="0072a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059c1001">△四犍闼婆。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c11"/><lb ed="R052" n="0072a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059c1101">有四犍闼婆王。乐犍闼婆王。乐音犍闼婆王。美乾闼 <lb ed="X" n="0059c12"/><lb ed="R052" n="0072b01"/>婆王。美音犍闼婆王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c13"/><lb ed="R052" n="0072b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059c1301">△五阿修罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c14"/><lb ed="R052" n="0072b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059c1401">有四阿修罗王。婆稚阿修罗王。佉罗骞<g ref="#CB00501">驮</g>阿修罗王。 <lb ed="X" n="0059c15"/><lb ed="R052" n="0072b04"/>毘摩质多罗阿修罗王。罗睺阿修罗王。各与若干百 <lb ed="X" n="0059c16"/><lb ed="R052" n="0072b05"/>千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c17"/><lb ed="R052" n="0072b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059c1701">△六迦楼罗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c18"/><lb ed="R052" n="0072b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0059c1801">有四迦楼罗王。大威德迦楼罗王。大身迦楼罗王。大 <lb ed="X" n="0059c19"/><lb ed="R052" n="0072b08"/>满迦楼罗王。如意迦楼罗王。各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0059c20"/><lb ed="R052" n="0072b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0059c2001">八部中无夜叉摩睺罗伽二部。此但略之。非不预 <lb ed="X" n="0059c21"/><lb ed="R052" n="0072b10"/>会。故下众喜瑞中。乃俱有也。初天众中。但有欲界 <lb ed="X" n="0059c22"/><lb ed="R052" n="0072b11"/>与色界。而无无色。龙鸟属畜。馀皆鬼摄。然但无地 <lb ed="X" n="0059c23"/><lb ed="R052" n="0072b12"/>狱。及以无色界天。而不预席者。如大经四句所明。 <lb ed="X" n="0059c24"/><lb ed="R052" n="0072b13"/>一是乘急戒缓。二是戒急乘缓。三是乘戒俱急。四 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0060a" n="0060a"/> <lb ed="X" n="0060a01"/><lb ed="R052" n="0072b14"/>是乘戒俱缓。今鬼畜得与会者。乃乘急戒缓也。戒 <lb ed="X" n="0060a02"/><lb ed="R052" n="0072b15"/>缓。所以堕于鬼畜。乘急。所以得闻法音。无色界天 <lb ed="X" n="0060a03"/><lb ed="R052" n="0072b16"/>不与会者。乃是戒急乘缓也。戒急。所以得生于天。 <lb ed="X" n="0060a04"/><lb ed="R052" n="0072b17"/>乘缓。所以不得闻法。欲色界天。及以人众。得与会 <lb ed="X" n="0060a05"/><lb ed="R052" n="0072b18"/>者。乃是乘戒俱急也。戒急。所以得生人天。乘急。所 <lb ed="X" n="0060a06"/><lb ed="R052" n="0073a01"/>以复得闻法。地狱不与会者。乃是乘戒俱缓也。戒 <lb ed="X" n="0060a07"/><lb ed="R052" n="0073a02"/>缓。所以堕于地狱。乘缓。所以不闻法也。</p><p xml:id="pX33p0060a0716" cb:place="inline">△七人王 <lb ed="X" n="0060a08"/><lb ed="R052" n="0073a03"/>众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060a09"/><lb ed="R052" n="0073a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0060a0901">韦提希子阿阇世王。与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060a10"/><lb ed="R052" n="0073a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0060a1001"><anchor xml:id="nkr_note_add_0060a1001" n="0060a1001"/><anchor xml:id="beg0060a1001" n="0060a1001"/>已<anchor xml:id="end0060a1001"/>上虽有三科不同。总是第五同闻伴侣。列众<anchor xml:id="nkr_note_add_0060a1002" n="0060a1002"/><anchor xml:id="beg0060a1002" n="0060a1002"/>已<anchor xml:id="end0060a1002"/> <lb ed="X" n="0060a11"/><lb ed="R052" n="0073a06"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0060a1102" cb:place="inline">△四结众集。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060a12"/><lb ed="R052" n="0073a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0060a1201">各礼<persName>佛</persName>足退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060a13"/><lb ed="R052" n="0073a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0060a1301">是乃总结。</p><p xml:id="pX33p0060a1305" cb:place="inline">△二别序。别者对通而言。通则通于众 <lb ed="X" n="0060a14"/><lb ed="R052" n="0073a09"/>典。别则别在今经。法体等五事证信。同于众经。故 <lb ed="X" n="0060a15"/><lb ed="R052" n="0073a10"/>言通。众集等五章发起。别于他经。故言别也。别序 <lb ed="X" n="0060a16"/><lb ed="R052" n="0073a11"/>发起者。盖<persName>如来</persName>欲说此妙法花经。若无发起以为 <lb ed="X" n="0060a17"/><lb ed="R052" n="0073a12"/>其由致。则正宗何由而可说。故四众雲集之时。即 <lb ed="X" n="0060a18"/><lb ed="R052" n="0073a13"/>便说于无量義经。入于无量義定。天则如是而雨 <lb ed="X" n="0060a19"/><lb ed="R052" n="0073a14"/>华。地则如是而震动。弥勒为之腾疑发问。文殊为 <lb ed="X" n="0060a20"/><lb ed="R052" n="0073a15"/>之忖古酬答。既有一番表报由致。则<persName>如来</persName>从定而 <lb ed="X" n="0060a21"/><lb ed="R052" n="0073a16"/>起。便可说于此经矣。故有发起一章文字。为今经 <lb ed="X" n="0060a22"/><lb ed="R052" n="0073a17"/>正宗作序也。然何以见得此序。便可发起此经。以 <lb ed="X" n="0060a23"/><lb ed="R052" n="0073a18"/>其显示一经大旨故也。大旨者何。人理行教。四皆 <lb ed="X" n="0060a24"/><lb ed="R052" n="0073b01"/>妙故。所以序中有五章。正中有四一。若两不交涉。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0060b" n="0060b"/> <lb ed="X" n="0060b01"/><lb ed="R052" n="0073b02"/>则何分序正。使一读五章。而四一之旨昭著其前。 <lb ed="X" n="0060b02"/><lb ed="R052" n="0073b03"/>及探四一。而五章之義照应乎此。方是序是正之 <lb ed="X" n="0060b03"/><lb ed="R052" n="0073b04"/>序。正是序之正。前四时当乎此。今妙经岂越乎斯。 <lb ed="X" n="0060b04"/><lb ed="R052" n="0073b05"/>是以五章发起。四一皆妙。盖何以见得人是妙人。 <lb ed="X" n="0060b05"/><lb ed="R052" n="0073b06"/>如经云。若有闻法者。无一不成<persName>佛</persName>。既无不成<persName>佛</persName>。则 <lb ed="X" n="0060b06"/><lb ed="R052" n="0073b07"/>人是妙人矣。何以见得理是妙理。如经云。是法住 <lb ed="X" n="0060b07"/><lb ed="R052" n="0073b08"/>法位。世间相常住。既世间相常住。则理是妙理矣。 <lb ed="X" n="0060b08"/><lb ed="R052" n="0073b09"/>何以见得行是妙行。如经云。乃至擧一手。或复小 <lb ed="X" n="0060b09"/><lb ed="R052" n="0073b10"/>低头。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0060b0901" n="0060b0901"/><anchor xml:id="beg0060b0901" n="0060b0901"/>已<anchor xml:id="end0060b0901"/>成<persName>佛</persName>道。既皆成<persName>佛</persName>。则行是妙行矣。何以 <lb ed="X" n="0060b10"/><lb ed="R052" n="0073b11"/>见得教是妙教。如经云。十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。 <lb ed="X" n="0060b11"/><lb ed="R052" n="0073b12"/>无二亦无三。既无二无三。则教是妙教矣。是则一 <lb ed="X" n="0060b12"/><lb ed="R052" n="0073b13"/>经所明。不出四种皆妙。而此序中。则有众集现瑞。 <lb ed="X" n="0060b13"/><lb ed="R052" n="0073b14"/>疑念发问。酬答之四番。故能发起今经之四妙。何 <lb ed="X" n="0060b14"/><lb ed="R052" n="0073b15"/>者。以其四众围绕。能兴三业。以为供养。成于不思 <lb ed="X" n="0060b15"/><lb ed="R052" n="0073b16"/>议之人。故众集序。便可发起正说之人妙也。次之 <lb ed="X" n="0060b16"/><lb ed="R052" n="0073b17"/>眉间白毫相光。全表中道妙智。所照万八千土。全 <lb ed="X" n="0060b17"/><lb ed="R052" n="0073b18"/>表三千妙境。万八千土。而为一光所照。乃全境即 <lb ed="X" n="0060b18"/><lb ed="R052" n="0074a01"/>智。白毫一光。而照万八千土。乃全智即境。此则若 <lb ed="X" n="0060b19"/><lb ed="R052" n="0074a02"/>智若境。全体不二。故现瑞序。便可发起正说之理 <lb ed="X" n="0060b20"/><lb ed="R052" n="0074a03"/>妙也。若无疑念。则不发问。而亦不能由解起行矣。 <lb ed="X" n="0060b21"/><lb ed="R052" n="0074a04"/>今弥勒大众。各各心生疑念。疑则必问。问则必答。 <lb ed="X" n="0060b22"/><lb ed="R052" n="0074a05"/>由答而闻。由闻而解。既解<anchor xml:id="nkr_note_add_0060b2201" n="0060b2201"/><anchor xml:id="beg0060b2201" n="0060b2201"/>已<anchor xml:id="end0060b2201"/>。自然从解而起乎行。 <lb ed="X" n="0060b23"/><lb ed="R052" n="0074a06"/>故疑念序。便可发起正说之行妙也。若夫问者问。 <lb ed="X" n="0060b24"/><lb ed="R052" n="0074a07"/>而答者答。引昔灯明。证今释迦。古<persName>佛</persName>放光。既说妙 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0060c" n="0060c"/> <lb ed="X" n="0060c01"/><lb ed="R052" n="0074a08"/>法。今<persName>佛</persName>现瑞。亦当说于妙法花经。故问答序。便可 <lb ed="X" n="0060c02"/><lb ed="R052" n="0074a09"/>发起正说之妙教也。今经既尔。馀经亦然。有发起 <lb ed="X" n="0060c03"/><lb ed="R052" n="0074a10"/>而说。如维摩以献盖申赞。而为发起。如般若以著 <lb ed="X" n="0060c04"/><lb ed="R052" n="0074a11"/>衣持钵。而为发起。如楞严以误堕婬室。而为发起。 <lb ed="X" n="0060c05"/><lb ed="R052" n="0074a12"/>今妙法花经。则以众集现瑞。发问酬答。而为发起 <lb ed="X" n="0060c06"/><lb ed="R052" n="0074a13"/>也。文分为五。初众集序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060c07"/><lb ed="R052" n="0074a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0060c0701">尔时<persName>世尊</persName>。四众围绕。供养恭敬。尊量赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0060c08"/><lb ed="R052" n="0074a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0060c0801">尔时者。即四众方集之後。未说无量義经之前也。 <lb ed="X" n="0060c09"/><lb ed="R052" n="0074a16"/><persName>世尊</persName>者。即我<persName>佛</persName>释迦<persName>如来</persName>。娑婆一化之主也。以由 <lb ed="X" n="0060c10"/><lb ed="R052" n="0074a17"/><persName>如来</persName>三觉圆。十身满。如大梦觉。如莲花开。为一切 <lb ed="X" n="0060c11"/><lb ed="R052" n="0074a18"/>世间之所尊敬瞻仰。故称<persName>世尊</persName>也。四众者。有云即 <lb ed="X" n="0060c12"/><lb ed="R052" n="0074b01"/>是比丘等为四众。亦无不可。然名狭而義不周。若 <lb ed="X" n="0060c13"/><lb ed="R052" n="0074b02"/>细明之。一影响。二发起。三当機。四结缘也。影响者。 <lb ed="X" n="0060c14"/><lb ed="R052" n="0074b03"/>如形之有影。如声之有响。<persName>如来</persName>说经。必有古<persName>佛</persName>圣 <lb ed="X" n="0060c15"/><lb ed="R052" n="0074b04"/>人。隐形而下。匡辅法化。名为影响。今经如观音等 <lb ed="X" n="0060c16"/><lb ed="R052" n="0074b05"/>是也。发起者。引发生起也。<persName>如来</persName>若欲说经。必先弄 <lb ed="X" n="0060c17"/><lb ed="R052" n="0074b06"/>引为序。然後正说可起。故名发起。今经如弥勒等 <lb ed="X" n="0060c18"/><lb ed="R052" n="0074b07"/>是也。当機者。能感<persName>佛</persName>来应也。<persName>如来</persName>说经。必有所被 <lb ed="X" n="0060c19"/><lb ed="R052" n="0074b08"/>之機。此则根熟機动之人。若不闻说则<anchor xml:id="nkr_note_add_0060c1901" n="0060c1901"/><anchor xml:id="beg0060c1901" n="0060c1901"/>已<anchor xml:id="end0060c1901"/>。纔一听 <lb ed="X" n="0060c20"/><lb ed="R052" n="0074b09"/>闻。必能悟入度脱。故名当機。今经如舍利弗等是 <lb ed="X" n="0060c21"/><lb ed="R052" n="0074b10"/>也。结缘者。此则无上三种之能。夙世根機。甚为浅 <lb ed="X" n="0060c22"/><lb ed="R052" n="0074b11"/>薄。虽闻所说。不但不能修习证入。而亦不能信受 <lb ed="X" n="0060c23"/><lb ed="R052" n="0074b12"/>领解。但可作于未来得度因缘。故名结缘。如今经 <lb ed="X" n="0060c24"/><lb ed="R052" n="0074b13"/>五千退席者是也。围绕者。由<persName>如来</persName>初成正觉。天人 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0061a" n="0061a"/> <lb ed="X" n="0061a01"/><lb ed="R052" n="0074b14"/>欲为致敬。而未知其方法。是净居天。化为人形。来 <lb ed="X" n="0061a02"/><lb ed="R052" n="0074b15"/>至<persName>佛</persName>所。礼<persName>佛</persName>而绕。绕而复礼。如是三礼三绕。人皆 <lb ed="X" n="0061a03"/><lb ed="R052" n="0074b16"/>以为之则。故言围绕。今谓<persName>如来</persName>欲说此经。先有如 <lb ed="X" n="0061a04"/><lb ed="R052" n="0074b17"/>上所列。闻<persName>佛</persName>声教。悟四谛理之声闻。顺观生起。逆 <lb ed="X" n="0061a05"/><lb ed="R052" n="0074b18"/>观还灭之缘觉。自行化他之菩萨。护持<persName>佛</persName>法之八 <lb ed="X" n="0061a06"/><lb ed="R052" n="0075a01"/>部等。或是影响发起。或是当機结缘。皆围绕于<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0061a07"/><lb ed="R052" n="0075a02"/>故言尔时<persName>世尊</persName>四众围绕也。供养恭敬尊重赞歎 <lb ed="X" n="0061a08"/><lb ed="R052" n="0075a03"/>者。不独围绕而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061a0801" n="0061a0801"/><anchor xml:id="beg0061a0801" n="0061a0801"/>已<anchor xml:id="end0061a0801"/>。更能兴于供养。就其身业之中。 <lb ed="X" n="0061a09"/><lb ed="R052" n="0075a04"/>则极其卑谨恭敬。而无怠缓。就其意业之中。则极 <lb ed="X" n="0061a10"/><lb ed="R052" n="0075a05"/>其专注尊重。而无散乱。就其口业之中。则能以种 <lb ed="X" n="0061a11"/><lb ed="R052" n="0075a06"/>种语言。而为赞歎。故云供养等耳。</p><p xml:id="pX33p0061a1114" cb:place="inline">△二现瑞序。此 <lb ed="X" n="0061a12"/><lb ed="R052" n="0075a07"/>称为现瑞序者。如弥勒发问。则云以何因缘。而有 <lb ed="X" n="0061a13"/><lb ed="R052" n="0075a08"/>此瑞。文殊酬答。则云我于过去诸<persName>佛</persName>。曾见此瑞。欲 <lb ed="X" n="0061a14"/><lb ed="R052" n="0075a09"/>令众生咸得闻知一切世间难信之法。故现斯瑞。 <lb ed="X" n="0061a15"/><lb ed="R052" n="0075a10"/>據此则知是现瑞序也。然何以见得。此六皆名为 <lb ed="X" n="0061a16"/><lb ed="R052" n="0075a11"/>瑞。盖四十年前。说馀经时。亦曾先说于法。而为正 <lb ed="X" n="0061a17"/><lb ed="R052" n="0075a12"/>宗作序。然所说法。但说二法三道四果。不说二法 <lb ed="X" n="0061a18"/><lb ed="R052" n="0075a13"/>三道四果从一法出。今则说于无量从一而出。乃 <lb ed="X" n="0061a19"/><lb ed="R052" n="0075a14"/>是表报正说。收无量以归一。故说法是瑞也。昔亦 <lb ed="X" n="0061a20"/><lb ed="R052" n="0075a15"/>入定。然必在说法之前。今则说法之後。而入于定。 <lb ed="X" n="0061a21"/><lb ed="R052" n="0075a16"/>故入定是瑞也。昔亦雨花。然不能四华同雨。表报 <lb ed="X" n="0061a22"/><lb ed="R052" n="0075a17"/>者。不过二乘渐次。偏小之因而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061a2201" n="0061a2201"/><anchor xml:id="beg0061a2201" n="0061a2201"/>已<anchor xml:id="end0061a2201"/>。今则四华同雨。 <lb ed="X" n="0061a23"/><lb ed="R052" n="0075a18"/>全表报乎四十位之圆因。故雨花是瑞也。昔亦地 <lb ed="X" n="0061a24"/><lb ed="R052" n="0075b01"/>动。然不能普<persName>佛</persName>世界。六种震动。所表报者。不过破 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0061b" n="0061b"/> <lb ed="X" n="0061b01"/><lb ed="R052" n="0075b02"/>于见思。破于尘沙。或但渐次破于无明而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b0101" n="0061b0101"/><anchor xml:id="beg0061b0101" n="0061b0101"/>已<anchor xml:id="end0061b0101"/>。今则 <lb ed="X" n="0061b02"/><lb ed="R052" n="0075b03"/>普<persName>佛</persName>世界。六种震动。全表报乎圆破六位无明。一 <lb ed="X" n="0061b03"/><lb ed="R052" n="0075b04"/>破一切破。一断一切断。故地动是瑞也。昔亦众喜。 <lb ed="X" n="0061b04"/><lb ed="R052" n="0075b05"/>然不能若四众。若八部。咸皆欢喜。一心观<persName>佛</persName>。所表 <lb ed="X" n="0061b05"/><lb ed="R052" n="0075b06"/>报者。不过大隔于小。小隔于大。或是大小杂糅等 <lb ed="X" n="0061b06"/><lb ed="R052" n="0075b07"/>機。发动而<anchor xml:id="nkr_note_add_0061b0601" n="0061b0601"/><anchor xml:id="beg0061b0601" n="0061b0601"/>已<anchor xml:id="end0061b0601"/>。今则四众八部。咸皆欢喜。一心观<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0061b07"/><lb ed="R052" n="0075b08"/>全表报纯圆之機动发。故众喜是瑞也。昔亦曾放 <lb ed="X" n="0061b08"/><lb ed="R052" n="0075b09"/>白毫相光。然不能全见十种法界。圆照五时法化。 <lb ed="X" n="0061b09"/><lb ed="R052" n="0075b10"/>今则下至阿鼻。上见诸<persName>佛</persName>。则十界全彰。始见所说 <lb ed="X" n="0061b10"/><lb ed="R052" n="0075b11"/>经法。终见般涅槃者。则五时圆照。故放光是瑞也。 <lb ed="X" n="0061b11"/><lb ed="R052" n="0075b12"/>此六既皆一一是瑞。故为现瑞序。分二。初此土瑞 <lb ed="X" n="0061b12"/><lb ed="R052" n="0075b13"/>相。二他土瑞相。初六。初说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061b13"/><lb ed="R052" n="0075b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0061b1301">为诸菩萨。说大乘经。名无量義。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061b14"/><lb ed="R052" n="0075b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0061b1401"><persName>如来</persName>本意。欲为声闻人。说此妙法花经。发明汝等 <lb ed="X" n="0061b15"/><lb ed="R052" n="0075b16"/>所行。是菩萨道。故先为菩萨。以预表之也。大乘者。 <lb ed="X" n="0061b16"/><lb ed="R052" n="0075b17"/>乘以运载为義。若人天乘。但能运出三涂。不能运 <lb ed="X" n="0061b17"/><lb ed="R052" n="0075b18"/>出三界。声闻乘。缘觉乘。但能运出三界。不能运出 <lb ed="X" n="0061b18"/><lb ed="R052" n="0076a01"/>三空。偏渐菩萨乘。但能运出三空。不能运归三德 <lb ed="X" n="0061b19"/><lb ed="R052" n="0076a02"/>秘藏。皆不名大乘。今为菩萨所说者。不独运出三 <lb ed="X" n="0061b20"/><lb ed="R052" n="0076a03"/>途。亦能运出三界。不独出三界。今能出三空。不但 <lb ed="X" n="0061b21"/><lb ed="R052" n="0076a04"/>能出三空。亦且能运归三德秘藏。故为大乘也。名 <lb ed="X" n="0061b22"/><lb ed="R052" n="0076a05"/>无量義。即是证一实相。而出二法三道四果之无 <lb ed="X" n="0061b23"/><lb ed="R052" n="0076a06"/>量。所谓若教若理若行。皆无量也。然理尙非一。那 <lb ed="X" n="0061b24"/><lb ed="R052" n="0076a07"/>得无量。乃是将门名理。理随于门。门既多种。理亦 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0061c" n="0061c"/> <lb ed="X" n="0061c01"/><lb ed="R052" n="0076a08"/>无量也。教菩萨法者。此法不教三有。不教二乘。唯 <lb ed="X" n="0061c02"/><lb ed="R052" n="0076a09"/>教菩萨故也。<persName>佛</persName>所护念者。若云久默斯要。不务速 <lb ed="X" n="0061c03"/><lb ed="R052" n="0076a10"/>说者。故名<persName>佛</persName>所护念。此约无量義。即法花之异名 <lb ed="X" n="0061c04"/><lb ed="R052" n="0076a11"/>为释也。若约无量義。为法花作序而释者。谓即此 <lb ed="X" n="0061c05"/><lb ed="R052" n="0076a12"/>无量義经。为诸<persName>佛</persName>之所护念。盖四十年前。但说于 <lb ed="X" n="0061c06"/><lb ed="R052" n="0076a13"/>二法三道四果之无量。曾不说此等无量。从一法 <lb ed="X" n="0061c07"/><lb ed="R052" n="0076a14"/>出。今无量義经。方乃说于无量从一法出。故即无 <lb ed="X" n="0061c08"/><lb ed="R052" n="0076a15"/>量義经。为诸<persName>佛</persName>之所护念也。既于一法而出无量。 <lb ed="X" n="0061c09"/><lb ed="R052" n="0076a16"/>则可以收无量而归一。故得为今经作序也。问。无 <lb ed="X" n="0061c10"/><lb ed="R052" n="0076a17"/>量義经同闻之众。即上所列。声闻菩萨等。而一期 <lb ed="X" n="0061c11"/><lb ed="R052" n="0076a18"/>之中。菩萨自能处处得入。故阿含说半。乃至般若 <lb ed="X" n="0061c12"/><lb ed="R052" n="0076b01"/>带通别正说圆教。无非为钝根声闻。今日法花。正 <lb ed="X" n="0061c13"/><lb ed="R052" n="0076b02"/>欲为彼声闻。何以故。说无量義经。以为今经作序。 <lb ed="X" n="0061c14"/><lb ed="R052" n="0076b03"/>但云为诸菩萨。说大乘经。又云教菩萨法。岂尔时 <lb ed="X" n="0061c15"/><lb ed="R052" n="0076b04"/>不为声闻。不教声闻耶。答。此有三意。一说无量義。 <lb ed="X" n="0061c16"/><lb ed="R052" n="0076b05"/>乃为今经作序。今经既欲会归声闻。明其所行是 <lb ed="X" n="0061c17"/><lb ed="R052" n="0076b06"/>菩萨道。故但为诸菩萨。及教菩萨法。以为表报也。 <lb ed="X" n="0061c18"/><lb ed="R052" n="0076b07"/>二不为声闻。乃正为菩萨。声闻则旁。今但从其正 <lb ed="X" n="0061c19"/><lb ed="R052" n="0076b08"/>也。三声闻从于般若。密得别益。别则独菩萨法。故 <lb ed="X" n="0061c20"/><lb ed="R052" n="0076b09"/>声闻此时。亦即是菩萨矣。</p><p xml:id="pX33p0061c2011" cb:place="inline">△二入定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061c21"/><lb ed="R052" n="0076b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0061c2101"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0061c2101" n="0061c2101"/><anchor xml:id="beg0061c2101" n="0061c2101"/>已<anchor xml:id="end0061c2101"/>。结跏趺坐。入于无量義处三昧。身心不 <lb ed="X" n="0061c22"/><lb ed="R052" n="0076b11"/>动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0061c23"/><lb ed="R052" n="0076b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0061c2301">身心不动者。以其入于三昧之时。则全身心。而三 <lb ed="X" n="0061c24"/><lb ed="R052" n="0076b13"/>昧。全三昧是身心。不见有能入所入。故外观其身。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0062a" n="0062a"/> <lb ed="X" n="0062a01"/><lb ed="R052" n="0076b14"/>则身无其身。但见其犹若金刚而不动。内观其心。 <lb ed="X" n="0062a02"/><lb ed="R052" n="0076b15"/>则心无其心。但见其犹若虚空而寂然。故言身心 <lb ed="X" n="0062a03"/><lb ed="R052" n="0076b16"/>不动也。</p><p xml:id="pX33p0062a0304" cb:place="inline">△三雨花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a04"/><lb ed="R052" n="0076b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0062a0401">是时天雨曼荼罗花。摩诃曼荼罗花。曼殊沙花。摩诃 <lb ed="X" n="0062a05"/><lb ed="R052" n="0076b18"/>曼殊沙花。而散<persName>佛</persName>上。及诸大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a06"/><lb ed="R052" n="0077a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0062a0601">是时者。即<persName>如来</persName>说经方毕。入定<anchor xml:id="nkr_note_add_0062a0601" n="0062a0601"/><anchor xml:id="beg0062a0601" n="0062a0601"/>已<anchor xml:id="end0062a0601"/>後之时也。曼陀 <lb ed="X" n="0062a07"/><lb ed="R052" n="0077a02"/>罗华。此云适意花。初是小适意。次是大适意。亦云 <lb ed="X" n="0062a08"/><lb ed="R052" n="0077a03"/>小白花。大白花。曼殊沙花。此云柔软华。初是小柔 <lb ed="X" n="0062a09"/><lb ed="R052" n="0077a04"/>软。次是大柔软。亦云小赤花。大赤花也。然华表乎 <lb ed="X" n="0062a10"/><lb ed="R052" n="0077a05"/>因。今此之四华。从天而雨者。乃表从第一義天。而 <lb ed="X" n="0062a11"/><lb ed="R052" n="0077a06"/>发为四十位。微妙之圆因也。故天台云。曼荼罗乃 <lb ed="X" n="0062a12"/><lb ed="R052" n="0077a07"/>十住。开<persName>佛</persName>知见。摩诃曼荼罗乃十行。示<persName>佛</persName>知见。曼 <lb ed="X" n="0062a13"/><lb ed="R052" n="0077a08"/>殊沙乃十向。悟<persName>佛</persName>知见。摩诃曼殊沙乃十地。入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0062a14"/><lb ed="R052" n="0077a09"/>知见也。虽有四十位之不同。而总一第一義天。只 <lb ed="X" n="0062a15"/><lb ed="R052" n="0077a10"/>一第一義天。而发乎四十位之不同。故以天雨四 <lb ed="X" n="0062a16"/><lb ed="R052" n="0077a11"/>华。四华天雨。而为表报也。而散<persName>佛</persName>上及诸大众者。 <lb ed="X" n="0062a17"/><lb ed="R052" n="0077a12"/>正表此之不思议圆因。为诸<persName>佛</persName>之所证得。为众生 <lb ed="X" n="0062a18"/><lb ed="R052" n="0077a13"/>之所本具。然诸<persName>佛</persName>证无所证。全证众生之所具。众 <lb ed="X" n="0062a19"/><lb ed="R052" n="0077a14"/>生具无所具。全具诸<persName>佛</persName>之所证。则生<persName>佛</persName>平等。因果 <lb ed="X" n="0062a20"/><lb ed="R052" n="0077a15"/>同源。故既散<persName>佛</persName>上。复散大众。以表显也。</p><p xml:id="pX33p0062a2016" cb:place="inline">△四动地。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a21"/><lb ed="R052" n="0077a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0062a2101">普<persName>佛</persName>世界。六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062a22"/><lb ed="R052" n="0077a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0062a2201">六种震动者。地则表于无明。今欲说此法花妙经。 <lb ed="X" n="0062a23"/><lb ed="R052" n="0077a18"/>则令众生。咸得开示悟入之<persName>佛</persName>知见。究竟妙觉果 <lb ed="X" n="0062a24"/><lb ed="R052" n="0077b01"/>满。必能翻破无明。故以六种震动。而表破无明也。</p> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0062b" n="0062b"/> <lb ed="X" n="0062b01"/><lb ed="R052" n="0077b02"/><p xml:id="pX33p0062b0101">△五众喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b02"/><lb ed="R052" n="0077b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0062b0201">尔时会中比丘比丘尼。优婆塞。优婆夷。天龙夜叉。乾 <lb ed="X" n="0062b03"/><lb ed="R052" n="0077b04"/>闼婆。阿修罗。迦楼罗。紧那罗。摩睺罗伽。人非人。及诸 <lb ed="X" n="0062b04"/><lb ed="R052" n="0077b05"/>小王转轮圣王。是诸大众。得未曾有。欢喜合掌。一心 <lb ed="X" n="0062b05"/><lb ed="R052" n="0077b06"/>观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b06"/><lb ed="R052" n="0077b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0062b0601">得未曾有者。四十年前。亦曾闻于说法。而未曾闻 <lb ed="X" n="0062b07"/><lb ed="R052" n="0077b08"/>说从一出多。亦曾见于入定。而未曾说法之後而 <lb ed="X" n="0062b08"/><lb ed="R052" n="0077b09"/>入定。天亦曾雨花。而未若今日之雨花。地亦曾震 <lb ed="X" n="0062b09"/><lb ed="R052" n="0077b10"/>动。而未若今日之地动。如此等瑞。今日所见。乃是 <lb ed="X" n="0062b10"/><lb ed="R052" n="0077b11"/>见所未见。今日所闻。乃是闻所未闻。故言得未曾 <lb ed="X" n="0062b11"/><lb ed="R052" n="0077b12"/>有也。一心观<persName>佛</persName>者。有二義。一众见非常之瑞。必说 <lb ed="X" n="0062b12"/><lb ed="R052" n="0077b13"/>非常之法。伫闻妙说。绝彼馀想。故一心观<persName>佛</persName>也。二 <lb ed="X" n="0062b13"/><lb ed="R052" n="0077b14"/>众会之心。不向三有。不同二乘。亦不向偏渐权小。 <lb ed="X" n="0062b14"/><lb ed="R052" n="0077b15"/>唯向一<persName>佛</persName>大乘。故一心观<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX33p0062b1413" cb:place="inline">△六收光。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b15"/><lb ed="R052" n="0077b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0062b1501">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光。照东方万八千世界。靡不 <lb ed="X" n="0062b16"/><lb ed="R052" n="0077b17"/>周遍。下至<name role="" type="person">阿鼻地狱</name>。上至阿迦尼咤天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062b17"/><lb ed="R052" n="0077b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0062b1701">此言照于东方者。是横照。照上照下者。是竖照也。 <lb ed="X" n="0062b18"/><lb ed="R052" n="0078a01"/>阿迦尼咤。此云质碍。即色究竟天也。然此放光。若 <lb ed="X" n="0062b19"/><lb ed="R052" n="0078a02"/>就能表之法相而释。则所照有六趣四圣。凡圣因 <lb ed="X" n="0062b20"/><lb ed="R052" n="0078a03"/>果。生<persName>佛</persName>迷悟之不同。又一光与万八千土。则有多 <lb ed="X" n="0062b21"/><lb ed="R052" n="0078a04"/>少大小。远近彼此之有异。今一光之中。而能照于 <lb ed="X" n="0062b22"/><lb ed="R052" n="0078a05"/>万八千土。而能见于十种法界。则多少与大小一 <lb ed="X" n="0062b23"/><lb ed="R052" n="0078a06"/>如。远近与彼此不二。凡圣与因果同体。生<persName>佛</persName>与迷 <lb ed="X" n="0062b24"/><lb ed="R052" n="0078a07"/>悟无殊。故能表于理妙也。若约所表之理体而释。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0062c" n="0062c"/> <lb ed="X" n="0062c01"/><lb ed="R052" n="0078a08"/>则眉间一光。全即介尔一念能观之心。万八千土。 <lb ed="X" n="0062c02"/><lb ed="R052" n="0078a09"/>全即三千性相所观之境。一光而全照万八千土。 <lb ed="X" n="0062c03"/><lb ed="R052" n="0078a10"/>万八千土。而同为一光所照。即是介尔一念。全体 <lb ed="X" n="0062c04"/><lb ed="R052" n="0078a11"/>具足三千。即此三千。而元同居乎一念。一念不在 <lb ed="X" n="0062c05"/><lb ed="R052" n="0078a12"/>前。三千不在後。一念不为少。三千不为多。故眉间 <lb ed="X" n="0062c06"/><lb ed="R052" n="0078a13"/>白毫相光。照于万八千土也。私谓照于东方万八 <lb ed="X" n="0062c07"/><lb ed="R052" n="0078a14"/>千土靡不周遍一句。正明所照。以显其瑞也。乃是 <lb ed="X" n="0062c08"/><lb ed="R052" n="0078a15"/>全收他土所见。如下他土瑞云。尽见彼土六趣众 <lb ed="X" n="0062c09"/><lb ed="R052" n="0078a16"/>生。又见彼土现在诸<persName>佛</persName>。乃至云。复见诸<persName>佛</persName>般涅槃 <lb ed="X" n="0062c10"/><lb ed="R052" n="0078a17"/>後。以<persName>佛</persName>舍利。起七宝塔。如是则一光之中。十种法 <lb ed="X" n="0062c11"/><lb ed="R052" n="0078a18"/>界。五时教味。无不具见。故知靡不周遍四字。摄尽 <lb ed="X" n="0062c12"/><lb ed="R052" n="0078b01"/>他土。即此所见。乃为放光之瑞。下至阿鼻。上至尼 <lb ed="X" n="0062c13"/><lb ed="R052" n="0078b02"/>咤者。乃是照于此土六趣也。若他土六趣。则下自 <lb ed="X" n="0062c14"/><lb ed="R052" n="0078b03"/>云。尽见彼土六趣众生。若此土现前说法者。即是 <lb ed="X" n="0062c15"/><lb ed="R052" n="0078b04"/><persName>佛</persName>。闻法者。即是三乘。不待光照而自见。又下至阿 <lb ed="X" n="0062c16"/><lb ed="R052" n="0078b05"/>鼻。上至尼咤。则灵山一会。全在白毫光中矣。所以 <lb ed="X" n="0062c17"/><lb ed="R052" n="0078b06"/>此土。但言于六趣。而十界亦具矣。是则此土光瑞 <lb ed="X" n="0062c18"/><lb ed="R052" n="0078b07"/>之文。原来止于上至阿迦尼咤天也。于此世界下。 <lb ed="X" n="0062c19"/><lb ed="R052" n="0078b08"/>方是他土瑞文。若以下至阿鼻等文。即于贯照东 <lb ed="X" n="0062c20"/><lb ed="R052" n="0078b09"/>方者。则放光一文。全似地瑞文。而不关于此土矣。</p> <lb ed="X" n="0062c21"/><lb ed="R052" n="0078b10"/><p xml:id="pX33p0062c2101">△二他土瑞相。古亦分为六。今但合为二。初见十 <lb ed="X" n="0062c22"/><lb ed="R052" n="0078b11"/>种法界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c23"/><lb ed="R052" n="0078b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0062c2301">于此世界。尽见彼土。六趣众生。又见彼土。现在诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0062c24"/><lb ed="R052" n="0078b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0062c2401">初二句乃承上收光而言也。即此<name role="" type="person">娑婆世界</name>。灵山 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0063a" n="0063a"/> <lb ed="X" n="0063a01"/><lb ed="R052" n="0078b14"/>会上。尽见彼东方之万八千土也。所以于此土。而 <lb ed="X" n="0063a02"/><lb ed="R052" n="0078b15"/>能见彼土者。由于<persName>如来</persName>放光之故也。故他土瑞。全 <lb ed="X" n="0063a03"/><lb ed="R052" n="0078b16"/>以此土放光为总。所以尽见彼土等也。初于此世 <lb ed="X" n="0063a04"/><lb ed="R052" n="0078b17"/>界四字。乃全指乎此土放光。以为他土瑞作张本 <lb ed="X" n="0063a05"/><lb ed="R052" n="0078b18"/>也。言六趣众生。乃是全擧六凡。言现在诸<persName>佛</persName>。乃是 <lb ed="X" n="0063a06"/><lb ed="R052" n="0079a01"/>略擧于<persName>佛</persName>。而该三乘。即是见于四圣。而十界复具 <lb ed="X" n="0063a07"/><lb ed="R052" n="0079a02"/>足矣。</p><p xml:id="pX33p0063a0703" cb:place="inline">△二见五时法化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a08"/><lb ed="R052" n="0079a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0063a0801">及闻诸<persName>佛</persName>。所说经法。幷见彼诸比丘。比丘尼。优婆塞。 <lb ed="X" n="0063a09"/><lb ed="R052" n="0079a04"/>优婆夷。诸修行得道者。复见诸菩萨摩诃萨。种种因 <lb ed="X" n="0063a10"/><lb ed="R052" n="0079a05"/>缘。种种信解。种种相貌。行菩萨道。复见诸<persName>佛</persName>。般涅槃 <lb ed="X" n="0063a11"/><lb ed="R052" n="0079a06"/>者。复见诸<persName>佛</persName>。般涅槃後。以<persName>佛</persName>舍利。起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063a12"/><lb ed="R052" n="0079a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0063a1201">及闻等者。即闻于千丈<name role="" type="person">卢舍那<persName>佛</persName></name>。说圆满修多罗 <lb ed="X" n="0063a13"/><lb ed="R052" n="0079a08"/>法。乃是见于花严也。次言幷见等者。即是四众之 <lb ed="X" n="0063a14"/><lb ed="R052" n="0079a09"/>人。闻彼<persName>佛</persName>说阿含三藏之法。乃修三乘之行。而得 <lb ed="X" n="0063a15"/><lb ed="R052" n="0079a10"/>三乘之道也。或有修于知苦断集。慕灭修道之行。 <lb ed="X" n="0063a16"/><lb ed="R052" n="0079a11"/>而得声闻之道。或有修于顺观生起。逆观还灭之 <lb ed="X" n="0063a17"/><lb ed="R052" n="0079a12"/>行。而得缘觉之道。或有修于三祇伏惑。百劫行因 <lb ed="X" n="0063a18"/><lb ed="R052" n="0079a13"/>之行。而得菩萨之道。故云诸修行得道也。次言复 <lb ed="X" n="0063a19"/><lb ed="R052" n="0079a14"/>见等者。即是彼之菩萨。闻<persName>佛</persName>说方等般若。乃依之 <lb ed="X" n="0063a20"/><lb ed="R052" n="0079a15"/>而修习也。言种种因缘信解相貌者。悭吝毁犯。乃 <lb ed="X" n="0063a21"/><lb ed="R052" n="0079a16"/>至愚痴等之六蔽为因。佈施持戒。乃至智慧等之 <lb ed="X" n="0063a22"/><lb ed="R052" n="0079a17"/>六度为缘也。信者。信得悭吝毁犯等六。是蔽而当 <lb ed="X" n="0063a23"/><lb ed="R052" n="0079a18"/>捨。信得佈施持戒等六。是度而当行。解者。解得悭 <lb ed="X" n="0063a24"/><lb ed="R052" n="0079b01"/>吝之蔽。须以佈施之度为治。乃至愚痴之蔽。须以 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0063b" n="0063b"/> <lb ed="X" n="0063b01"/><lb ed="R052" n="0079b02"/>智慧之度为治也。又解得佈施之度。必能治于悭 <lb ed="X" n="0063b02"/><lb ed="R052" n="0079b03"/>吝。智慧之度。必能治于愚痴也。言相貌者。若起于 <lb ed="X" n="0063b03"/><lb ed="R052" n="0079b04"/>悭贪。则以心心欲得。念念不捨之相貌。乃至若起 <lb ed="X" n="0063b04"/><lb ed="R052" n="0079b05"/>于愚痴。则有执断执常。撥因撥果之相貌也。若行 <lb ed="X" n="0063b05"/><lb ed="R052" n="0079b06"/>于佈施。则有捨于衣服饮食。珍宝国城等。依报之 <lb ed="X" n="0063b06"/><lb ed="R052" n="0079b07"/>相貌。及捨头目髓脑。身肉手足等。正报之相貌也。 <lb ed="X" n="0063b07"/><lb ed="R052" n="0079b08"/>乃至若行于般若。则有能观之智。所观之境。能所 <lb ed="X" n="0063b08"/><lb ed="R052" n="0079b09"/>宛尔。能所寂然之相貌也。皆言种种者。以方等般 <lb ed="X" n="0063b09"/><lb ed="R052" n="0079b10"/>若二时。具有四教故也。若三藏为有相。通为无相。 <lb ed="X" n="0063b10"/><lb ed="R052" n="0079b11"/>别为双亦相。圆为双非相。若因缘。若信解。若相貌。 <lb ed="X" n="0063b11"/><lb ed="R052" n="0079b12"/>各各皆有于四教不同。故皆言种种也。以声闻到 <lb ed="X" n="0063b12"/><lb ed="R052" n="0079b13"/>于方等。密得通益。到于般若。密得别益。通则正于 <lb ed="X" n="0063b13"/><lb ed="R052" n="0079b14"/>菩萨。别则独菩萨法。故此中言。复见诸菩萨。又言 <lb ed="X" n="0063b14"/><lb ed="R052" n="0079b15"/>行菩萨道。则知其为方等般若也。次复见诸<persName>佛</persName>下。 <lb ed="X" n="0063b15"/><lb ed="R052" n="0079b16"/>是见涅槃时也。然此五时无法花者。正欲生下疑 <lb ed="X" n="0063b16"/><lb ed="R052" n="0079b17"/>念问答。以作今经弄引故也。若光中见乎法花。则 <lb ed="X" n="0063b17"/><lb ed="R052" n="0079b18"/>何须文殊之答。而又何待弥勒问耶。</p> <lb ed="X" n="0063b18"/> <lb ed="X" n="0063b19"/><lb ed="R052" n="0079b18"/><cb:juan fun="close" n="1a"><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0063b20"/><lb ed="R052" n="0080a01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">第一之二</cb:mulu><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之二</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0063b21"/> <lb ed="X" n="0063b22"/><lb ed="R052" n="0080a02"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师 鸠摩罗什奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0063b23"/><lb ed="R052" n="0080a03"/><byline cb:type="author">天台教观 一松大师 讲录</byline> <lb ed="X" n="0063b24"/><lb ed="R052" n="0080a04"/><byline cb:type="editor">淸 东瓯释氏 晓柔廣和 编定</byline> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0063c" n="0063c"/> <lb ed="X" n="0063c01"/><lb ed="R052" n="0080a05"/><p xml:id="pX33p0063c0101">△三疑念序。分二。初弥勒疑。二大众疑。初又三。初 <lb ed="X" n="0063c02"/><lb ed="R052" n="0080a06"/>疑六瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c03"/><lb ed="R052" n="0080a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0063c0301">尔时弥勒菩萨。作是念。今者<persName>世尊</persName>。现神变相。以何因 <lb ed="X" n="0063c04"/><lb ed="R052" n="0080a08"/>缘。而有此瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c05"/><lb ed="R052" n="0080a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0063c0501">神变相者。变为变动。即六瑞外彰也。此瑞相由于 <lb ed="X" n="0063c06"/><lb ed="R052" n="0080a10"/><persName>如来</persName>。内之天心神力所变。故言神。又此瑞相。一切 <lb ed="X" n="0063c07"/><lb ed="R052" n="0080a11"/>大众。以及弥勒。皆所莫测。故言神也。</p><p xml:id="pX33p0063c0715" cb:place="inline">△二疑问 <lb ed="X" n="0063c08"/><lb ed="R052" n="0080a12"/>谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c09"/><lb ed="R052" n="0080a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0063c0901">今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。入于三昧。是不可思议。现稀有事。当以问 <lb ed="X" n="0063c10"/><lb ed="R052" n="0080a14"/>谁。谁能答者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c11"/><lb ed="R052" n="0080a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0063c1101">谓此瑞相。必非无因。若<persName>佛</persName>不入于定。则当问<persName>佛</persName>。今 <lb ed="X" n="0063c12"/><lb ed="R052" n="0080a16"/>入三昧。则此不思议所现之相。当以问谁。而得决 <lb ed="X" n="0063c13"/><lb ed="R052" n="0080a17"/>了何因何缘也。</p><p xml:id="pX33p0063c1307" cb:place="inline">△三疑文殊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c14"/><lb ed="R052" n="0080a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0063c1401">复作此念。是<name role="" type="person">文殊师利</name>法王之子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0063c1401" n="0063c1401"/><anchor xml:id="beg0063c1401" n="0063c1401"/>已<anchor xml:id="end0063c1401"/>曾亲近供养过 <lb ed="X" n="0063c15"/><lb ed="R052" n="0080b01"/>去。无量诸<persName>佛</persName>。必应见此稀有之相。我今当问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c16"/><lb ed="R052" n="0080b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0063c1601">法王子者。<persName>如来</persName>得大自在。乃诸法之王。故称法王。 <lb ed="X" n="0063c17"/><lb ed="R052" n="0080b03"/>文殊能克绍其大乘家业。故云法王子也。</p><p xml:id="pX33p0063c1717" cb:place="inline">△二大 <lb ed="X" n="0063c18"/><lb ed="R052" n="0080b04"/>众疑。又二。初疑瑞相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c19"/><lb ed="R052" n="0080b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0063c1901">尔时比丘。比丘尼。优婆塞。优婆夷。及诸天龙鬼神等。 <lb ed="X" n="0063c20"/><lb ed="R052" n="0080b06"/>咸作此念。是<persName>佛</persName>光明神通之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0063c21"/><lb ed="R052" n="0080b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0063c2101">言光明神通者。光明是别擧放光一瑞。神通是总 <lb ed="X" n="0063c22"/><lb ed="R052" n="0080b08"/>指馀五瑞也。又準此中之文。则似无疑文殊。若據 <lb ed="X" n="0063c23"/><lb ed="R052" n="0080b09"/>下弥勒之问云。四众欣仰。瞻仁及我。瞻仁欲是仁 <lb ed="X" n="0063c24"/><lb ed="R052" n="0080b10"/>答。及我欲是我问。不唯有疑念文殊。亦且有疑念 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0064a" n="0064a"/> <lb ed="X" n="0064a01"/><lb ed="R052" n="0080b11"/>弥勒。疑文殊者。谓文殊是法王子。必应见此稀有 <lb ed="X" n="0064a02"/><lb ed="R052" n="0080b12"/>之相。今应当答。疑弥勒者。谓文殊虽应答。然须待 <lb ed="X" n="0064a03"/><lb ed="R052" n="0080b13"/>问而後可答。今弥勒是補处之尊。自应当问也。</p><p xml:id="pX33p0064a0319" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0064a04"/><lb ed="R052" n="0080b14"/>二疑问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a05"/><lb ed="R052" n="0080b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0064a0501">今当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a06"/><lb ed="R052" n="0080b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0064a0601">谓<persName>佛</persName>光明神通之相。非无因而有。若<persName>佛</persName>不入定。则 <lb ed="X" n="0064a07"/><lb ed="R052" n="0080b17"/>当问之于<persName>佛</persName>。今<persName>佛</persName>既入于定。当问之于谁矣。</p><p xml:id="pX33p0064a0718" cb:place="inline">△四 <lb ed="X" n="0064a08"/><lb ed="R052" n="0080b18"/>问答序。分二。初弥勒发问。二文殊酬答。初又二。初 <lb ed="X" n="0064a09"/><lb ed="R052" n="0081a01"/>长行总问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a10"/><lb ed="R052" n="0081a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0064a1001">尔时弥勒菩萨。欲自决疑。又观四众。比丘。比丘尼。优 <lb ed="X" n="0064a11"/><lb ed="R052" n="0081a03"/>婆塞。优婆夷。及诸天龙鬼神等。众会之心。而问文殊 <lb ed="X" n="0064a12"/><lb ed="R052" n="0081a04"/>师利言。以何因缘。而有此瑞神通之相。放大光明。照 <lb ed="X" n="0064a13"/><lb ed="R052" n="0081a05"/>于东方。万八千土。悉见彼<persName>佛</persName>。国界莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064a14"/><lb ed="R052" n="0081a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0064a1401">以何因缘等者。乃总问两土之瑞。放光下。乃别擧 <lb ed="X" n="0064a15"/><lb ed="R052" n="0081a07"/>两土之瑞也。光明照于东方者。乃擧此土第六放 <lb ed="X" n="0064a16"/><lb ed="R052" n="0081a08"/>光瑞。擧其後後。摄其前前。故但云放光等也。言悉 <lb ed="X" n="0064a17"/><lb ed="R052" n="0081a09"/>见彼<persName>佛</persName>者。乃擧<persName>佛</persName>以摄三乘六趣故。则彼十界具 <lb ed="X" n="0064a18"/><lb ed="R052" n="0081a10"/>矣。国界莊严者。是擧彼土。五时法化。然彼<persName>佛</persName>国界。 <lb ed="X" n="0064a19"/><lb ed="R052" n="0081a11"/>本自莊严。今为白毫光照。乃愈莊严矣。又国界莊 <lb ed="X" n="0064a20"/><lb ed="R052" n="0081a12"/>严者。即复见诸<persName>佛</persName>般涅槃後。以<persName>佛</persName>舍利。起七宝塔 <lb ed="X" n="0064a21"/><lb ed="R052" n="0081a13"/>也。故下偈云。又见<persName>佛</persName>子。造诸塔庙。无数恒沙。严饰 <lb ed="X" n="0064a22"/><lb ed="R052" n="0081a14"/>国界。又云。为供舍利。严饰塔庙。国界自然。殊特妙 <lb ed="X" n="0064a23"/><lb ed="R052" n="0081a15"/>好。则知国界莊严。即见以<persName>佛</persName>舍利。起七宝塔也。擧 <lb ed="X" n="0064a24"/><lb ed="R052" n="0081a16"/>涅槃。以摄前四时。故但云国界莊严。而弥勒二三 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0064b" n="0064b"/> <lb ed="X" n="0064b01"/><lb ed="R052" n="0081a17"/>语句。具问两土之瑞。可谓巧于发问者也。问。弥勒 <lb ed="X" n="0064b02"/><lb ed="R052" n="0081a18"/>之问。还不知而问。既为補处。何故不知。若言是知。 <lb ed="X" n="0064b03"/><lb ed="R052" n="0081b01"/>何故又问。答。弥勒知亦应问。不知亦应问。弥勒虽 <lb ed="X" n="0064b04"/><lb ed="R052" n="0081b02"/>是補处。然犹有一分生相无明未断。而此瑞相。乃 <lb ed="X" n="0064b05"/><lb ed="R052" n="0081b03"/><persName>如来</persName>妙觉果人之所变现。等觉与妙觉。犹如隔罗 <lb ed="X" n="0064b06"/><lb ed="R052" n="0081b04"/>望月。而不知宜矣。故文云。欲自决疑。既言欲自决 <lb ed="X" n="0064b07"/><lb ed="R052" n="0081b05"/>疑。乃不知亦应问也。又弥勒既補释迦。则当来不 <lb ed="X" n="0064b08"/><lb ed="R052" n="0081b06"/>久。亦欲说此妙法花经。岂今法花序中瑞相。有未 <lb ed="X" n="0064b09"/><lb ed="R052" n="0081b07"/>知者。然自虽知。而四众咸皆未知。若補处不为发 <lb ed="X" n="0064b10"/><lb ed="R052" n="0081b08"/>问。谁为其发问。此乃为众而问。故下偈云。愿决众 <lb ed="X" n="0064b11"/><lb ed="R052" n="0081b09"/>疑。既言愿决众疑。乃知亦应问也。馀如疏解。</p><p xml:id="pX33p0064b1118" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0064b12"/><lb ed="R052" n="0081b10"/>重颂别问。具乎多意。如疏所明。今分文为二。初正 <lb ed="X" n="0064b13"/><lb ed="R052" n="0081b11"/>问。即文殊去。二结请。即<persName>佛</persName>放一光去。初二。初颂此 <lb ed="X" n="0064b14"/><lb ed="R052" n="0081b12"/>土瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b15"/><lb ed="R052" n="0081b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0064b1501">于是弥勒菩萨。欲褈宣此義。以偈问曰。</p> <lb ed="X" n="0064b16"/><lb ed="R052" n="0081b14"/><p xml:id="pX33p0064b1601"><name role="" type="person">文殊师利</name>。导师何故。眉间白毫。大光普照。雨曼荼罗。 <lb ed="X" n="0064b17"/><lb ed="R052" n="0081b15"/>曼殊沙花。栴檀香风。悦可众心。以是因缘。地皆严净。 <lb ed="X" n="0064b18"/><lb ed="R052" n="0081b16"/>而此世界。六种震动。时四部众。咸皆欢喜。身意快然。 <lb ed="X" n="0064b19"/><lb ed="R052" n="0081b17"/>得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064b20"/><lb ed="R052" n="0081b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0064b2001">有人云。此颂中六瑞。但有四种。无说法入定。长香 <lb ed="X" n="0064b21"/><lb ed="R052" n="0082a01"/>风地净。是有盈缩也。今谓雨花等之四瑞。由说法 <lb ed="X" n="0064b22"/><lb ed="R052" n="0082a02"/>入定而有。既擧其四。自摄馀二。故说法入定。未尝 <lb ed="X" n="0064b23"/><lb ed="R052" n="0082a03"/>有缩。又有导师二字。即是说法入定也。以其能说 <lb ed="X" n="0064b24"/><lb ed="R052" n="0082a04"/>法入定。乃称导师耳。然风本无香。由华而香。地本 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0064c" n="0064c"/> <lb ed="X" n="0064c01"/><lb ed="R052" n="0082a05"/>不净。亦由华而净。则虽明香风地净。但是雨花之 <lb ed="X" n="0064c02"/><lb ed="R052" n="0082a06"/>瑞。故香风地净。未常有盈。初言导师者。导有引导 <lb ed="X" n="0064c03"/><lb ed="R052" n="0082a07"/>开导二義。引导者。谓引邪以归正。引小以归大。引 <lb ed="X" n="0064c04"/><lb ed="R052" n="0082a08"/>偏以归圆也。开导者。开即开示。谓欲引邪归正。必 <lb ed="X" n="0064c05"/><lb ed="R052" n="0082a09"/>开示其邪正。言此是邪。言此是正。令其开迷发悟。 <lb ed="X" n="0064c06"/><lb ed="R052" n="0082a10"/>而得改邪入正也。乃至欲引偏归圆。则开示其偏 <lb ed="X" n="0064c07"/><lb ed="R052" n="0082a11"/>圆。言此是偏。此是圆。令得从偏入圆也。具此二義。 <lb ed="X" n="0064c08"/><lb ed="R052" n="0082a12"/>故称导师。次眉间下二句。是超颂放光。雨曼下六 <lb ed="X" n="0064c09"/><lb ed="R052" n="0082a13"/>句。追颂雨花。而此下二句。颂动地。时四下四句。颂 <lb ed="X" n="0064c10"/><lb ed="R052" n="0082a14"/>众喜。初何故二字。乃直贯下耳。</p><p xml:id="pX33p0064c1013" cb:place="inline">△二颂他土瑞。又 <lb ed="X" n="0064c11"/><lb ed="R052" n="0082a15"/>二。初颂十种法界。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c12"/><lb ed="R052" n="0082a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0064c1201">眉间光明。照于东方。万八千土。皆如金色。从阿鼻狱。 <lb ed="X" n="0064c13"/><lb ed="R052" n="0082a17"/>上至有顶。诸世界中。六道众生。生死所趣。善恶业缘。 <lb ed="X" n="0064c14"/><lb ed="R052" n="0082a18"/>受报好醜。于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0064c15"/><lb ed="R052" n="0082b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0064c1501">初中但擧六凡。以该四圣也。言万八千土皆如金 <lb ed="X" n="0064c16"/><lb ed="R052" n="0082b02"/>色者。非只如黄金之色而<anchor xml:id="nkr_note_add_0064c1601" n="0064c1601"/><anchor xml:id="beg0064c1601" n="0064c1601"/>已<anchor xml:id="end0064c1601"/>。盖<persName>如来</persName>眉间所放之 <lb ed="X" n="0064c17"/><lb ed="R052" n="0082b03"/>光。全体是中道不思议智。则所照之土。全体是中 <lb ed="X" n="0064c18"/><lb ed="R052" n="0082b04"/>道不思议境。今以智光。照乎理境。则一究竟一切 <lb ed="X" n="0064c19"/><lb ed="R052" n="0082b05"/>究竟。一自在一切自在。一淸净一切淸净。故言皆 <lb ed="X" n="0064c20"/><lb ed="R052" n="0082b06"/>如金色也。善恶业缘等者。善有不杀等十。各为上 <lb ed="X" n="0064c21"/><lb ed="R052" n="0082b07"/>中下三品。恶有杀盗等十。亦各上中下三品。善之 <lb ed="X" n="0064c22"/><lb ed="R052" n="0082b08"/>上品。感天之好报。乃至下品。感修罗之好报。若对 <lb ed="X" n="0064c23"/><lb ed="R052" n="0082b09"/>人天。犹醜而非好也。以其心存嫉妒等故。恶之上 <lb ed="X" n="0064c24"/><lb ed="R052" n="0082b10"/>品。感地狱之醜报。乃至下品。感畜牲之醜报。应细 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0065a" n="0065a"/> <lb ed="X" n="0065a01"/><lb ed="R052" n="0082b11"/>推之。三恶等报明其醜。三善等状明其好。故因果 <lb ed="X" n="0065a02"/><lb ed="R052" n="0082b12"/>业缘之善恶。受报之好醜也。</p><p xml:id="pX33p0065a0212" cb:place="inline">△二颂五时法化。分 <lb ed="X" n="0065a03"/><lb ed="R052" n="0082b13"/>二。初颂前二时。二颂後三时。初又二。初花严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a04"/><lb ed="R052" n="0082b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0065a0401">又睹诸<persName>佛</persName>。圣主狮子。演说经典。微妙第一。其声淸净。 <lb ed="X" n="0065a05"/><lb ed="R052" n="0082b15"/>出柔软音。教诸菩萨。无数亿万。梵音深妙。令人乐闻。 <lb ed="X" n="0065a06"/><lb ed="R052" n="0082b16"/>各于世界。讲说正法。种种因缘。以无量喩。照明<persName>佛</persName>法。 <lb ed="X" n="0065a07"/><lb ed="R052" n="0082b17"/>开悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065a08"/><lb ed="R052" n="0082b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0065a0801">又睹者。谓光中所照。万八千士。不独见十种法界。 <lb ed="X" n="0065a09"/><lb ed="R052" n="0083a01"/>更能见五时法化。故言又睹也。诸<persName>佛</persName>者有二義。一 <lb ed="X" n="0065a10"/><lb ed="R052" n="0083a02"/>是说花严。千丈卢舍之报身。报必具乎法应。则一 <lb ed="X" n="0065a11"/><lb ed="R052" n="0083a03"/>身之中三身圆备。故言诸<persName>佛</persName>。二是光中所照。万八 <lb ed="X" n="0065a12"/><lb ed="R052" n="0083a04"/>千土。所有诸<persName>佛</persName>也。圣主狮子者。圣中之主。人中师 <lb ed="X" n="0065a13"/><lb ed="R052" n="0083a05"/>子也。如世之狮子。乃百兽中主。狮子若出。百兽潜 <lb ed="X" n="0065a14"/><lb ed="R052" n="0083a06"/>藏。狮子若吼。百兽脑裂。故<persName>如来</persName>出世。魔障隐蔽。如 <lb ed="X" n="0065a15"/><lb ed="R052" n="0083a07"/>来说法。邪法破壞。犹如世间之狮子。故称圣主师 <lb ed="X" n="0065a16"/><lb ed="R052" n="0083a08"/>子也。圣主之義。微细推之。与弘传序中。释大圣之 <lb ed="X" n="0065a17"/><lb ed="R052" n="0083a09"/>義同。此擧其能说之<persName>佛</persName>。演说经典。乃正擧其所说 <lb ed="X" n="0065a18"/><lb ed="R052" n="0083a10"/>之法也。经典者。即花严圆满修多罗也。演说者。由 <lb ed="X" n="0065a19"/><lb ed="R052" n="0083a11"/>花严所诠。只是法界一理。从一法界理。演之而为 <lb ed="X" n="0065a20"/><lb ed="R052" n="0083a12"/>事法界。演之而为理法界。演之而为事理无碍法 <lb ed="X" n="0065a21"/><lb ed="R052" n="0083a13"/>界。演之而为事事无碍法界。故言演说经典也。微 <lb ed="X" n="0065a22"/><lb ed="R052" n="0083a14"/>妙第一者。既是圆满修多罗。圆而无偏。满而无缺。 <lb ed="X" n="0065a23"/><lb ed="R052" n="0083a15"/>故言微妙。时居最初。又是顿部。故言第一耳。其声 <lb ed="X" n="0065a24"/><lb ed="R052" n="0083a16"/>下二句。是明其说法之音声。教诸下二句。是明其 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0065b" n="0065b"/> <lb ed="X" n="0065b01"/><lb ed="R052" n="0083a17"/>所被之根機。音声而云淸净柔软者。若言<persName>如来</persName>有 <lb ed="X" n="0065b02"/><lb ed="R052" n="0083a18"/>六十四种梵音。中间離秽浊者为淸净。不刚强者 <lb ed="X" n="0065b03"/><lb ed="R052" n="0083b01"/>为柔软。此乃一往耳。若剋实推之。当知花严兼别 <lb ed="X" n="0065b04"/><lb ed="R052" n="0083b02"/>明圆。则有别有圆。今言声淸净者。乃是说别教之 <lb ed="X" n="0065b05"/><lb ed="R052" n="0083b03"/>声。言柔软音者。乃是说圆教之音。盖花严为权機。 <lb ed="X" n="0065b06"/><lb ed="R052" n="0083b04"/>则说别教。而就别所明。必须断烦恼而证菩提。断 <lb ed="X" n="0065b07"/><lb ed="R052" n="0083b05"/>生死而证涅槃。離二边以显中道。離九界而显<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0065b08"/><lb ed="R052" n="0083b06"/>界。所谓缘理断九。唯诠淸净真如。故说教之声。亦 <lb ed="X" n="0065b09"/><lb ed="R052" n="0083b07"/>随之而淸净也。为实機则说圆教。而圆教所明。不 <lb ed="X" n="0065b10"/><lb ed="R052" n="0083b08"/>须断烦恼。而证菩提。即烦恼便是菩提。不须離生 <lb ed="X" n="0065b11"/><lb ed="R052" n="0083b09"/>死。而证涅槃。即生死便是涅槃。即二边便是中道。 <lb ed="X" n="0065b12"/><lb ed="R052" n="0083b10"/>即九界便是<persName>佛</persName>界。既其当体全是。则不须翻破。此 <lb ed="X" n="0065b13"/><lb ed="R052" n="0083b11"/>乃最为柔和者。最为软顺者。所以说教之声。亦随 <lb ed="X" n="0065b14"/><lb ed="R052" n="0083b12"/>之而柔软也。教诸菩萨等者。若总就所照而言。则 <lb ed="X" n="0065b15"/><lb ed="R052" n="0083b13"/>有万八千土之菩萨。故言诸菩萨无数亿万。若单 <lb ed="X" n="0065b16"/><lb ed="R052" n="0083b14"/>就一土而言。则有别圆两教之菩萨。即四十一位 <lb ed="X" n="0065b17"/><lb ed="R052" n="0083b15"/>法身大士。及夙世根熟天龙八部等。故言诸菩萨 <lb ed="X" n="0065b18"/><lb ed="R052" n="0083b16"/>无数亿万也。梵音等二句。谓花严所诠。竖则彻于 <lb ed="X" n="0065b19"/><lb ed="R052" n="0083b17"/>三谛之表。横则穷乎法界之边。故所有之梵音。既 <lb ed="X" n="0065b20"/><lb ed="R052" n="0083b18"/>其深而且妙。如是深妙之音。自然令人身心可悦。 <lb ed="X" n="0065b21"/><lb ed="R052" n="0084a01"/>而乐为听闻者。故言梵音深妙令人乐闻也。又可 <lb ed="X" n="0065b22"/><lb ed="R052" n="0084a02"/>梵音深妙。是结上所明之声也。淸净故深。柔软故 <lb ed="X" n="0065b23"/><lb ed="R052" n="0084a03"/>妙。令人乐闻。是结上所被之機也。人即两教菩萨。 <lb ed="X" n="0065b24"/><lb ed="R052" n="0084a04"/>别之权機。则乐闻淸净之深音。圆之实機。则乐闻 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0065c" n="0065c"/> <lb ed="X" n="0065c01"/><lb ed="R052" n="0084a05"/>柔软之妙音也。各于世界者。万八千土。莫不皆然 <lb ed="X" n="0065c02"/><lb ed="R052" n="0084a06"/>也。讲说正法者。明说圆也。即不偏之谓。法有三种。 <lb ed="X" n="0065c03"/><lb ed="R052" n="0084a07"/>三法皆圆。故言正法。言三法者。一是心法。二是<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0065c04"/><lb ed="R052" n="0084a08"/>法。三是生法。此之三法。若各各差别。则是偏而非 <lb ed="X" n="0065c05"/><lb ed="R052" n="0084a09"/>正。花严明三无差别者。如心<persName>佛</persName>亦尔。如<persName>佛</persName>众生然。 <lb ed="X" n="0065c06"/><lb ed="R052" n="0084a10"/>心<persName>佛</persName>及众生。是三无差别。既无差别。则正而无有 <lb ed="X" n="0065c07"/><lb ed="R052" n="0084a11"/>偏。故名正法。种种下明说别也。若在<persName>佛</persName>意。唯欲说 <lb ed="X" n="0065c08"/><lb ed="R052" n="0084a12"/>圆直令一切众生。开示悟入<persName>佛</persName>之知见。但機有权。 <lb ed="X" n="0065c09"/><lb ed="R052" n="0084a13"/>还当为说历别行佈之法。而後归之于圆。故言种 <lb ed="X" n="0065c10"/><lb ed="R052" n="0084a14"/>种因缘也。以无量喩照明<persName>佛</persName>法者。<persName>如来</persName>虽为权機。 <lb ed="X" n="0065c11"/><lb ed="R052" n="0084a15"/>说于别教。究竟直指归元。在于圆故。说无量之喩。 <lb ed="X" n="0065c12"/><lb ed="R052" n="0084a16"/>照明<persName>佛</persName>之正法。如世欲破于暗。须假灯炬照明。今 <lb ed="X" n="0065c13"/><lb ed="R052" n="0084a17"/><persName>佛</persName>说法。亦复如是。用别以照明乎圆。使得开示悟 <lb ed="X" n="0065c14"/><lb ed="R052" n="0084a18"/>入。故云以无量喩<note place="inline">云云</note>。则知又睹二句。是擧能说。 <lb ed="X" n="0065c15"/><lb ed="R052" n="0084b01"/>舍那之主也。演说二句。是擧所说。花严之部也。其 <lb ed="X" n="0065c16"/><lb ed="R052" n="0084b02"/>声二句。是结上所明之声也。各于下六句。是明其 <lb ed="X" n="0065c17"/><lb ed="R052" n="0084b03"/>部内所有之教。演说正法是圆。种种无量是别也。 <lb ed="X" n="0065c18"/><lb ed="R052" n="0084b04"/>又可前二行半。就一<persName>佛</persName>一土说。次一行半。就一一 <lb ed="X" n="0065c19"/><lb ed="R052" n="0084b05"/><persName>佛</persName>。一一土说。有云後之六句。应分属阿含。虽似有 <lb ed="X" n="0065c20"/><lb ed="R052" n="0084b06"/>理。第正法<persName>佛</persName>法。难就权乘说耳。</p><p xml:id="pX33p0065c2013" cb:place="inline">△二阿含三。初明 <lb ed="X" n="0065c21"/><lb ed="R052" n="0084b07"/>声闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065c22"/><lb ed="R052" n="0084b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0065c2201">若人遭苦。厌老病死。为说涅槃。尽诸苦际。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0065c23"/><lb ed="R052" n="0084b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0065c2301">遭苦者。苦有因果不同。苦因即八十八使之见惑。 <lb ed="X" n="0065c24"/><lb ed="R052" n="0084b10"/>八十一品之思惑。苦果即三界二十五有。生死之 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0066a" n="0066a"/> <lb ed="X" n="0066a01"/><lb ed="R052" n="0084b11"/>果报也。厌老病死者。由遭于苦。故生厌離也。苦有 <lb ed="X" n="0066a02"/><lb ed="R052" n="0084b12"/>八种。今略擧其三。故言老病死也。人云老时。则精 <lb ed="X" n="0066a03"/><lb ed="R052" n="0084b13"/>气衰微。诸根暗塞等。故老是苦。四大不调。即有于 <lb ed="X" n="0066a04"/><lb ed="R052" n="0084b14"/>病。地大不调。即有沉滞之病。水大不调。即有壅肿 <lb ed="X" n="0066a05"/><lb ed="R052" n="0084b15"/>之病。火大不调。即有烦燥之病。风大不调。即有振 <lb ed="X" n="0066a06"/><lb ed="R052" n="0084b16"/>掉之病。若有于病。则坐卧不安。百节疼痛。故病是 <lb ed="X" n="0066a07"/><lb ed="R052" n="0084b17"/>苦。人若死时。则风刀解体。及闷绝等。故死是苦也。 <lb ed="X" n="0066a08"/><lb ed="R052" n="0084b18"/>为说涅槃者。涅槃有二。谓有馀无馀也。但断子缚。 <lb ed="X" n="0066a09"/><lb ed="R052" n="0085a01"/>果缚犹存。名有馀。<g ref="#CB01926">灰</g>身泯智。子<anchor xml:id="nkr_note_orig_0066001" n="0066001"/>缚果尽。名无馀。此 <lb ed="X" n="0066a10"/><lb ed="R052" n="0085a02"/>就小乘说。若约大乘。唯<persName>佛</persName>所证。乃无馀耳。尽诸苦 <lb ed="X" n="0066a11"/><lb ed="R052" n="0085a03"/>际者。其人既遭苦。而厌生死。则必志求涅槃。今乃 <lb ed="X" n="0066a12"/><lb ed="R052" n="0085a04"/>为其说于涅槃。则逗其機宜。自然依之修习。所有 <lb ed="X" n="0066a13"/><lb ed="R052" n="0085a05"/>八十八品之见惑。八十一品之思惑苦因。三界二 <lb ed="X" n="0066a14"/><lb ed="R052" n="0085a06"/>十五有生死之苦果。从是而能净尽除灭。故云尽 <lb ed="X" n="0066a15"/><lb ed="R052" n="0085a07"/>诸苦际也。</p><p xml:id="pX33p0066a1505" cb:place="inline">△二明缘觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066a16"/><lb ed="R052" n="0085a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0066a1601">若人有福。曾供养<persName>佛</persName>。志求勝法。为说缘觉。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066a17"/><lb ed="R052" n="0085a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0066a1701">声闻三生修福。缘觉百劫修福。故云有福。言勝法 <lb ed="X" n="0066a18"/><lb ed="R052" n="0085a10"/>者。缘觉之法。比声闻而勝也。声闻之法。但断正使。 <lb ed="X" n="0066a19"/><lb ed="R052" n="0085a11"/>不能侵习。缘觉更侵习气。故言勝也。</p><p xml:id="pX33p0066a1915" cb:place="inline">△三明菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066a20"/><lb ed="R052" n="0085a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0066a2001">若有<persName>佛</persName>子。修种种行。求无上慧。为说净道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066a21"/><lb ed="R052" n="0085a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0066a2101">言<persName>佛</persName>子者。指六度菩萨。自利利他。堪绍<persName>如来</persName>家业。 <lb ed="X" n="0066a22"/><lb ed="R052" n="0085a14"/>不同二乘之自利。故称<persName>佛</persName>子。修种种行。即三藏中。 <lb ed="X" n="0066a23"/><lb ed="R052" n="0085a15"/>事六度也。无上慧者。即三藏<persName>佛</persName>。所有之一切智也。 <lb ed="X" n="0066a24"/><lb ed="R052" n="0085a16"/>净道者。三藏所诠。全是生灭。菩提烦恼。更互相倾。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0066b" n="0066b"/> <lb ed="X" n="0066b01"/><lb ed="R052" n="0085a17"/>须破烦恼而得菩提。断生死而有涅槃。故言净道 <lb ed="X" n="0066b02"/><lb ed="R052" n="0085a18"/>也。</p><p xml:id="pX33p0066b0202" cb:place="inline">△二颂後三时二。初结前生後。二次第陈问。初 <lb ed="X" n="0066b03"/><lb ed="R052" n="0085b01"/>又二。初结前。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b04"/><lb ed="R052" n="0085b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0066b0401"><name role="" type="person">文殊师利</name>。我住于此。见闻若斯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b05"/><lb ed="R052" n="0085b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0066b0501">我住于此者。住于此土灵山法会也。见闻若斯者。 <lb ed="X" n="0066b06"/><lb ed="R052" n="0085b04"/>见闻彼万八千土也。如上花严之诸<persName>佛</persName>菩萨。阿含 <lb ed="X" n="0066b07"/><lb ed="R052" n="0085b05"/>之三乘圣众。为见花严之演说经典等。阿含之为 <lb ed="X" n="0066b08"/><lb ed="R052" n="0085b06"/>说涅槃等。故云若斯者。总指前二时中。所见所闻。 <lb ed="X" n="0066b09"/><lb ed="R052" n="0085b07"/>耳。</p><p xml:id="pX33p0066b0902" cb:place="inline">△二生後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b10"/><lb ed="R052" n="0085b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0066b1001">及千亿事。如是众多。今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b11"/><lb ed="R052" n="0085b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0066b1101">及千等者。谓不独如上见闻而<anchor xml:id="nkr_note_add_0066b1101" n="0066b1101"/><anchor xml:id="beg0066b1101" n="0066b1101"/>已<anchor xml:id="end0066b1101"/>。更有千亿亿事。 <lb ed="X" n="0066b12"/><lb ed="R052" n="0085b10"/>故云及千亿事。此千亿众而且多。乃重言之。故云 <lb ed="X" n="0066b13"/><lb ed="R052" n="0085b11"/>如是众多。不能一一尽擧。但当略而说之。故云今 <lb ed="X" n="0066b14"/><lb ed="R052" n="0085b12"/>当略说。则知下去所明。皆为略说耳。</p><p xml:id="pX33p0066b1415" cb:place="inline">△二次第陈 <lb ed="X" n="0066b15"/><lb ed="R052" n="0085b13"/>问。分二。初总问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b16"/><lb ed="R052" n="0085b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0066b1601">我见彼土。恒沙菩萨。种种因缘。而求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066b17"/><lb ed="R052" n="0085b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0066b1701">恒沙菩萨者。以後三时。有四教菩萨故也。六蔽为 <lb ed="X" n="0066b18"/><lb ed="R052" n="0085b16"/>因。六度为缘。四教不同。故言种种。求<persName>佛</persName>道者。指四 <lb ed="X" n="0066b19"/><lb ed="R052" n="0085b17"/>教菩萨也。</p><p xml:id="pX33p0066b1905" cb:place="inline">△二别问。初十五行。乃次第问六度。次 <lb ed="X" n="0066b20"/><lb ed="R052" n="0085b18"/>十五行半。乃不次第问六度。三有七行。乃问<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0066b21"/><lb ed="R052" n="0086a01"/>涅槃。有云次第者。是事六度。不次第者。是理六度。 <lb ed="X" n="0066b22"/><lb ed="R052" n="0086a02"/>有云虽有次第与不次第。亦无别意。但是因其光 <lb ed="X" n="0066b23"/><lb ed="R052" n="0086a03"/>中所见而问。此皆无的據。今言初之次第。是问方 <lb ed="X" n="0066b24"/><lb ed="R052" n="0086a04"/>等。次之不次第。是问般若。後之涅槃。是问涅槃。三 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0066c" n="0066c"/> <lb ed="X" n="0066c01"/><lb ed="R052" n="0086a05"/>时之相。宛然在之。不得作馀解也。文分三。初次第 <lb ed="X" n="0066c02"/><lb ed="R052" n="0086a06"/>问方等。二不次第问般若。三问<persName>如来</persName>涅槃。初又六。 <lb ed="X" n="0066c03"/><lb ed="R052" n="0086a07"/>初问檀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c04"/><lb ed="R052" n="0086a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0066c0401">或有行施。金银珊瑚。珍珠摩尼。砗磲玛瑙。金刚诸珍。 <lb ed="X" n="0066c05"/><lb ed="R052" n="0086a09"/>奴婢车乘。宝饰辇舆。欢喜佈施。迴向<persName>佛</persName>道。愿得是乘。 <lb ed="X" n="0066c06"/><lb ed="R052" n="0086a10"/>三界第一。诸<persName>佛</persName>所歎。或有菩萨。驷马宝车。栏楯花盖。 <lb ed="X" n="0066c07"/><lb ed="R052" n="0086a11"/>轩饰佈施。复有菩萨。身肉手足。及妻子施。求无上道。 <lb ed="X" n="0066c08"/><lb ed="R052" n="0086a12"/>又见菩萨。头目身体。欣乐施与。求<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0066c09"/><lb ed="R052" n="0086a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0066c0901">金银等。是捨财。身肉等。是捨身。妻子是外身。手足 <lb ed="X" n="0066c10"/><lb ed="R052" n="0086a14"/>是内身。次头目等。是捨命。若捨手足。未必丧命。若 <lb ed="X" n="0066c11"/><lb ed="R052" n="0086a15"/>捨头目。命亦丧矣。然诸<persName>佛</persName>设教。必欲行施者。总由 <lb ed="X" n="0066c12"/><lb ed="R052" n="0086a16"/>众生自从一念迷昧<anchor xml:id="nkr_note_add_0066c1201" n="0066c1201"/><anchor xml:id="beg0066c1201" n="0066c1201"/>已<anchor xml:id="end0066c1201"/>来。自<anchor xml:id="nkr_note_add_0066c1202" n="0066c1202"/><anchor xml:id="beg0066c1202" n="0066c1202"/>己<anchor xml:id="end0066c1202"/>之物。念念不欲与 <lb ed="X" n="0066c13"/><lb ed="R052" n="0086a17"/>人。是谓之悭。他人之物。心心欲得于<anchor xml:id="nkr_note_add_0066c1301" n="0066c1301"/><anchor xml:id="beg0066c1301" n="0066c1301"/>己<anchor xml:id="end0066c1301"/>。此谓之贪。 <lb ed="X" n="0066c14"/><lb ed="R052" n="0086a18"/>以此悭贪。乃生死根本。若不破此悭贪。则生死何 <lb ed="X" n="0066c15"/><lb ed="R052" n="0086b01"/>由得出。是以诸<persName>佛</persName>。教之行施。不但捨财。更于捨身 <lb ed="X" n="0066c16"/><lb ed="R052" n="0086b02"/>及捨命也。无他。总欲其破悭贪。出生死。是故教其 <lb ed="X" n="0066c17"/><lb ed="R052" n="0086b03"/>捨财。欲其得出世之法财。教其捨身。欲其得出世 <lb ed="X" n="0066c18"/><lb ed="R052" n="0086b04"/>之法身。教其捨命。欲其得出世之慧命。所谓捨不 <lb ed="X" n="0066c19"/><lb ed="R052" n="0086b05"/>坚而得坚固者是也。彼诸菩萨。能知<persName>如来</persName>设教之 <lb ed="X" n="0066c20"/><lb ed="R052" n="0086b06"/>意。所以若财若身若命。或欢喜而佈施。或欣乐而 <lb ed="X" n="0066c21"/><lb ed="R052" n="0086b07"/>施与。迴向则向于<persName>佛</persName>道。志求则求于<persName>佛</persName>道。使诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0066c22"/><lb ed="R052" n="0086b08"/>设教之意。得以不虚。自然称合<persName>佛</persName>心。故以为诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0066c23"/><lb ed="R052" n="0086b09"/>所歎也。上来捨身捨财捨命。乃光中所见也。现前 <lb ed="X" n="0066c24"/><lb ed="R052" n="0086b10"/>有可捨身与命者。无他。此系大菩萨所行。吾<persName>佛</persName>欲 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0067a" n="0067a"/> <lb ed="X" n="0067a01"/><lb ed="R052" n="0086b11"/>人领会。身之与命尙捨。况身命外之财乎。若能捨 <lb ed="X" n="0067a02"/><lb ed="R052" n="0086b12"/>财。自当得法财。若能捨身捨命。自当得法身慧命。 <lb ed="X" n="0067a03"/><lb ed="R052" n="0086b13"/>故亦大菩萨行也。</p><p xml:id="pX33p0067a0308" cb:place="inline">△二问尸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a04"/><lb ed="R052" n="0086b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0067a0401"><name role="" type="person">文殊师利</name>。我见诸王。往诣<persName>佛</persName>所。问无上道。便捨乐土。 <lb ed="X" n="0067a05"/><lb ed="R052" n="0086b15"/>宫殿臣妾。剃除鬚发。而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a06"/><lb ed="R052" n="0086b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0067a0601">言诸王者。必有馀人。若擧其王。自该得臣民等。故 <lb ed="X" n="0067a07"/><lb ed="R052" n="0086b17"/>但言王也。乐土是所依者。宫殿是所居者。臣妾是 <lb ed="X" n="0067a08"/><lb ed="R052" n="0086b18"/>所御者。此皆难捨者。而能捨之。则其易捨者。可知 <lb ed="X" n="0067a09"/><lb ed="R052" n="0087a01"/>矣。既皆捨而除鬚发。披法服。所谓三衣覆体。严净 <lb ed="X" n="0067a10"/><lb ed="R052" n="0087a02"/>毘尼。故是尸也。又总论不出三聚。初往诣二句。是 <lb ed="X" n="0067a11"/><lb ed="R052" n="0087a03"/>摄善法戒。次便捨二句。是摄众生戒。次剃除二句。 <lb ed="X" n="0067a12"/><lb ed="R052" n="0087a04"/>是摄律仪戒。</p><p xml:id="pX33p0067a1206" cb:place="inline">△三问忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a13"/><lb ed="R052" n="0087a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0067a1301">或见菩萨。而作比丘。独处闲静。乐诵经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a14"/><lb ed="R052" n="0087a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0067a1401">闲静者。離众务为闲。无热闹为静也。</p><p xml:id="pX33p0067a1415" cb:place="inline">△四问进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a15"/><lb ed="R052" n="0087a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0067a1501">又见菩萨。勇猛精进。入于深山。思惟<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a16"/><lb ed="R052" n="0087a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0067a1601">无怯弱为勇猛。无间杂为精进。深山不同尘寰市 <lb ed="X" n="0067a17"/><lb ed="R052" n="0087a09"/>井。自无扰害。内心易为安静。所以得思惟<persName>佛</persName>道也。</p> <lb ed="X" n="0067a18"/><lb ed="R052" n="0087a10"/><p xml:id="pX33p0067a1801">△五问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a19"/><lb ed="R052" n="0087a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0067a1901">又见離欲。常处空闲。深修禅定。得五神通。又见菩萨。 <lb ed="X" n="0067a20"/><lb ed="R052" n="0087a12"/>安禅合掌。以千万偈。赞诸法王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067a21"/><lb ed="R052" n="0087a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0067a2101">初一行。是三乘次第禅。次一行。是一乘圆顿禅也。 <lb ed="X" n="0067a22"/><lb ed="R052" n="0087a14"/>此一往分。若细论之。深修禅定一句是总。以其不 <lb ed="X" n="0067a23"/><lb ed="R052" n="0087a15"/>止世间禅。及出世间禅。更有出世上上禅。故云深 <lb ed="X" n="0067a24"/><lb ed="R052" n="0087a16"/>修禅定。是总也。得五神通。与又见等。方分三乘一 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0067b" n="0067b"/> <lb ed="X" n="0067b01"/><lb ed="R052" n="0087a17"/>乘。次第圆顿耳。得五神通者。盖神通有报得者。有 <lb ed="X" n="0067b02"/><lb ed="R052" n="0087a18"/>修得者。有证得者。诸天所有之通。乃报得。三乘所 <lb ed="X" n="0067b03"/><lb ed="R052" n="0087b01"/>有之通。乃修得。<persName>如来</persName>所有之通。乃证得。今言得五 <lb ed="X" n="0067b04"/><lb ed="R052" n="0087b02"/>神通。亦非报得。亦非证得。乃修得也。</p><p xml:id="pX33p0067b0415" cb:place="inline">△六问慧二。 <lb ed="X" n="0067b05"/><lb ed="R052" n="0087b03"/>初自行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b06"/><lb ed="R052" n="0087b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0067b0601">复见菩萨。智深志固。能问诸<persName>佛</persName>。闻悉受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b07"/><lb ed="R052" n="0087b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0067b0701">智深等者。智即能观之智也。由此菩萨。能以上品 <lb ed="X" n="0067b08"/><lb ed="R052" n="0087b06"/>寂光。而为所观之境。此境最为甚深。今以此境。而 <lb ed="X" n="0067b09"/><lb ed="R052" n="0087b07"/>发乎智。则智亦随境而深。如函大盖亦大。故言智 <lb ed="X" n="0067b10"/><lb ed="R052" n="0087b08"/>深也。然境既极其深。则非坚固之心志。自不能观。 <lb ed="X" n="0067b11"/><lb ed="R052" n="0087b09"/>今既能观。则其所有之心志。自然坚固。而无漏失 <lb ed="X" n="0067b12"/><lb ed="R052" n="0087b10"/>故言志固也。以其智深。所以能问诸<persName>佛</persName>。以其志固。 <lb ed="X" n="0067b13"/><lb ed="R052" n="0087b11"/>所以闻悉受持。何者。盖无智之人。则不能问。虽有 <lb ed="X" n="0067b14"/><lb ed="R052" n="0087b12"/>智而不深。亦不能问<persName>佛</persName>。今不唯能问。而且能问诸 <lb ed="X" n="0067b15"/><lb ed="R052" n="0087b13"/><persName>佛</persName>。则其所有之智。岂不深乎。又无志之人。则不能 <lb ed="X" n="0067b16"/><lb ed="R052" n="0087b14"/>持。虽有志而不固。亦不能悉持。今不唯能持。而且 <lb ed="X" n="0067b17"/><lb ed="R052" n="0087b15"/>能悉受持。则其所有之志。岂不固乎。</p><p xml:id="pX33p0067b1715" cb:place="inline">△二化他。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b18"/><lb ed="R052" n="0087b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0067b1801">又见<persName>佛</persName>子。定慧具足。以无量喩。为众讲法。欣乐说法。 <lb ed="X" n="0067b19"/><lb ed="R052" n="0087b17"/>化诸菩萨。破魔兵众。而击法鼓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067b20"/><lb ed="R052" n="0087b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0067b2001">定慧具足者。非究竟具足。乃分证具足也。由能修 <lb ed="X" n="0067b21"/><lb ed="R052" n="0088a01"/>于止观。以止止散。故能得于定。以观观昏。故能得 <lb ed="X" n="0067b22"/><lb ed="R052" n="0088a02"/>于慧。当止之时而昏。还即以观而观乎昏。则定中 <lb ed="X" n="0067b23"/><lb ed="R052" n="0088a03"/>亦具于慧。当观之时而散。还即以止而止乎散。则 <lb ed="X" n="0067b24"/><lb ed="R052" n="0088a04"/>慧中亦具于定。由因中止观均调。故至果上。定慧 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0067c" n="0067c"/> <lb ed="X" n="0067c01"/><lb ed="R052" n="0088a05"/>具足也。欣乐说法者。即以具足定慧之法。为众说 <lb ed="X" n="0067c02"/><lb ed="R052" n="0088a06"/>之。无少吝惜。故云欣乐说法也。破魔兵者。梵语魔 <lb ed="X" n="0067c03"/><lb ed="R052" n="0088a07"/>罗。此云杀者。以其能害行人法身慧命故。亦云劫 <lb ed="X" n="0067c04"/><lb ed="R052" n="0088a08"/>者。以其能劫行人功德法财故。然魔兵虽众。不出 <lb ed="X" n="0067c05"/><lb ed="R052" n="0088a09"/>强软二种。强即现为长蛇猛兽神鬼怪异等。令行 <lb ed="X" n="0067c06"/><lb ed="R052" n="0088a10"/>人生畏惧心。不得止观现前。软即现为父母妻子 <lb ed="X" n="0067c07"/><lb ed="R052" n="0088a11"/>兄弟眷属等。令行人生爱染心。亦不得止观现前 <lb ed="X" n="0067c08"/><lb ed="R052" n="0088a12"/>也。此二种之魔。若来恼乱。菩萨亦无别法为破。只 <lb ed="X" n="0067c09"/><lb ed="R052" n="0088a13"/>是定慧。全体现前。则不破而自破矣。如何以定慧 <lb ed="X" n="0067c10"/><lb ed="R052" n="0088a14"/>而破于魔。盖魔恼人。须乘行人之便。行人心若散 <lb ed="X" n="0067c11"/><lb ed="R052" n="0088a15"/>乱。魔便乘虚而入。以为作恼。若一心禅定。魔何得 <lb ed="X" n="0067c12"/><lb ed="R052" n="0088a16"/>便而入。又魔虽作恼。而我禅定现前。尙不见有内 <lb ed="X" n="0067c13"/><lb ed="R052" n="0088a17"/>之身心可得。而更何有外之强软二种之魔事乎。 <lb ed="X" n="0067c14"/><lb ed="R052" n="0088a18"/>所谓以定而破于魔也。如何以慧而破于魔。盖了 <lb ed="X" n="0067c15"/><lb ed="R052" n="0088b01"/>达魔界如。<persName>佛</persName>界如。一如无二如。<persName>佛</persName>尙不可得。而况 <lb ed="X" n="0067c16"/><lb ed="R052" n="0088b02"/>有于魔乎。此所谓以慧而破于魔也。击法鼓者。如 <lb ed="X" n="0067c17"/><lb ed="R052" n="0088b03"/>诸<persName>佛</persName>破魔之後。必成道。成道之後。必说法。今菩萨 <lb ed="X" n="0067c18"/><lb ed="R052" n="0088b04"/>亦然。故言击法鼓也。次第问方等<anchor xml:id="nkr_note_add_0067c1801" n="0067c1801"/><anchor xml:id="beg0067c1801" n="0067c1801"/>已<anchor xml:id="end0067c1801"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0067c1816" cb:place="inline">△二不次 <lb ed="X" n="0067c19"/><lb ed="R052" n="0088b05"/>第问般若。为七。初问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067c20"/><lb ed="R052" n="0088b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0067c2001">又见菩萨。寂然宴默。天龙恭敬。不以为喜。又见菩萨。 <lb ed="X" n="0067c21"/><lb ed="R052" n="0088b07"/>处林放光。济地狱苦。令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0067c22"/><lb ed="R052" n="0088b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0067c2201">般若中先问禅者。盖非禅不智。故先以禅为问也。 <lb ed="X" n="0067c23"/><lb ed="R052" n="0088b09"/>不以为喜者。非见天龙恭敬。我故不理。而云不以 <lb ed="X" n="0067c24"/><lb ed="R052" n="0088b10"/>为喜。乃禅定现前。而天龙恭敬。便了不可得。既不 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0068a" n="0068a"/> <lb ed="X" n="0068a01"/><lb ed="R052" n="0088b11"/>可得。那得为喜。济地狱苦者。即悲拔于苦。既言地 <lb ed="X" n="0068a02"/><lb ed="R052" n="0088b12"/>狱。为是最深之苦。最苦者。尙能济拔。其次者可知。 <lb ed="X" n="0068a03"/><lb ed="R052" n="0088b13"/>令人<persName>佛</persName>道者。即慈与于乐。既言<persName>佛</persName>道。乃是最上之 <lb ed="X" n="0068a04"/><lb ed="R052" n="0088b14"/>乘。既与最上。而不与人天二乘等。中下之乐。亦可 <lb ed="X" n="0068a05"/><lb ed="R052" n="0088b15"/>知矣。</p><p xml:id="pX33p0068a0503" cb:place="inline">△二问进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068a06"/><lb ed="R052" n="0088b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068a0601">又见<persName>佛</persName>子。未尝睡眠。经行林中。勤求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068a07"/><lb ed="R052" n="0088b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068a0701">未睡眠者。六识昏迷为睡。四肢放倚为眠。菩萨行 <lb ed="X" n="0068a08"/><lb ed="R052" n="0088b18"/>于精进。六识不昏迷。四肢不放倚。故言未尝睡眠 <lb ed="X" n="0068a09"/><lb ed="R052" n="0089a01"/>也。经行求道。如般舟三昧。九十日中。除住坐卧。馀 <lb ed="X" n="0068a10"/><lb ed="R052" n="0089a02"/>常行者是也。</p><p xml:id="pX33p0068a1006" cb:place="inline">△三问尸。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068a11"/><lb ed="R052" n="0089a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068a1101">又见具戒。威仪无缺。净如宝珠。以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068a12"/><lb ed="R052" n="0089a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068a1201">言具戒者。若摄律仪戒。若摄善法戒。若摄众生戒。 <lb ed="X" n="0068a13"/><lb ed="R052" n="0089a05"/>皆悉具足也。威仪等者。谓三种之戒。皆悉具足。就 <lb ed="X" n="0068a14"/><lb ed="R052" n="0089a06"/>其律仪一种而言。圆满净洁。而无缺染。犹如宝珠 <lb ed="X" n="0068a15"/><lb ed="R052" n="0089a07"/>圆净。而无缺染也。如是具足诸戒。不求人天。不求 <lb ed="X" n="0068a16"/><lb ed="R052" n="0089a08"/>二乘。不求偏渐菩萨。唯求无上<persName>佛</persName>道。故言以求<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0068a17"/><lb ed="R052" n="0089a09"/>道也。</p><p xml:id="pX33p0068a1703" cb:place="inline">△四问忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068a18"/><lb ed="R052" n="0089a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068a1801">又见<persName>佛</persName>子。住忍辱力。增上慢人。恶骂捶打。皆悉能忍。 <lb ed="X" n="0068a19"/><lb ed="R052" n="0089a11"/>以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068a20"/><lb ed="R052" n="0089a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068a2001">忍辱力者。辱是所忍之境。即恶骂捶打也。忍是能 <lb ed="X" n="0068a21"/><lb ed="R052" n="0089a13"/>忍之心。若但能忍于辱。而犹有能忍所忍。虽明忍 <lb ed="X" n="0068a22"/><lb ed="R052" n="0089a14"/>辱。不得名力。今外不见有所忍之境。内不见有能 <lb ed="X" n="0068a23"/><lb ed="R052" n="0089a15"/>忍之心。故言住忍辱力也。</p><p xml:id="pX33p0068a2311" cb:place="inline">△五又禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068a24"/><lb ed="R052" n="0089a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068a2401">又见菩萨。離诸戏笑。及痴眷属。亲近智者。一心除乱。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0068b" n="0068b"/> <lb ed="X" n="0068b01"/><lb ed="R052" n="0089a17"/>摄念山林。亿千万岁。以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068b02"/><lb ed="R052" n="0089a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068b0201">此二行。褈问禅。離诸戏笑者。戏笑令人心生散乱。 <lb ed="X" n="0068b03"/><lb ed="R052" n="0089b01"/>是故離之。修禅定者。眷属本当远離。而况痴者乎。 <lb ed="X" n="0068b04"/><lb ed="R052" n="0089b02"/>此戏笑及痴眷属。乃是所離者。若所近者。乃有智 <lb ed="X" n="0068b05"/><lb ed="R052" n="0089b03"/>也。故云亲近智者。所以智者。善能了知种种禅定 <lb ed="X" n="0068b06"/><lb ed="R052" n="0089b04"/>者也。不但知世间禅。亦能知出世间禅。又能知出 <lb ed="X" n="0068b07"/><lb ed="R052" n="0089b05"/>世<anchor xml:id="nkr_note_orig_0068001" n="0068001"/>一一禅。是故修禅菩萨。亲近者。唯愿决之。何禅 <lb ed="X" n="0068b08"/><lb ed="R052" n="0089b06"/>为浅。何禅为深。何禅是偏。何禅是圆。乃弃于偏浅。 <lb ed="X" n="0068b09"/><lb ed="R052" n="0089b07"/>修于圆深也。</p><p xml:id="pX33p0068b0906" cb:place="inline">△六问檀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068b10"/><lb ed="R052" n="0089b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068b1001">或见菩萨。肴膳饮食。百种汤药。施<persName>佛</persName>及僧。名衣上服。 <lb ed="X" n="0068b11"/><lb ed="R052" n="0089b09"/>價値千万。或无價衣。施<persName>佛</persName>及僧。千万亿种。栴檀宝舍。 <lb ed="X" n="0068b12"/><lb ed="R052" n="0089b10"/>众妙卧具。施<persName>佛</persName>及僧。淸净园林。花果茂盛。流泉浴池。 <lb ed="X" n="0068b13"/><lb ed="R052" n="0089b11"/>施<persName>佛</persName>及僧。如是等施。种种微妙。欢喜无厌。求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068b14"/><lb ed="R052" n="0089b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068b1401">初四行。正明行施。饮食。医药。衣服。卧具四事。及舍 <lb ed="X" n="0068b15"/><lb ed="R052" n="0089b13"/>宅园林等。皆所施也。次一行。明行施意。言种种微 <lb ed="X" n="0068b16"/><lb ed="R052" n="0089b14"/>妙者。若一往就文而论。如上所施饮食。乃甘美者。 <lb ed="X" n="0068b17"/><lb ed="R052" n="0089b15"/>衣服乃无價者。园林乃淸净者。故言种种微妙。若 <lb ed="X" n="0068b18"/><lb ed="R052" n="0089b16"/>剋实據義而推。谓行种种施时。皆以般若妙慧运 <lb ed="X" n="0068b19"/><lb ed="R052" n="0089b17"/>之。内不见有能施者。外不见有能受者。中间亦不 <lb ed="X" n="0068b20"/><lb ed="R052" n="0089b18"/>见有所施之物。唯一真空实相。故云种种微妙。既 <lb ed="X" n="0068b21"/><lb ed="R052" n="0090a01"/>能了达。唯一真空实相。自当生大欢喜。而无厌怠 <lb ed="X" n="0068b22"/><lb ed="R052" n="0090a02"/>也。此亦无他。上欲求极果菩提耳。故云如是<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0068b23"/><lb ed="R052" n="0090a03"/><p xml:id="pX33p0068b2301">△七问慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068b24"/><lb ed="R052" n="0090a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068b2401">或有菩萨。说寂灭法。种种教诏。无数众生。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0068c" n="0068c"/> <lb ed="X" n="0068c01"/><lb ed="R052" n="0090a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068c0101">此一行。是文字般若。说寂灭法者。寂灭法乃般若 <lb ed="X" n="0068c02"/><lb ed="R052" n="0090a06"/>之体。離于四句。绝乎百非。故称寂灭。既其寂灭。则 <lb ed="X" n="0068c03"/><lb ed="R052" n="0090a07"/>尙不可以心而思。那可以言而议。然有因缘时。亦 <lb ed="X" n="0068c04"/><lb ed="R052" n="0090a08"/>得说也。则不妨无说中而有于说。故言说寂灭法 <lb ed="X" n="0068c05"/><lb ed="R052" n="0090a09"/>也。种种教诏无数众生者。既有因缘。亦可得说。盖 <lb ed="X" n="0068c06"/><lb ed="R052" n="0090a10"/>非一种而<anchor xml:id="nkr_note_add_0068c0601" n="0068c0601"/><anchor xml:id="beg0068c0601" n="0068c0601"/>已<anchor xml:id="end0068c0601"/>。寂灭般若。本虽一法。由其機不同。故 <lb ed="X" n="0068c07"/><lb ed="R052" n="0090a11"/>其说亦异。总由般若一会。有通别圆三种之機。或 <lb ed="X" n="0068c08"/><lb ed="R052" n="0090a12"/>说寂灭法。为无生般若。以教诏通教之機。或说寂 <lb ed="X" n="0068c09"/><lb ed="R052" n="0090a13"/>灭法。为无量般若。以教诏别教之機。或说寂灭法。 <lb ed="X" n="0068c10"/><lb ed="R052" n="0090a14"/>为无作般若。以教诏圆教之機。故云种种等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068c11"/><lb ed="R052" n="0090a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068c1101">或见菩萨。观诸法性。无有二相。犹如虚空。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068c12"/><lb ed="R052" n="0090a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068c1201">此一行。是观照般若。观诸法性无有二相者。观即 <lb ed="X" n="0068c13"/><lb ed="R052" n="0090a17"/>能观之智。诸法即所观之境。以智而照乎境。则全 <lb ed="X" n="0068c14"/><lb ed="R052" n="0090a18"/>境是智。以境而发乎智。则全智是境。此能所同源。 <lb ed="X" n="0068c15"/><lb ed="R052" n="0090b01"/>境智一体。故无有二相也。既境外无智。智外无境。 <lb ed="X" n="0068c16"/><lb ed="R052" n="0090b02"/>无二相可得。若假喩而发明。犹如虚空一般。而虚 <lb ed="X" n="0068c17"/><lb ed="R052" n="0090b03"/>空之外。无别有虚。空只一相耳。又一解。谓般若之 <lb ed="X" n="0068c18"/><lb ed="R052" n="0090b04"/>体。唯一寂灭之相。为化他故。所以说为无生无量 <lb ed="X" n="0068c19"/><lb ed="R052" n="0090b05"/>无作之不同。然观诸法之性。元无二相。唯一寂灭 <lb ed="X" n="0068c20"/><lb ed="R052" n="0090b06"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0068c2001" n="0068c2001"/><anchor xml:id="beg0068c2001" n="0068c2001"/>已<anchor xml:id="end0068c2001"/>。犹如虚空无二相。唯一澄寂耳。故云观诸法 <lb ed="X" n="0068c21"/><lb ed="R052" n="0090b07"/>等<note place="inline">云云</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068c22"/><lb ed="R052" n="0090b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0068c2201">又见<persName>佛</persName>子。心无所著。以此妙慧。求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0068c23"/><lb ed="R052" n="0090b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0068c2301">此一行。是实相般若。谓诸法之体。本一实相。而无 <lb ed="X" n="0068c24"/><lb ed="R052" n="0090b10"/>可著。由迷故实相。故凡夫则念念著有。二乘则念 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0069a" n="0069a"/> <lb ed="X" n="0069a01"/><lb ed="R052" n="0090b11"/>念著空。偏渐菩萨。则念念著中。虽所著之不同。皆 <lb ed="X" n="0069a02"/><lb ed="R052" n="0090b12"/>名心有所著。<persName>佛</persName>子能以实相般若。照了诸法。全体 <lb ed="X" n="0069a03"/><lb ed="R052" n="0090b13"/>实相。自不同凡夫著有。二乘著空。菩萨著中。故言 <lb ed="X" n="0069a04"/><lb ed="R052" n="0090b14"/>心无所著。言妙慧者。既不同凡夫二乘。菩萨所著。 <lb ed="X" n="0069a05"/><lb ed="R052" n="0090b15"/>则其所观之有。乃是妙有。所观之空。乃是真空。所 <lb ed="X" n="0069a06"/><lb ed="R052" n="0090b16"/>观之中。乃是圆中。法法皆妙。相相俱真。擧一有。有 <lb ed="X" n="0069a07"/><lb ed="R052" n="0090b17"/>即不思议之妙慧。擧一空。空即不思议之妙慧。擧 <lb ed="X" n="0069a08"/><lb ed="R052" n="0090b18"/>一中。中即不思议之妙慧。妙慧为因。必剋妙果。故 <lb ed="X" n="0069a09"/><lb ed="R052" n="0091a01"/>曰以此<note place="inline">云云</note>。然般若。名虽有三。体止是一。同一不 <lb ed="X" n="0069a10"/><lb ed="R052" n="0091a02"/>思议妙智。就体。则云实相。就宗。则云观照。就证得 <lb ed="X" n="0069a11"/><lb ed="R052" n="0091a03"/>起用。则云文字。不同历别前後不相摄也。不次第 <lb ed="X" n="0069a12"/><lb ed="R052" n="0091a04"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0069a1201" n="0069a1201"/><anchor xml:id="beg0069a1201" n="0069a1201"/>已<anchor xml:id="end0069a1201"/>竟。</p><p xml:id="pX33p0069a1203" cb:place="inline">△三问<persName>如来</persName>涅槃二。初总明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069a13"/><lb ed="R052" n="0091a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0069a1301"><name role="" type="person">文殊师利</name>。又有菩萨。<persName>佛</persName>灭度後。供养舍利。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069a14"/><lb ed="R052" n="0091a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0069a1401">△二别明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069a15"/><lb ed="R052" n="0091a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0069a1501">又见<persName>佛</persName>子。造诸塔庙。无数恒沙。严饰国界。宝塔高妙。 <lb ed="X" n="0069a16"/><lb ed="R052" n="0091a08"/>五千由旬。纵廣正等。二千由旬。一一塔庙。各千幢幡。 <lb ed="X" n="0069a17"/><lb ed="R052" n="0091a09"/>珠绞络幔。宝铃和鸣。诸天龙神。人及非人。香花伎乐。 <lb ed="X" n="0069a18"/><lb ed="R052" n="0091a10"/>常以供养。<name role="" type="person">文殊师利</name>。诸<persName>佛</persName>子等。为供舍利。严饰塔庙。 <lb ed="X" n="0069a19"/><lb ed="R052" n="0091a11"/>国界自然。殊特妙好。如天树王。其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069a20"/><lb ed="R052" n="0091a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0069a2001">此明供养舍利。又见等。塔相与数也。供<persName>佛</persName>形像曰 <lb ed="X" n="0069a21"/><lb ed="R052" n="0091a13"/>庙。供<persName>佛</persName>舍利曰塔。故云塔庙。宝塔下。塔之量也。一 <lb ed="X" n="0069a22"/><lb ed="R052" n="0091a14"/>一下。塔之莊严也。幢以摧邪竖正为義。故丛林中。 <lb ed="X" n="0069a23"/><lb ed="R052" n="0091a15"/>或铁铸。或石造。取其坚固高耸耳。幡以翻邪入正 <lb ed="X" n="0069a24"/><lb ed="R052" n="0091a16"/>为義。故供具中。或纱罗。或绫帛。皆可造。取其轻扬 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0069b" n="0069b"/> <lb ed="X" n="0069b01"/><lb ed="R052" n="0091a17"/>动转耳。诸天下。塔之供养也。文殊下。释上严饰国 <lb ed="X" n="0069b02"/><lb ed="R052" n="0091a18"/>界也。谓造此恒沙之塔庙。本欲供<persName>佛</persName>舍利。元无心 <lb ed="X" n="0069b03"/><lb ed="R052" n="0091b01"/>于严饰国界。但国界。有此高妙宝塔。自然严饰。而 <lb ed="X" n="0069b04"/><lb ed="R052" n="0091b02"/>殊特妙好也。若假喩明之。犹如天树王花开敷。元 <lb ed="X" n="0069b05"/><lb ed="R052" n="0091b03"/>无心莊严于<name role="" type="person">帝释天</name>宫。但<name role="" type="person">帝释天</name>宫。有此天树王 <lb ed="X" n="0069b06"/><lb ed="R052" n="0091b04"/>华。自然成于莊严。而妙好耳。故云文殊<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0069b0618" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0069b07"/><lb ed="R052" n="0091b05"/>结请二。初标意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069b08"/><lb ed="R052" n="0091b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0069b0801"><persName>佛</persName>放一光。我及众会。见此国界。种种殊妙。诸<persName>佛</persName>神力。 <lb ed="X" n="0069b09"/><lb ed="R052" n="0091b07"/>智慧稀有。放一净光。照无量国。我等见此。得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069b10"/><lb ed="R052" n="0091b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0069b1001">△二请答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069b11"/><lb ed="R052" n="0091b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0069b1101"><persName>佛</persName>子文殊。愿决众疑。四众欣仰。瞻仁及我。<persName>世尊</persName>何故。 <lb ed="X" n="0069b12"/><lb ed="R052" n="0091b10"/>放斯光明。<persName>佛</persName>子时答。决疑令喜。何所饶益。演斯光明。 <lb ed="X" n="0069b13"/><lb ed="R052" n="0091b11"/><persName>佛</persName>坐道场。所得妙法。为欲说此。为当授记。示诸<persName>佛</persName>土。 <lb ed="X" n="0069b14"/><lb ed="R052" n="0091b12"/>众宝严净。及见诸<persName>佛</persName>。此非小缘。文殊当知。四众龙神。 <lb ed="X" n="0069b15"/><lb ed="R052" n="0091b13"/>瞻察仁者。为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069b16"/><lb ed="R052" n="0091b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0069b1601"><persName>佛</persName>子文殊者。世间知父莫如子。文殊既为<persName>佛</persName>子。则 <lb ed="X" n="0069b17"/><lb ed="R052" n="0091b15"/>能知<persName>佛</persName>。所以请云。<persName>佛</persName>子文殊也。仰瞻等者。谓四众 <lb ed="X" n="0069b18"/><lb ed="R052" n="0091b16"/>之仰瞻。及我是欲我弥勒问。故云<persName>世尊</persName>何故放斯 <lb ed="X" n="0069b19"/><lb ed="R052" n="0091b17"/>光明。见四众之瞻仁。是欲文殊仁者答。故请云。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0069b20"/><lb ed="R052" n="0091b18"/>子文殊。愿决众疑也。此四句。乃弥勒。出四众瞻仰 <lb ed="X" n="0069b21"/><lb ed="R052" n="0092a01"/>之意。何所下。方是为其问耳。演斯光明者。盖由光 <lb ed="X" n="0069b22"/><lb ed="R052" n="0092a02"/>明。而见彼土诸<persName>佛</persName>。演于花严。乃至演于涅槃。故言 <lb ed="X" n="0069b23"/><lb ed="R052" n="0092a03"/>演斯光明也。所得妙法者。即<persName>佛</persName>知见。长远寿量。为 <lb ed="X" n="0069b24"/><lb ed="R052" n="0092a04"/>所得之妙法也。弥勒此云为欲说此者。以下文有 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0069c" n="0069c"/> <lb ed="X" n="0069c01"/><lb ed="R052" n="0092a05"/>法说。喩说。因缘说。乃至长远寿量等说也。此中云 <lb ed="X" n="0069c02"/><lb ed="R052" n="0092a06"/>为当授记者。以下文有授上根记。中根记。下根记。 <lb ed="X" n="0069c03"/><lb ed="R052" n="0092a07"/>乃至授法身等记也。此则知弥勒之问。乃为众而 <lb ed="X" n="0069c04"/><lb ed="R052" n="0092a08"/>问。非不知也。文殊当知等者。谓汝文殊。应当了知。 <lb ed="X" n="0069c05"/><lb ed="R052" n="0092a09"/>四众龙神。上来瞻仁及我。及我是欲我问。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0069c0501" n="0069c0501"/><anchor xml:id="beg0069c0501" n="0069c0501"/>已<anchor xml:id="end0069c0501"/>问 <lb ed="X" n="0069c06"/><lb ed="R052" n="0092a10"/>矣。瞻仁是欲汝答。汝应答矣。故云文殊当知。四众 <lb ed="X" n="0069c07"/><lb ed="R052" n="0092a11"/>龙神。瞻察仁者。为说何等。为说何等者。谓<persName>如来</persName>既 <lb ed="X" n="0069c08"/><lb ed="R052" n="0092a12"/>放斯光明。还是欲说所得妙法耶。还是欲为授记 <lb ed="X" n="0069c09"/><lb ed="R052" n="0092a13"/>耶。抑亦捨此二途。更有说耶。故云为说何等也。</p><p xml:id="pX33p0069c0919" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0069c10"/><lb ed="R052" n="0092a14"/>二文殊酬答二。初长行。二偈颂。初三。初唯忖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069c11"/><lb ed="R052" n="0092a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0069c1101">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。语弥勒菩萨。摩诃萨。及诸大士。善男 <lb ed="X" n="0069c12"/><lb ed="R052" n="0092a16"/>子等。如我唯忖。今<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲说大法。雨大法雨。吹大 <lb ed="X" n="0069c13"/><lb ed="R052" n="0092a17"/>法螺。击大法鼓。演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0069c14"/><lb ed="R052" n="0092a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0069c1401">长行。疏文分四。今合为三。初尔时下唯忖。与疏同。 <lb ed="X" n="0069c15"/><lb ed="R052" n="0092b01"/>二诸善下证验。合疏略廣为一耳。三今见下结判。 <lb ed="X" n="0069c16"/><lb ed="R052" n="0092b02"/>即疏分明判答也。初尔时者。即弥勒说偈。陈问方 <lb ed="X" n="0069c17"/><lb ed="R052" n="0092b03"/>毕之时也。语弥勒者。弥勒乃是正发问者。故语也。 <lb ed="X" n="0069c18"/><lb ed="R052" n="0092b04"/>及诸大士等者。灵山一会。若菩萨。若二乘。若四众。 <lb ed="X" n="0069c19"/><lb ed="R052" n="0092b05"/>若天龙。无不生疑。故文殊酬答弥勒。以及诸大士 <lb ed="X" n="0069c20"/><lb ed="R052" n="0092b06"/>等也。如我唯忖者。唯即思惟。忖即忖𢜬。文殊意谓。 <lb ed="X" n="0069c21"/><lb ed="R052" n="0092b07"/>弥勒问云。<persName>佛</persName>坐道场。所得妙法。为欲说此。为当授 <lb ed="X" n="0069c22"/><lb ed="R052" n="0092b08"/>记。然我不能决定答之。但可唯古忖今。依稀彷彿 <lb ed="X" n="0069c23"/><lb ed="R052" n="0092b09"/>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0069c2301" n="0069c2301"/><anchor xml:id="beg0069c2301" n="0069c2301"/>已<anchor xml:id="end0069c2301"/>。故云如我唯忖耳。欲说大法等五句。乃正唯 <lb ed="X" n="0069c24"/><lb ed="R052" n="0092b10"/>忖也。此五句。须约两番解释。初望前现瑞。次约後 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0070a" n="0070a"/> <lb ed="X" n="0070a01"/><lb ed="R052" n="0092b11"/>正宗。望前者。欲说大法一句。是答说法瑞也。欲者。 <lb ed="X" n="0070a02"/><lb ed="R052" n="0092b12"/>将然未然之谓。此欲字。要贯下四句。意谓我唯今 <lb ed="X" n="0070a03"/><lb ed="R052" n="0092b13"/>如昔。忖昔如今。<persName>世尊</persName>现种种瑞。初说无量義经。则 <lb ed="X" n="0070a04"/><lb ed="R052" n="0092b14"/>知欲说大法矣。何以知之。唯昔<persName>佛</persName>说无量義。明从 <lb ed="X" n="0070a05"/><lb ed="R052" n="0092b15"/>一法。出于三乘五教。七种方便。无量诸法。一番表 <lb ed="X" n="0070a06"/><lb ed="R052" n="0092b16"/>报之後。即便说于大法。还收三乘五教。七种方便。 <lb ed="X" n="0070a07"/><lb ed="R052" n="0092b17"/>无量诸法。以归一法。昔<persName>佛</persName>既尔。今<persName>佛</persName>亦然。故知今 <lb ed="X" n="0070a08"/><lb ed="R052" n="0092b18"/><persName>佛</persName>既说从一出诸之无量義。还应欲说收诸归一 <lb ed="X" n="0070a09"/><lb ed="R052" n="0093a01"/>之大法也。故云欲说大法。次雨大法雨一句。是答 <lb ed="X" n="0070a10"/><lb ed="R052" n="0093a02"/>雨花瑞也。又忖昔<persName>佛</persName>。说法入定<anchor xml:id="nkr_note_add_0070a1001" n="0070a1001"/><anchor xml:id="beg0070a1001" n="0070a1001"/>已<anchor xml:id="end0070a1001"/>。天雨四华。一番 <lb ed="X" n="0070a11"/><lb ed="R052" n="0093a03"/>表报之後。则有无量菩萨。成于住行向地四十位 <lb ed="X" n="0070a12"/><lb ed="R052" n="0093a04"/>之圆因。而得滋润慧命。增长法身。昔<persName>佛</persName>既尔。今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0070a13"/><lb ed="R052" n="0093a05"/>亦然。故知今<persName>佛</persName>说大法。入定之後。天雨四华。还应 <lb ed="X" n="0070a14"/><lb ed="R052" n="0093a06"/>欲润而增长也。故云雨大法雨。次吹大法螺一句。 <lb ed="X" n="0070a15"/><lb ed="R052" n="0093a07"/>是答众喜瑞也。又忖昔<persName>佛</persName>。四众欢喜。一番表报之 <lb ed="X" n="0070a16"/><lb ed="R052" n="0093a08"/>後。则改三乘为一乘。改九界。归<persName>佛</persName>界。昔<persName>佛</persName>既然。今 <lb ed="X" n="0070a17"/><lb ed="R052" n="0093a09"/><persName>佛</persName>亦尔。今<persName>佛</persName>四众欢喜之後。还应欲吹大法螺。令 <lb ed="X" n="0070a18"/><lb ed="R052" n="0093a10"/>四众改九界三乘。而归<persName>佛</persName>界一乘也。故云吹大法 <lb ed="X" n="0070a19"/><lb ed="R052" n="0093a11"/>螺。次击大法鼓一句。是答动地瑞也。我忖昔<persName>佛</persName>六 <lb ed="X" n="0070a20"/><lb ed="R052" n="0093a12"/>种动地。一番表报之後。则有菩萨。翻破六位无明。 <lb ed="X" n="0070a21"/><lb ed="R052" n="0093a13"/>今<persName>佛</persName>亦六种动地。还应欲击大法鼓。令一切众生。 <lb ed="X" n="0070a22"/><lb ed="R052" n="0093a14"/>翻破六位无明也。故云击大法鼓。次演大法義一 <lb ed="X" n="0070a23"/><lb ed="R052" n="0093a15"/>句。是答放光瑞也。我忖昔<persName>佛</persName>。放眉间光。照万八千 <lb ed="X" n="0070a24"/><lb ed="R052" n="0093a16"/>土。一番表报之後。则令诸众生。得闻无上大法。而 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0070b" n="0070b"/> <lb ed="X" n="0070b01"/><lb ed="R052" n="0093a17"/>使究竟成就。今<persName>佛</persName>放眉间光。照万八千土。还应欲 <lb ed="X" n="0070b02"/><lb ed="R052" n="0093a18"/>演大法義。令一切众生。咸得究竟成就也。故云演 <lb ed="X" n="0070b03"/><lb ed="R052" n="0093b01"/>大法義。就此五句。答前现瑞。唯无入定。然雨花等 <lb ed="X" n="0070b04"/><lb ed="R052" n="0093b02"/>四瑞。皆由入定而现。则擧其四。自兼入定矣。若约 <lb ed="X" n="0070b05"/><lb ed="R052" n="0093b03"/>後正宗。释此五句。初欲说大法一句。是总明成于 <lb ed="X" n="0070b06"/><lb ed="R052" n="0093b04"/>四十位圆因也。意谓。如我唯忖昔<persName>佛</persName>。现瑞相之後。 <lb ed="X" n="0070b07"/><lb ed="R052" n="0093b05"/>即便说于大法。而令众生开示悟入<persName>佛</persName>之知见。成 <lb ed="X" n="0070b08"/><lb ed="R052" n="0093b06"/>于住行向地四十位之圆因。今<persName>世尊</persName>。既现于瑞应。 <lb ed="X" n="0070b09"/><lb ed="R052" n="0093b07"/>亦欲说于一乘圆实之大法。而令一切咸得开示 <lb ed="X" n="0070b10"/><lb ed="R052" n="0093b08"/>悟入<persName>佛</persName>之知见。成于四十位之圆因也。次雨大下 <lb ed="X" n="0070b11"/><lb ed="R052" n="0093b09"/>四句。是别明成于四十位圆因也。雨大法雨。是明 <lb ed="X" n="0070b12"/><lb ed="R052" n="0093b10"/>十住。开<persName>佛</persName>知见也。盖雨有润长之義。若闻妙法。自 <lb ed="X" n="0070b13"/><lb ed="R052" n="0093b11"/>能开<persName>佛</persName>知见。从初住至十住。所有慧命。分分润泽。 <lb ed="X" n="0070b14"/><lb ed="R052" n="0093b12"/>所有法身。分分增长。故云雨大法雨也。吹大法螺。 <lb ed="X" n="0070b15"/><lb ed="R052" n="0093b13"/>是明十行。示<persName>佛</persName>知见也。盖螺有改转号令之義。若 <lb ed="X" n="0070b16"/><lb ed="R052" n="0093b14"/>说大法。则能令众生示<persName>佛</persName>知见。则改十住之号。而 <lb ed="X" n="0070b17"/><lb ed="R052" n="0093b15"/>为十行。故言吹大法螺也。击大法鼓。是明十向。悟 <lb ed="X" n="0070b18"/><lb ed="R052" n="0093b16"/><persName>佛</persName>知见也。盖鼓有警<g ref="#CB15081">策</g>之義。若说大法。则能令众 <lb ed="X" n="0070b19"/><lb ed="R052" n="0093b17"/>生悟<persName>佛</persName>知见。警觉<g ref="#CB15081">策</g>进。从于十行。而至十向。故言 <lb ed="X" n="0070b20"/><lb ed="R052" n="0093b18"/>击大法鼓也。演大法義。是明十地。入<persName>佛</persName>知见也。盖 <lb ed="X" n="0070b21"/><lb ed="R052" n="0094a01"/>演有明其所以之義。若说大法。则能令众生入<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0070b22"/><lb ed="R052" n="0094a02"/>知见。而成十地。即破四十品无明。显四十分三德。 <lb ed="X" n="0070b23"/><lb ed="R052" n="0094a03"/>比前之住行向为深。故云演大法義也。然唯忖一 <lb ed="X" n="0070b24"/><lb ed="R052" n="0094a04"/>文。就前约後。两番消释。義无不尽。旨无不得者矣。</p> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0070c" n="0070c"/> <lb ed="X" n="0070c01"/><lb ed="R052" n="0094a05"/><p xml:id="pX33p0070c0101">△二证验。分二。初总验。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0070c02"/><lb ed="R052" n="0094a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0070c0201">诸善男子。我于过去诸<persName>佛</persName>。曾见此瑞。放斯光<anchor xml:id="nkr_note_add_0070c0201" n="0070c0201"/><anchor xml:id="beg0070c0201" n="0070c0201"/>已<anchor xml:id="end0070c0201"/>。即说 <lb ed="X" n="0070c03"/><lb ed="R052" n="0094a07"/>大法。是故当知。今<persName>佛</persName>现光。亦复如是。欲令众生。咸得 <lb ed="X" n="0070c04"/><lb ed="R052" n="0094a08"/>闻知。一切世间。难信之法。故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0070c05"/><lb ed="R052" n="0094a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0070c0501">过去等者。谓我上所答。岂无的據。乃于过去诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0070c06"/><lb ed="R052" n="0094a10"/>所。曾见之瑞。而作此言。今则援古以实验之。且先 <lb ed="X" n="0070c07"/><lb ed="R052" n="0094a11"/>总明。故言我于诸<persName>佛</persName><note place="inline">云云</note>。欲令众生等者。盖今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0070c08"/><lb ed="R052" n="0094a12"/>既如昔<persName>佛</persName>。欲说大法。何不直为演说。而必先现种 <lb ed="X" n="0070c09"/><lb ed="R052" n="0094a13"/>种之瑞。方乃说耶。当知所说之法。但可以此闻彼 <lb ed="X" n="0070c10"/><lb ed="R052" n="0094a14"/>不闻。彼闻此不闻。今乃欲令一切众生。若彼若此。 <lb ed="X" n="0070c11"/><lb ed="R052" n="0094a15"/>咸得闻知难信难解之法。则必须验其常情。生其 <lb ed="X" n="0070c12"/><lb ed="R052" n="0094a16"/>乐欲。故先现此种种之瑞也。然以何等法。为难信 <lb ed="X" n="0070c13"/><lb ed="R052" n="0094a17"/>者。若说三乘是三乘。一乘是一乘。九界是九界。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0070c14"/><lb ed="R052" n="0094a18"/>界是<persName>佛</persName>界。此是易信之法。今经则会三乘为一乘。 <lb ed="X" n="0070c15"/><lb ed="R052" n="0094b01"/>则全三是一。一外无三。开九界成<persName>佛</persName>界。则全生是 <lb ed="X" n="0070c16"/><lb ed="R052" n="0094b02"/><persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>外无生。此三一圆融。生<persName>佛</persName>平等之法。乃最为 <lb ed="X" n="0070c17"/><lb ed="R052" n="0094b03"/>难信者也。言咸得闻知者。盖四十年前。未尝不说。 <lb ed="X" n="0070c18"/><lb ed="R052" n="0094b04"/>未尝不闻。未尝不知。而不得令一切世间咸闻咸 <lb ed="X" n="0070c19"/><lb ed="R052" n="0094b05"/>知。如花严三无差别。阿含无生忍。方等之实相。般 <lb ed="X" n="0070c20"/><lb ed="R052" n="0094b06"/>若之真空。此皆难信之法。未尝不说。但花严圆人 <lb ed="X" n="0070c21"/><lb ed="R052" n="0094b07"/>闻知。别人则不闻知。阿含秘密边闻知。显露边则 <lb ed="X" n="0070c22"/><lb ed="R052" n="0094b08"/>不闻知。方等般若。亦唯圆人闻知。前三教人则不 <lb ed="X" n="0070c23"/><lb ed="R052" n="0094b09"/>闻知。是则四十年前。虽说难信难闻难知之法。故 <lb ed="X" n="0070c24"/><lb ed="R052" n="0094b10"/>不名咸得闻知。今乃欲说圆妙大法。开九界同一 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0071a" n="0071a"/> <lb ed="X" n="0071a01"/><lb ed="R052" n="0094b11"/><persName>佛</persName>界。会三乘同一<persName>佛</persName>乘。则无论其是凡夫是二乘 <lb ed="X" n="0071a02"/><lb ed="R052" n="0094b12"/>是偏渐。皆欲使其闻知难信难解之法。咸得开示 <lb ed="X" n="0071a03"/><lb ed="R052" n="0094b13"/>悟入<persName>佛</persName>之知见。此非小可之事。必须验其常情。增 <lb ed="X" n="0071a04"/><lb ed="R052" n="0094b14"/>其渴慕。所以见此种种之瑞也。则知现瑞。莫非为 <lb ed="X" n="0071a05"/><lb ed="R052" n="0094b15"/><persName>佛</persName>知见。故前文众集。表报妙人。现瑞表报妙理。疑 <lb ed="X" n="0071a06"/><lb ed="R052" n="0094b16"/>念表报妙行。问答表报妙教。所以发起。全以正说 <lb ed="X" n="0071a07"/><lb ed="R052" n="0094b17"/>为发起。正说。全以发起为正说也。此序正之大旨。 <lb ed="X" n="0071a08"/><lb ed="R052" n="0094b18"/>不可不知者。</p><p xml:id="pX33p0071a0806" cb:place="inline">△二别验。分三。初明最初一<persName>佛</persName>。二明 <lb ed="X" n="0071a09"/><lb ed="R052" n="0095a01"/>中二万<persName>佛</persName>。三明最後一<persName>佛</persName>。初又三。初擧时分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0071a10"/><lb ed="R052" n="0095a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0071a1001">诸善男子。如过去无量无边。不可思议。阿僧祇劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0071a11"/><lb ed="R052" n="0095a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0071a1101">△二出<persName>佛</persName>号。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0071a12"/><lb ed="R052" n="0095a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0071a1201">尔时有<persName>佛</persName>号日月灯明<persName>如来</persName>。<persName>应供</persName>。<persName>正遍知</persName>。<persName>明行足</persName>。善 <lb ed="X" n="0071a13"/><lb ed="R052" n="0095a05"/>逝<persName>世间解</persName>。<persName>无上士</persName><persName>调御丈夫</persName>。<persName>天人师</persName>。<persName>佛</persName>。<persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0071a14"/><lb ed="R052" n="0095a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0071a1401">彼<persName>佛</persName>号日月灯明者。日能照昼。以喩彼<persName>佛</persName>道种智。 <lb ed="X" n="0071a15"/><lb ed="R052" n="0095a07"/>能知于有。月能照夜。以喩彼<persName>佛</persName>一切智。能知于空。 <lb ed="X" n="0071a16"/><lb ed="R052" n="0095a08"/>灯者。能照日月之所不及。以喩彼<persName>佛</persName>一切种智。能 <lb ed="X" n="0071a17"/><lb ed="R052" n="0095a09"/>知于中。以彼<persName>如来</persName>。三智具足。圆观圆证。就其德以 <lb ed="X" n="0071a18"/><lb ed="R052" n="0095a10"/>彰名。故号日月灯明。此别号也。<persName>如来</persName>者。通号也。应 <lb ed="X" n="0071a19"/><lb ed="R052" n="0095a11"/>供者。智断二德。皆悉具足。故应受一切众生供养 <lb ed="X" n="0071a20"/><lb ed="R052" n="0095a12"/>也。<persName>正遍知</persName>者。若但知有不知空。知空不知中。知中 <lb ed="X" n="0071a21"/><lb ed="R052" n="0095a13"/>不知空有。此不为遍知。但知有而不知空。则所知 <lb ed="X" n="0071a22"/><lb ed="R052" n="0095a14"/>之有非妙有。不能一有一切有。乃至但知中而不 <lb ed="X" n="0071a23"/><lb ed="R052" n="0095a15"/>知空有。则所知之中非圆中。不能一中一切中。所 <lb ed="X" n="0071a24"/><lb ed="R052" n="0095a16"/>以不名正知也。彼<persName>如来</persName>不但知有。亦知空。不但知 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0071b" n="0071b"/> <lb ed="X" n="0071b01"/><lb ed="R052" n="0095a17"/>中。亦知空有。故为遍知。既三智圆知。则所知之有。 <lb ed="X" n="0071b02"/><lb ed="R052" n="0095a18"/>乃是妙有。而一有一切有。乃至所知之中。是圆中。 <lb ed="X" n="0071b03"/><lb ed="R052" n="0095b01"/>而一中一切中。故名正知也。<persName>明行足</persName>者。明即是慧。 <lb ed="X" n="0071b04"/><lb ed="R052" n="0095b02"/>行即是福。若有慧无福。慧乃成狂。有福无慧。事不 <lb ed="X" n="0071b05"/><lb ed="R052" n="0095b03"/>即理。彼<persName>如来</persName>则福之与慧。悉皆具足。故称<persName>明行足</persName> <lb ed="X" n="0071b06"/><lb ed="R052" n="0095b04"/>也。<persName>善逝</persName><persName>世间解</persName>为一号。以其能即生死。而到涅槃。 <lb ed="X" n="0071b07"/><lb ed="R052" n="0095b05"/>故称<persName>善逝</persName>。虽到涅槃。而不著涅槃。还入生死。度脱 <lb ed="X" n="0071b08"/><lb ed="R052" n="0095b06"/>众生。故称世间。虽在世间。而不为世间所染。故称 <lb ed="X" n="0071b09"/><lb ed="R052" n="0095b07"/>为解也。<persName>无上士</persName>。无上之道。唯<persName>佛</persName>独证。超世出世之 <lb ed="X" n="0071b10"/><lb ed="R052" n="0095b08"/>士。故名<persName>无上士</persName>也。<persName>调御丈夫</persName>者。由<persName>如来</persName>能说谛缘 <lb ed="X" n="0071b11"/><lb ed="R052" n="0095b09"/>之法。调凡夫著有之众生。以归于空。能说六度之 <lb ed="X" n="0071b12"/><lb ed="R052" n="0095b10"/>法。调二乘著空之众生。以归于有。能说圆顿一乘 <lb ed="X" n="0071b13"/><lb ed="R052" n="0095b11"/>之法。调偏渐菩萨之众生。以归于中。故称调御丈 <lb ed="X" n="0071b14"/><lb ed="R052" n="0095b12"/>夫也。<persName>天人师</persName>者。三界之大师。四生之慈父。梵语<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0071b15"/><lb ed="R052" n="0095b13"/>陀。华言觉也。自觉觉他。觉行满足。三觉圆。万德具。 <lb ed="X" n="0071b16"/><lb ed="R052" n="0095b14"/>故称<persName>佛</persName>也。具上九号。世出世之尊崇。故称<persName>世尊</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0071b17"/><lb ed="R052" n="0095b15"/><p xml:id="pX33p0071b1701">△三明说法。又三。初说顿教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0071b18"/><lb ed="R052" n="0095b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0071b1801">演说正法。初善中善後善。其義深远。其语巧妙。纯一 <lb ed="X" n="0071b19"/><lb ed="R052" n="0095b17"/>无杂。具足淸白梵行之相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0071b20"/><lb ed="R052" n="0095b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0071b2001">说法中。具明五时。演说正法者。大中至正之法也。 <lb ed="X" n="0071b21"/><lb ed="R052" n="0096a01"/>若心<persName>佛</persName>众生。三有差别。则不得名正。花严明心<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0071b22"/><lb ed="R052" n="0096a02"/>众生三无差别。故名正法。初善者。谓花严能诠之 <lb ed="X" n="0071b23"/><lb ed="R052" n="0096a03"/>教是善。即圆满修多罗也。中善者。谓花严所诠之 <lb ed="X" n="0071b24"/><lb ed="R052" n="0096a04"/>理是善。即大总相法界也。後善者。谓花严所起之 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0071c" n="0071c"/> <lb ed="X" n="0071c01"/><lb ed="R052" n="0096a05"/>行是善。即不思议普贤行也。教为能诠。故言初。行 <lb ed="X" n="0071c02"/><lb ed="R052" n="0096a06"/>依理起。故称後。理为所诠。复是所依。介于教行两 <lb ed="X" n="0071c03"/><lb ed="R052" n="0096a07"/>楹之间。故名中。能诠教既圆满。所诠理即法界。所 <lb ed="X" n="0071c04"/><lb ed="R052" n="0096a08"/>起行是普贤。故皆是善。有人谓。三善为三乘。不知 <lb ed="X" n="0071c05"/><lb ed="R052" n="0096a09"/>彼经唯是别圆。那有三乘也。其義下释成也。義深 <lb ed="X" n="0071c06"/><lb ed="R052" n="0096a10"/>远者。是释成中善。谓所诠之理是善。故其義深远 <lb ed="X" n="0071c07"/><lb ed="R052" n="0096a11"/>也。竖则彻于三谛。无能测其底裡。故云深。横则穷 <lb ed="X" n="0071c08"/><lb ed="R052" n="0096a12"/>于法界。无能尽其边涯。故言远。又花严所诠之理。 <lb ed="X" n="0071c09"/><lb ed="R052" n="0096a13"/>具乎二教。别義为深。以次第故。圆義为远。以圆融 <lb ed="X" n="0071c10"/><lb ed="R052" n="0096a14"/>故。其语巧妙。是释成初善。谓由能诠之教是善。故 <lb ed="X" n="0071c11"/><lb ed="R052" n="0096a15"/>其语巧妙也。言巧妙者。以花严虽兼别。其意正在 <lb ed="X" n="0071c12"/><lb ed="R052" n="0096a16"/>圆。但由纯圆。难以信解。故兼别以为助显。以别为 <lb ed="X" n="0071c13"/><lb ed="R052" n="0096a17"/>助。故言巧。得显于圆。故言妙也。纯一等者。是释成 <lb ed="X" n="0071c14"/><lb ed="R052" n="0096a18"/>後善。谓由所起之行是善。故纯一无杂等也。唯一 <lb ed="X" n="0071c15"/><lb ed="R052" n="0096b01"/>普贤不思议妙行。故言纯一。无有漏无漏凡小之 <lb ed="X" n="0071c16"/><lb ed="R052" n="0096b02"/>行。故言无杂。能破惑谓之淸。能显德谓之白。破惑 <lb ed="X" n="0071c17"/><lb ed="R052" n="0096b03"/>则惑无不破。若见思。若尘沙。若无明。究竟皆破。显 <lb ed="X" n="0071c18"/><lb ed="R052" n="0096b04"/>德则德无不显。若法身。若般若。若解脱。究竟咸显。 <lb ed="X" n="0071c19"/><lb ed="R052" n="0096b05"/>故言具足淸白也。又别教之行。乃独菩萨法。故言 <lb ed="X" n="0071c20"/><lb ed="R052" n="0096b06"/>纯一。圆教之行。则无非<persName>佛</persName>因。故言无杂。别则须破 <lb ed="X" n="0071c21"/><lb ed="R052" n="0096b07"/>烦恼而证菩提。断生死而显涅槃。故言淸。圆则不 <lb ed="X" n="0071c22"/><lb ed="R052" n="0096b08"/>须翻破。烦恼生死。本来全是菩提涅槃。故言白也。</p> <lb ed="X" n="0071c23"/><lb ed="R052" n="0096b09"/><p xml:id="pX33p0071c2301">△二说渐法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0071c24"/><lb ed="R052" n="0096b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0071c2401">为求声闻者。说应四谛法。度生老病死。究竟涅槃。为 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0072a" n="0072a"/> <lb ed="X" n="0072a01"/><lb ed="R052" n="0096b11"/>求辟支<persName>佛</persName>者。说应十二因缘法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072a02"/><lb ed="R052" n="0096b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072a0201">此乃说于阿含三藏。正化二乘。与今<persName>佛</persName>说渐初同 <lb ed="X" n="0072a03"/><lb ed="R052" n="0096b13"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072a04"/><lb ed="R052" n="0096b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072a0401">为诸菩萨。说应六波罗蜜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072a05"/><lb ed="R052" n="0096b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072a0501">此方等般若二时中。具有四教菩萨。故言诸也。六 <lb ed="X" n="0072a06"/><lb ed="R052" n="0096b16"/>波罗蜜。亦四教不同。藏教。是有相六波罗蜜。通教。 <lb ed="X" n="0072a07"/><lb ed="R052" n="0096b17"/>是无相六波罗蜜。别教。是亦有相亦无相六波罗 <lb ed="X" n="0072a08"/><lb ed="R052" n="0096b18"/>蜜。圆教。是非有相非无相六波罗蜜。此与今<persName>佛</persName>说 <lb ed="X" n="0072a09"/><lb ed="R052" n="0097a01"/>渐中渐末同矣。</p><p xml:id="pX33p0072a0907" cb:place="inline">△三会圆教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072a10"/><lb ed="R052" n="0097a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072a1001">令得阿耨多罗。三藐三菩提。成一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072a11"/><lb ed="R052" n="0097a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072a1101">此说法花也。言若二乘若菩萨。至此皆开<persName>佛</persName>知见。 <lb ed="X" n="0072a12"/><lb ed="R052" n="0097a04"/>得无上菩提。成于一切种智。故云令得<note place="inline">云云</note>。阿含 <lb ed="X" n="0072a13"/><lb ed="R052" n="0097a05"/>渐初。方等般若。渐中渐末。及会渐归顿。只是三乘 <lb ed="X" n="0072a14"/><lb ed="R052" n="0097a06"/>之文。今约文分。所以为诸声闻等属阿含。为诸菩 <lb ed="X" n="0072a15"/><lb ed="R052" n="0097a07"/>萨等属二酥。令得阿耨等。乃会归。只此一文。四味 <lb ed="X" n="0072a16"/><lb ed="R052" n="0097a08"/>全收。此乃文殊巧说。经家巧集。天台之巧释耳。</p><p xml:id="pX33p0072a1619" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0072a17"/><lb ed="R052" n="0097a09"/>二明中二万<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072a18"/><lb ed="R052" n="0097a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072a1801">次复有<persName>佛</persName>。亦名日月灯明。次复有<persName>佛</persName>。亦名日月灯明。 <lb ed="X" n="0072a19"/><lb ed="R052" n="0097a11"/>如是二万<persName>佛</persName>。皆同一字。号日月灯明。又同一姓。姓颇 <lb ed="X" n="0072a20"/><lb ed="R052" n="0097a12"/>罗堕。弥勒当知。初<persName>佛</persName>後<persName>佛</persName>。皆同一字。名日月灯明。十 <lb ed="X" n="0072a21"/><lb ed="R052" n="0097a13"/>号具足。所可说法。初中後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072a22"/><lb ed="R052" n="0097a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072a2201">所可说法等者。谓所有可说之法。无不皆善也。论 <lb ed="X" n="0072a23"/><lb ed="R052" n="0097a15"/>其法体。本不可说。有因缘故。亦可得说。说称于機。 <lb ed="X" n="0072a24"/><lb ed="R052" n="0097a16"/>故言所可说法。同上一<persName>佛</persName>之花严。教行理三。莫不 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0072b" n="0072b"/> <lb ed="X" n="0072b01"/><lb ed="R052" n="0097a17"/>是善。故曰初中後善。若就所可二句。具明三时亦 <lb ed="X" n="0072b02"/><lb ed="R052" n="0097a18"/>得。若别圆機之因缘。则顿法可说。即称彼機。而说 <lb ed="X" n="0072b03"/><lb ed="R052" n="0097b01"/>花严。是为初善。若有四教機之因缘。则渐法可说。 <lb ed="X" n="0072b04"/><lb ed="R052" n="0097b02"/>即称彼機。而说阿含方等般若。是为中善。若有纯 <lb ed="X" n="0072b05"/><lb ed="R052" n="0097b03"/>圆機之因缘。则非顿非渐之法可说。即称彼機。而 <lb ed="X" n="0072b06"/><lb ed="R052" n="0097b04"/>说法花。是为後善。花严则时部居先。故言初。法花 <lb ed="X" n="0072b07"/><lb ed="R052" n="0097b05"/>乃终穷极唱。故言後。三味。则介乎乳及醍醐之两 <lb ed="X" n="0072b08"/><lb ed="R052" n="0097b06"/>楹。故称中。若初中後。莫不称機。故名善也。</p><p xml:id="pX33p0072b0817" cb:place="inline">△三明 <lb ed="X" n="0072b09"/><lb ed="R052" n="0097b07"/>最後一<persName>佛</persName>。又三。初明<anchor xml:id="nkr_note_add_0072b0901" n="0072b0901"/><anchor xml:id="beg0072b0901" n="0072b0901"/>已<anchor xml:id="end0072b0901"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b10"/><lb ed="R052" n="0097b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072b1001">其最後<persName>佛</persName>。未出家时。有八王子。一名有意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b11"/><lb ed="R052" n="0097b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072b1101">有人云。昔<persName>佛</persName>有八子。今<persName>佛</persName>但一子。云何是同。今言 <lb ed="X" n="0072b12"/><lb ed="R052" n="0097b10"/>数虽不等。而有子同也。一名有意者。有即妙有。所 <lb ed="X" n="0072b13"/><lb ed="R052" n="0097b11"/>谓三千性相。百界千如是也。由此王子。能了达现 <lb ed="X" n="0072b14"/><lb ed="R052" n="0097b12"/>前介尔一念意识。全体具足。三千性相之妙有。还 <lb ed="X" n="0072b15"/><lb ed="R052" n="0097b13"/>依之而为圆观圆照。乃就其德以彰名。即名有意 <lb ed="X" n="0072b16"/><lb ed="R052" n="0097b14"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b17"/><lb ed="R052" n="0097b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072b1701">二名善意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b18"/><lb ed="R052" n="0097b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072b1801">善即六度万行众善也。由此王子。即介尔意识。能 <lb ed="X" n="0072b19"/><lb ed="R052" n="0097b17"/>遍入万行众善之门。故名善意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b20"/><lb ed="R052" n="0097b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072b2001">三名无量意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b21"/><lb ed="R052" n="0098a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072b2101">法性之体。充塞法界。是为无量。由此王子。能知介 <lb ed="X" n="0072b22"/><lb ed="R052" n="0098a02"/>尔一念心中。具足此之法性。故云无量意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b23"/><lb ed="R052" n="0098a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072b2301">四名宝意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072b24"/><lb ed="R052" n="0098a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072b2401">诸<persName>佛</persName>所有功德法财。是谓之宝。由此王子。能于一 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0072c" n="0072c"/> <lb ed="X" n="0072c01"/><lb ed="R052" n="0098a05"/>念因心之中。积集诸<persName>佛</persName>所有功德法财。故名宝意 <lb ed="X" n="0072c02"/><lb ed="R052" n="0098a06"/>也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c03"/><lb ed="R052" n="0098a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072c0301">五名增意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c04"/><lb ed="R052" n="0098a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072c0401">三德分显。名之为增。由此王子。能于现前介尔一 <lb ed="X" n="0072c05"/><lb ed="R052" n="0098a09"/>念之心。以为能观。亦即此而为所观。所得三德。分 <lb ed="X" n="0072c06"/><lb ed="R052" n="0098a10"/>证显著。就其所显以彰名。即名增意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c07"/><lb ed="R052" n="0098a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072c0701">六名除疑意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c08"/><lb ed="R052" n="0098a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072c0801">除疑者。除即除断。疑即疑惑。由此王子。即于一念 <lb ed="X" n="0072c09"/><lb ed="R052" n="0098a13"/>意识之中。而能圆断三惑。故名除疑也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c10"/><lb ed="R052" n="0098a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072c1001">七名响意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c11"/><lb ed="R052" n="0098a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072c1101">响即如声之有响。由此王子。能于一念意识之中。 <lb ed="X" n="0072c12"/><lb ed="R052" n="0098a16"/>内冥乎理。外观乎機。从是而应機说教。以教逗機。 <lb ed="X" n="0072c13"/><lb ed="R052" n="0098a17"/>如谷之答响。故名响意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c14"/><lb ed="R052" n="0098a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072c1401">八名法意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c15"/><lb ed="R052" n="0098b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072c1501">法即八万四千法藏也。由此王子。能于一念意识 <lb ed="X" n="0072c16"/><lb ed="R052" n="0098b02"/>之中。悉能受持诸<persName>佛</persName>法藏。故名法意也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c17"/><lb ed="R052" n="0098b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0072c1701">是八王子。威德自在。各领四天下。是诸王子。闻父出 <lb ed="X" n="0072c18"/><lb ed="R052" n="0098b04"/>家。得阿耨多罗。三藐三菩提。悉捨王位。亦随出家。发 <lb ed="X" n="0072c19"/><lb ed="R052" n="0098b05"/>大乘意。常修梵行。皆为法师。<anchor xml:id="nkr_note_add_0072c1901" n="0072c1901"/><anchor xml:id="beg0072c1901" n="0072c1901"/>已<anchor xml:id="end0072c1901"/>于千万<persName>佛</persName>所。殖诸善 <lb ed="X" n="0072c20"/><lb ed="R052" n="0098b06"/>本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0072c21"/><lb ed="R052" n="0098b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0072c2101">有人云。是八王子之名。皆是在俗之称。那可以法 <lb ed="X" n="0072c22"/><lb ed="R052" n="0098b08"/>门解释。殊不知八王子。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0072c2201" n="0072c2201"/><anchor xml:id="beg0072c2201" n="0072c2201"/>已<anchor xml:id="end0072c2201"/>殖诸善本。故一出家。 <lb ed="X" n="0072c23"/><lb ed="R052" n="0098b09"/>便能发大乘意。而为法师。如此。则岂不预知法门。 <lb ed="X" n="0072c24"/><lb ed="R052" n="0098b10"/>而定以俗为名耶。故皆约法门为释。言发大乘意 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0073a" n="0073a"/> <lb ed="X" n="0073a01"/><lb ed="R052" n="0098b11"/>者。即发于上求下化四弘誓愿也。慈悲喜捨之四 <lb ed="X" n="0073a02"/><lb ed="R052" n="0098b12"/>无量心。名为梵行。念念时时处处无不行之。故云 <lb ed="X" n="0073a03"/><lb ed="R052" n="0098b13"/>常修也。</p><p xml:id="pX33p0073a0304" cb:place="inline">△二明今同二。初现瑞同。二疑念同。初又 <lb ed="X" n="0073a04"/><lb ed="R052" n="0098b14"/>二。初此土六瑞与今<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a05"/><lb ed="R052" n="0098b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073a0501">是时日月灯明<persName>佛</persName>。说大乘经。名无量義。教菩萨法。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0073a06"/><lb ed="R052" n="0098b16"/>所护念。说是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0073a0601" n="0073a0601"/><anchor xml:id="beg0073a0601" n="0073a0601"/>已<anchor xml:id="end0073a0601"/>。即于大众中。结跏趺坐。入于无量 <lb ed="X" n="0073a07"/><lb ed="R052" n="0098b17"/>義处三昧。身心不动。是时天雨曼荼罗花。摩诃曼陀 <lb ed="X" n="0073a08"/><lb ed="R052" n="0098b18"/>罗华。曼殊沙花。摩诃曼殊沙花。而散<persName>佛</persName>上。及诸大众 <lb ed="X" n="0073a09"/><lb ed="R052" n="0099a01"/>普<persName>佛</persName>世界。六种震动。尔时会中。比丘比丘尼。优婆塞。 <lb ed="X" n="0073a10"/><lb ed="R052" n="0099a02"/>优婆夷。天龙夜叉。犍闼婆。阿修罗。迦楼罗。紧那罗。摩 <lb ed="X" n="0073a11"/><lb ed="R052" n="0099a03"/>睺罗伽。人非人。及诸小王。转轮圣王等。是诸大众。得 <lb ed="X" n="0073a12"/><lb ed="R052" n="0099a04"/>未曾有。欢喜合掌。一心观<persName>佛</persName>。尔时<persName>如来</persName>。放眉间白毫 <lb ed="X" n="0073a13"/><lb ed="R052" n="0099a05"/>相光。照东方万八千<persName>佛</persName>土。靡不周遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a14"/><lb ed="R052" n="0099a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073a1401">六瑞義如前释。今但读其文。结云。此是说法瑞也。 <lb ed="X" n="0073a15"/><lb ed="R052" n="0099a07"/>乃至第六云。此是放光瑞也。</p><p xml:id="pX33p0073a1512" cb:place="inline">△二他土六瑞与今 <lb ed="X" n="0073a16"/><lb ed="R052" n="0099a08"/><persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a17"/><lb ed="R052" n="0099a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073a1701">如今所见。是诸<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a18"/><lb ed="R052" n="0099a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073a1801">如今等者。谓今<persName>佛</persName>一光东照。万八千土之中。十种 <lb ed="X" n="0073a19"/><lb ed="R052" n="0099a11"/>法界。五时法化。靡不显现。故言如今所见<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0073a1919" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0073a20"/><lb ed="R052" n="0099a12"/>二疑念同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a21"/><lb ed="R052" n="0099a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073a2101">弥勒当知。尔时会中。有二十亿菩萨。乐欲听法。是诸 <lb ed="X" n="0073a22"/><lb ed="R052" n="0099a14"/>菩萨。见此光明。普照<persName>佛</persName>土。得未曾有。欲知此光。所为 <lb ed="X" n="0073a23"/><lb ed="R052" n="0099a15"/>因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073a24"/><lb ed="R052" n="0099a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073a2401">既生疑念。亦应有问有答。但略之耳。</p><p xml:id="pX33p0073a2415" cb:place="inline">△三明当同。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0073b" n="0073b"/> <lb ed="X" n="0073b01"/><lb ed="R052" n="0099a17"/>又三。初显同。二释疑。三结会。初分七。初因人同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073b02"/><lb ed="R052" n="0099a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073b0201">时有菩萨。名曰妙光。有八百弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073b03"/><lb ed="R052" n="0099b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073b0301">菩萨名妙光者。由此菩萨。能以三智圆照三谛。全 <lb ed="X" n="0073b04"/><lb ed="R052" n="0099b02"/>智即境。全境即智。境智圆融。不可思议。故名妙光 <lb ed="X" n="0073b05"/><lb ed="R052" n="0099b03"/>也。有八百弟子一句。乃是伏难。为下释疑中。作一 <lb ed="X" n="0073b06"/><lb ed="R052" n="0099b04"/>张本耳。</p><p xml:id="pX33p0073b0604" cb:place="inline">△二说法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073b07"/><lb ed="R052" n="0099b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073b0701">是时日月灯明<persName>佛</persName>。从三昧起。因妙光菩萨。说大乘经。 <lb ed="X" n="0073b08"/><lb ed="R052" n="0099b06"/>名妙法莲花。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073b09"/><lb ed="R052" n="0099b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073b0901">因妙光等者。即是当機也。然彼<persName>佛</persName>明菩萨为当機。 <lb ed="X" n="0073b10"/><lb ed="R052" n="0099b08"/>今<persName>佛</persName>以声闻为当機。云何是同。应知彼则妙光。化 <lb ed="X" n="0073b11"/><lb ed="R052" n="0099b09"/>事<anchor xml:id="nkr_note_add_0073b1101" n="0073b1101"/><anchor xml:id="beg0073b1101" n="0073b1101"/>已<anchor xml:id="end0073b1101"/>成。故称菩萨。今则身子。化事未成。故名声闻。 <lb ed="X" n="0073b12"/><lb ed="R052" n="0099b10"/>宜知妙光。在法花<anchor xml:id="nkr_note_add_0073b1201" n="0073b1201"/><anchor xml:id="beg0073b1201" n="0073b1201"/>已<anchor xml:id="end0073b1201"/>前。未尝不是声闻。身子在法 <lb ed="X" n="0073b13"/><lb ed="R052" n="0099b11"/>华<anchor xml:id="nkr_note_add_0073b1301" n="0073b1301"/><anchor xml:id="beg0073b1301" n="0073b1301"/>已<anchor xml:id="end0073b1301"/>後。亦应得是菩萨也。教菩萨法者。二乘得闻 <lb ed="X" n="0073b14"/><lb ed="R052" n="0099b12"/>此经。大乘機动。则亦是菩萨耳。<persName>佛</persName>所护念者。以久 <lb ed="X" n="0073b15"/><lb ed="R052" n="0099b13"/>默斯要。不务速说也。</p><p xml:id="pX33p0073b1509" cb:place="inline">△三时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073b16"/><lb ed="R052" n="0099b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073b1601">六十小劫。不起于座。时会听者。亦坐一处。六十小劫。 <lb ed="X" n="0073b17"/><lb ed="R052" n="0099b15"/>身心不动。听<persName>佛</persName>所说。谓如食顷。是时众中。无有一人。 <lb ed="X" n="0073b18"/><lb ed="R052" n="0099b16"/>若身若心。而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073b19"/><lb ed="R052" n="0099b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073b1901">六十小劫谓如食顷者。总由乐法心切。故能见长 <lb ed="X" n="0073b20"/><lb ed="R052" n="0099b18"/>为短。心若愁闷。则短时亦见为长也。有人云。彼<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0073b21"/><lb ed="R052" n="0100a01"/>六十小劫。谓如食顷。今<persName>佛</persName>五十小劫。谓如半日。何 <lb ed="X" n="0073b22"/><lb ed="R052" n="0100a02"/>以彼多十劫。尙如食顷之短。今少十劫。反如半日 <lb ed="X" n="0073b23"/><lb ed="R052" n="0100a03"/>之长耶。殊不知促长为短。全由<persName>如来</persName>之神力。若多 <lb ed="X" n="0073b24"/><lb ed="R052" n="0100a04"/>促之。则六十劫。亦如食顷。若少促之。则五十劫。亦 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0073c" n="0073c"/> <lb ed="X" n="0073c01"/><lb ed="R052" n="0100a05"/>如半日。未有能促五十劫为半日。而不能促六十 <lb ed="X" n="0073c02"/><lb ed="R052" n="0100a06"/>劫为食顷也。</p><p xml:id="pX33p0073c0206" cb:place="inline">△四唱灭同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c03"/><lb ed="R052" n="0100a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073c0301">日月灯明<persName>佛</persName>。于六十小劫。说是经<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c0301" n="0073c0301"/><anchor xml:id="beg0073c0301" n="0073c0301"/>已<anchor xml:id="end0073c0301"/>。即于梵魔沙门。 <lb ed="X" n="0073c04"/><lb ed="R052" n="0100a08"/>婆罗门。及天人阿修罗众中。而宣此言。<persName>如来</persName>于今日 <lb ed="X" n="0073c05"/><lb ed="R052" n="0100a09"/>中夜。当入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c06"/><lb ed="R052" n="0100a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073c0601">中夜入涅槃者。<persName>如来</persName>必从中日而生。中夜而灭。盖 <lb ed="X" n="0073c07"/><lb ed="R052" n="0100a11"/>有所表也。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。既五住究尽。二死永亡。何得 <lb ed="X" n="0073c08"/><lb ed="R052" n="0100a12"/>有生有灭。今所以有生有灭者。乃欲化度众生。故 <lb ed="X" n="0073c09"/><lb ed="R052" n="0100a13"/>现生灭。实非生灭。所谓生未尝生。灭未尝灭耳。今 <lb ed="X" n="0073c10"/><lb ed="R052" n="0100a14"/>言中日生。中夜灭。盖中日虽阳盛。後分属于阴。如 <lb ed="X" n="0073c11"/><lb ed="R052" n="0100a15"/>来由此而生。表生未尝生也。中夜虽阴盛。後分属 <lb ed="X" n="0073c12"/><lb ed="R052" n="0100a16"/>于阳。<persName>如来</persName>由此而灭。表灭未尝灭也。既生未尝生。 <lb ed="X" n="0073c13"/><lb ed="R052" n="0100a17"/>灭未尝灭。虽数数现生。数数现灭。乃是为化众生。 <lb ed="X" n="0073c14"/><lb ed="R052" n="0100a18"/>实非有生灭也。</p><p xml:id="pX33p0073c1407" cb:place="inline">△五授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c15"/><lb ed="R052" n="0100b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0073c1501">时有菩萨。名曰德藏。日月灯明<persName>佛</persName>。即授其记。告诸比 <lb ed="X" n="0073c16"/><lb ed="R052" n="0100b02"/>丘。是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。次当作<persName>佛</persName>。号曰净身。<persName>多陀阿伽度</persName>。阿 <lb ed="X" n="0073c17"/><lb ed="R052" n="0100b03"/>罗诃。<persName>三藐三佛陀</persName>。<persName>佛</persName>授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c1701" n="0073c1701"/><anchor xml:id="beg0073c1701" n="0073c1701"/>已<anchor xml:id="end0073c1701"/>。便于中夜。入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0073c18"/><lb ed="R052" n="0100b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0073c1801">菩萨。名德藏者。以能含藏诸<persName>佛</persName>所有功德法财。故 <lb ed="X" n="0073c19"/><lb ed="R052" n="0100b05"/>以彰其名也。又自能入三德秘藏。复能化他。同入 <lb ed="X" n="0073c20"/><lb ed="R052" n="0100b06"/>其中。故名德藏也。然日月灯明<persName>佛</persName>起定。因妙光说 <lb ed="X" n="0073c21"/><lb ed="R052" n="0100b07"/>法花经。乃授记德藏者。应知妙光。同乎身子。则说 <lb ed="X" n="0073c22"/><lb ed="R052" n="0100b08"/>法中。<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2201" n="0073c2201"/><anchor xml:id="beg0073c2201" n="0073c2201"/>已<anchor xml:id="end0073c2201"/>授记矣。今德藏。乃在唱灭之後。所授且是 <lb ed="X" n="0073c23"/><lb ed="R052" n="0100b09"/>補处。则知但取授记同而<anchor xml:id="nkr_note_add_0073c2301" n="0073c2301"/><anchor xml:id="beg0073c2301" n="0073c2301"/>已<anchor xml:id="end0073c2301"/>。非沾于当機一人而 <lb ed="X" n="0073c24"/><lb ed="R052" n="0100b10"/>论也。言<persName>佛</persName>号净身者。净谓能破众惑。身谓能聚众 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0074a" n="0074a"/> <lb ed="X" n="0074a01"/><lb ed="R052" n="0100b11"/>德。以由<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。在因之时。惑无不破除。德无不 <lb ed="X" n="0074a02"/><lb ed="R052" n="0100b12"/>积聚。故果上之号。为净身也。</p><p xml:id="pX33p0074a0212" cb:place="inline">△六灭後同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a03"/><lb ed="R052" n="0100b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074a0301"><persName>佛</persName>灭度後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a04"/><lb ed="R052" n="0100b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074a0401">此灭後与下通经。依疏註只作一科。今分为二者。 <lb ed="X" n="0074a05"/><lb ed="R052" n="0100b15"/>以下偈颂。有分佈舍利。起塔求道诸文。固与妙光 <lb ed="X" n="0074a06"/><lb ed="R052" n="0100b16"/>持经演说。显判两节也。故分之。</p><p xml:id="pX33p0074a0613" cb:place="inline">△七通经同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a07"/><lb ed="R052" n="0100b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074a0701">妙光菩萨。持妙法莲花经。满八十小劫。为人演说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a08"/><lb ed="R052" n="0100b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074a0801">△二释疑二。初释文殊与释迦疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a09"/><lb ed="R052" n="0101a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074a0901">日月灯明<persName>佛</persName>八子。皆师妙光。妙光教化。令其坚固。阿 <lb ed="X" n="0074a10"/><lb ed="R052" n="0101a02"/>耨多罗。三藐三菩提。是诸王子。供养无量。百千万亿 <lb ed="X" n="0074a11"/><lb ed="R052" n="0101a03"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0074a1101" n="0074a1101"/><anchor xml:id="beg0074a1101" n="0074a1101"/>已<anchor xml:id="end0074a1101"/>。皆成<persName>佛</persName>道。其最後成<persName>佛</persName>者。名曰燃灯。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a12"/><lb ed="R052" n="0101a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074a1201">疑谓文殊虽云大智。然居等觉因位。而是弟子。释 <lb ed="X" n="0074a13"/><lb ed="R052" n="0101a05"/>迦乃是妙觉。而又是师。云何等觉弟子。能知妙觉 <lb ed="X" n="0074a14"/><lb ed="R052" n="0101a06"/>师耶。是故释云。日月灯明<persName>佛</persName>八子。皆师妙光。乃至 <lb ed="X" n="0074a15"/><lb ed="R052" n="0101a07"/>最後成<persName>佛</persName>者。名曰燃灯。妙光既为八子之师。八子 <lb ed="X" n="0074a16"/><lb ed="R052" n="0101a08"/>传传授记。其最後名燃灯。而为释迦师。逆而推之 <lb ed="X" n="0074a17"/><lb ed="R052" n="0101a09"/>则释迦。望妙光。乃九代祖矣。文殊今日。虽为释迦 <lb ed="X" n="0074a18"/><lb ed="R052" n="0101a10"/>弟子。推之往昔。原是释迦之祖。以祖知解。有何疑 <lb ed="X" n="0074a19"/><lb ed="R052" n="0101a11"/>焉。言妙光教化等者。以八王子。前随父出家之时。 <lb ed="X" n="0074a20"/><lb ed="R052" n="0101a12"/>发大乘意。即<anchor xml:id="nkr_note_add_0074a2001" n="0074a2001"/><anchor xml:id="beg0074a2001" n="0074a2001"/>已<anchor xml:id="end0074a2001"/>发菩提心矣。妙光唯恐其退大取 <lb ed="X" n="0074a21"/><lb ed="R052" n="0101a13"/>小。故教其所发之心。使不退转耳。故言令其坚固 <lb ed="X" n="0074a22"/><lb ed="R052" n="0101a14"/>也。</p><p xml:id="pX33p0074a2202" cb:place="inline">△二释弥勒与文殊疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074a23"/><lb ed="R052" n="0101a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074a2301">八百弟子中。有一人。号曰求名。贪著利养。虽复读诵 <lb ed="X" n="0074a24"/><lb ed="R052" n="0101a16"/>众经。而不通利。多所忘失。故号求名。是人亦以种诸 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0074b" n="0074b"/> <lb ed="X" n="0074b01"/><lb ed="R052" n="0101a17"/>善根因缘故。得値无量。百千万亿诸<persName>佛</persName>。供养恭敬。尊 <lb ed="X" n="0074b02"/><lb ed="R052" n="0101a18"/>重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074b03"/><lb ed="R052" n="0101b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074b0301">疑谓文殊弥勒。同是等觉。何以问必弥勒。而非文 <lb ed="X" n="0074b04"/><lb ed="R052" n="0101b02"/>殊。答必文殊。而非弥勒。是故释云。八百弟子中。有 <lb ed="X" n="0074b05"/><lb ed="R052" n="0101b03"/>一人。号曰求名。如是则弥勒。乃为文殊之弟子。为 <lb ed="X" n="0074b06"/><lb ed="R052" n="0101b04"/>弟子者应问。文殊乃为弥勒之本师。为本师者应 <lb ed="X" n="0074b07"/><lb ed="R052" n="0101b05"/>答。又何疑焉。言求名等者。非同凡夫贪名求利。谓 <lb ed="X" n="0074b08"/><lb ed="R052" n="0101b06"/>之贪著名利。乃由其不达遍计本空。依他幻有。唯 <lb ed="X" n="0074b09"/><lb ed="R052" n="0101b07"/>一圆成实性。故言贪著利养。乃至而不通利也。</p><p xml:id="pX33p0074b0919" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0074b10"/><lb ed="R052" n="0101b08"/>三结会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074b11"/><lb ed="R052" n="0101b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074b1101">弥勒当知。尔时妙光菩萨。岂异人乎。我身是也。求名 <lb ed="X" n="0074b12"/><lb ed="R052" n="0101b10"/>菩萨。汝身是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074b13"/><lb ed="R052" n="0101b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074b1301">△五结判文殊酬答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074b14"/><lb ed="R052" n="0101b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074b1401">今见此瑞。与本无异。是故唯忖。今日<persName>如来</persName>。当说大乘 <lb ed="X" n="0074b15"/><lb ed="R052" n="0101b13"/>经。名妙法莲花。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074b16"/><lb ed="R052" n="0101b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074b1601">此文殊酬答。须引<persName>佛</persName>为证者。若直尔自说。无以证 <lb ed="X" n="0074b17"/><lb ed="R052" n="0101b15"/>验。其谁肯信。所谓寄之空言。不若验之实事。故引 <lb ed="X" n="0074b18"/><lb ed="R052" n="0101b16"/>古为答也。然须廣引二万<persName>佛</persName>者。若但引一<persName>佛</persName>二<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0074b19"/><lb ed="R052" n="0101b17"/>三四五<persName>佛</persName>。证同。则人犹未为之重信。谓彼<persName>佛</persName>虽尔。 <lb ed="X" n="0074b20"/><lb ed="R052" n="0101b18"/>今<persName>佛</persName>岂然。故廣引二万诸<persName>佛</persName>。无不皆然。乃人能为 <lb ed="X" n="0074b21"/><lb ed="R052" n="0102a01"/>之信受矣。又弥勒之问。则以光中所见东方万八 <lb ed="X" n="0074b22"/><lb ed="R052" n="0102a02"/>千土为问。乃显横。与今<persName>佛</persName>设化同。文殊之答。则以 <lb ed="X" n="0074b23"/><lb ed="R052" n="0102a03"/>过去无数劫前所见诸<persName>佛</persName>为答。乃显竖。与今<persName>佛</persName>设 <lb ed="X" n="0074b24"/><lb ed="R052" n="0102a04"/>化同。总之擧横擧竖。无不皆同。以显今<persName>佛</persName>从定而 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0074c" n="0074c"/> <lb ed="X" n="0074c01"/><lb ed="R052" n="0102a05"/>起。必当说于妙法花经。与十方三世诸<persName>佛</persName>所说。靡 <lb ed="X" n="0074c02"/><lb ed="R052" n="0102a06"/>不同者。故一问一答。得与正宗之发起也。</p><p xml:id="pX33p0074c0217" cb:place="inline">△二偈 <lb ed="X" n="0074c03"/><lb ed="R052" n="0102a07"/>颂。上长行有三。今唯忖略耳。上证验中。分总别为 <lb ed="X" n="0074c04"/><lb ed="R052" n="0102a08"/>二。今但颂别。上别有三。最初中间最後。今但颂初 <lb ed="X" n="0074c05"/><lb ed="R052" n="0102a09"/>後。不颂中间也。分文为二。初颂证验。二颂结判。初 <lb ed="X" n="0074c06"/><lb ed="R052" n="0102a10"/>又二。初颂最初一<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c07"/><lb ed="R052" n="0102a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074c0701">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。于大众中。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0074c08"/><lb ed="R052" n="0102a12"/><p xml:id="pX33p0074c0801">我念过去世。无量无数劫。有<persName>佛</persName>人中尊。号日月灯明。 <lb ed="X" n="0074c09"/><lb ed="R052" n="0102a13"/><persName>世尊</persName>演说法。度无量众生。无数亿菩萨。令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c10"/><lb ed="R052" n="0102a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074c1001">初二句。颂时分。次二句。颂<persName>佛</persName>号。<persName>世尊</persName>一句。颂花严 <lb ed="X" n="0074c11"/><lb ed="R052" n="0102a15"/>也。即演说正法初善等文。度无量一句。颂上为求 <lb ed="X" n="0074c12"/><lb ed="R052" n="0102a16"/>声闻支<persName>佛</persName>者。说四谛因缘。是阿含也。无数一句。颂 <lb ed="X" n="0074c13"/><lb ed="R052" n="0102a17"/>上为诸菩萨。说应六波罗蜜。是方等般若。二时也。 <lb ed="X" n="0074c14"/><lb ed="R052" n="0102a18"/>令入一句。即令得阿耨菩提。成一切种智。若人天。 <lb ed="X" n="0074c15"/><lb ed="R052" n="0102b01"/>若二乘。若菩萨。皆得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。此说法 <lb ed="X" n="0074c16"/><lb ed="R052" n="0102b02"/>华。具有五时也。</p><p xml:id="pX33p0074c1607" cb:place="inline">△二颂最後一<persName>佛</persName>三。初颂<anchor xml:id="nkr_note_add_0074c1601" n="0074c1601"/><anchor xml:id="beg0074c1601" n="0074c1601"/>已<anchor xml:id="end0074c1601"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c17"/><lb ed="R052" n="0102b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0074c1701"><persName>佛</persName>未出家时。所生八王子。见大圣出家。亦随修梵行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0074c18"/><lb ed="R052" n="0102b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0074c1801">言大圣者。即灯明<persName>佛</persName>也。大圣之義。如弘传序释。出 <lb ed="X" n="0074c19"/><lb ed="R052" n="0102b05"/>家有三義。一剃除鬚发者。不论形同法同。同是出 <lb ed="X" n="0074c20"/><lb ed="R052" n="0102b06"/>家相状。此出世俗家也。二既得出家。依法修持。破 <lb ed="X" n="0074c21"/><lb ed="R052" n="0102b07"/>见思烦恼。離分段生死。此出三界家也。三依大乘 <lb ed="X" n="0074c22"/><lb ed="R052" n="0102b08"/>教。而为修习。更破无明烦恼。更離变易生死。直至 <lb ed="X" n="0074c23"/><lb ed="R052" n="0102b09"/>等觉。一品无明。一分变易。悉皆得離。此出无明家 <lb ed="X" n="0074c24"/><lb ed="R052" n="0102b10"/>也。彼<persName>佛</persName>不唯出世俗三界之家。乃出无明之家也。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0075a" n="0075a"/> <lb ed="X" n="0075a01"/><lb ed="R052" n="0102b11"/>若八王子。虽止出世俗家。據长行中文。发大乘意。 <lb ed="X" n="0075a02"/><lb ed="R052" n="0102b12"/>亦可谓出无明家也。</p><p xml:id="pX33p0075a0209" cb:place="inline">△二颂今同二。初颂现瑞同。 <lb ed="X" n="0075a03"/><lb ed="R052" n="0102b13"/>二颂疑念同。初又二。初颂此土瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a04"/><lb ed="R052" n="0102b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075a0401">时<persName>佛</persName>说大乘。经名无量義。于诸大众中。而为廣分别。 <lb ed="X" n="0075a05"/><lb ed="R052" n="0102b15"/><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0075a0501" n="0075a0501"/><anchor xml:id="beg0075a0501" n="0075a0501"/>已<anchor xml:id="end0075a0501"/>。即于法座上。跏趺坐三昧。名无量義处。 <lb ed="X" n="0075a06"/><lb ed="R052" n="0102b16"/>天雨曼陀花。天鼓自然鸣。诸天龙鬼神。供养人中尊。 <lb ed="X" n="0075a07"/><lb ed="R052" n="0102b17"/>一切诸<persName>佛</persName>土。即时大震动。<persName>佛</persName>放眉间光。现诸稀有事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a08"/><lb ed="R052" n="0102b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075a0801">言分别者。即从于一法中。分出二法三道四果等。 <lb ed="X" n="0075a09"/><lb ed="R052" n="0103a01"/>无量诸法。故言廣也。</p><p xml:id="pX33p0075a0909" cb:place="inline">△二颂他土瑞二。初颂见十 <lb ed="X" n="0075a10"/><lb ed="R052" n="0103a02"/>种法界。二颂见五时法化。初二。初颂六趣凡夫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a11"/><lb ed="R052" n="0103a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075a1101">此光照东方。万八千<persName>佛</persName>土。示一切众生。生死业报处。 <lb ed="X" n="0075a12"/><lb ed="R052" n="0103a04"/>有见诸<persName>佛</persName>土。以众宝莊严。琉璃玻璃色。斯由<persName>佛</persName>光照。 <lb ed="X" n="0075a13"/><lb ed="R052" n="0103a05"/>及见诸天人。龙神夜叉众。乾闼紧那罗。各供养其<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a14"/><lb ed="R052" n="0103a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075a1401">各供养者。天人八部。无不供养。故云各。又是万八 <lb ed="X" n="0075a15"/><lb ed="R052" n="0103a07"/>千土之多。故言各也。</p><p xml:id="pX33p0075a1509" cb:place="inline">△二颂<persName>佛</persName>说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a16"/><lb ed="R052" n="0103a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075a1601">又见诸<persName>如来</persName>。自然成<persName>佛</persName>道。身色如金山。端严甚微妙。 <lb ed="X" n="0075a17"/><lb ed="R052" n="0103a09"/>如净琉璃中。内现真金像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075a18"/><lb ed="R052" n="0103a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075a1801">言<persName>如来</persName>者。既擧其主。伴自摄矣。盖此法身。凡圣平 <lb ed="X" n="0075a19"/><lb ed="R052" n="0103a11"/>等。生<persName>佛</persName>一如。众生则全体在迷。是以不能显发。诸 <lb ed="X" n="0075a20"/><lb ed="R052" n="0103a12"/><persName>佛</persName>则能证得本有。故云自然成<persName>佛</persName>道也。身色二句。 <lb ed="X" n="0075a21"/><lb ed="R052" n="0103a13"/>明<persName>如来</persName>之报身。报有二种。若自受用报。则以法门 <lb ed="X" n="0075a22"/><lb ed="R052" n="0103a14"/>为身。而无色像可见。今言身色如金山。乃被十地 <lb ed="X" n="0075a23"/><lb ed="R052" n="0103a15"/>機。他受用报。即尊特勝应为身也。以巍巍堂堂。相 <lb ed="X" n="0075a24"/><lb ed="R052" n="0103a16"/>好莊严。故言端严甚微妙也。如净琉璃二句。明如 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0075b" n="0075b"/> <lb ed="X" n="0075b01"/><lb ed="R052" n="0103a17"/>来之应身。从于法报。起于应身。无谋变化。应现无 <lb ed="X" n="0075b02"/><lb ed="R052" n="0103a18"/>方。假喩发明。犹如金像。现于琉璃之中。内外明彻。 <lb ed="X" n="0075b03"/><lb ed="R052" n="0103b01"/>而无隔碍也。然乃法报为应耳。</p><p xml:id="pX33p0075b0313" cb:place="inline">△二颂见五时法 <lb ed="X" n="0075b04"/><lb ed="R052" n="0103b02"/>化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075b05"/><lb ed="R052" n="0103b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075b0501"><persName>世尊</persName>在大众。敷演深法義。一一诸<persName>佛</persName>土。声闻众无数。 <lb ed="X" n="0075b06"/><lb ed="R052" n="0103b04"/>因<persName>佛</persName>光所照。悉见彼大众。或有诸比丘。在于山林中。 <lb ed="X" n="0075b07"/><lb ed="R052" n="0103b05"/>精进持净戒。犹如护明珠。又见诸菩萨。行施忍辱等。 <lb ed="X" n="0075b08"/><lb ed="R052" n="0103b06"/>其数如恒沙。斯由<persName>佛</persName>光照。又见诸菩萨。深入诸禅定。 <lb ed="X" n="0075b09"/><lb ed="R052" n="0103b07"/>身心寂不动。以求无上道。又见诸菩萨。知法寂灭相。 <lb ed="X" n="0075b10"/><lb ed="R052" n="0103b08"/>各于其国土。说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075b11"/><lb ed="R052" n="0103b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075b1101">初二句。即说花严时。初中後善。乃至具足淸白梵 <lb ed="X" n="0075b12"/><lb ed="R052" n="0103b10"/>行之相也。次一一下一行。声闻无数。即阿含也。三 <lb ed="X" n="0075b13"/><lb ed="R052" n="0103b11"/>或有下一行。颂方等也。四又见下一行。颂般若也。 <lb ed="X" n="0075b14"/><lb ed="R052" n="0103b12"/>又可一一等三行。颂阿含。以具有三乘故。又见等 <lb ed="X" n="0075b15"/><lb ed="R052" n="0103b13"/>二行。颂二酥。以具诸菩萨故。知法寂灭相者。谓以 <lb ed="X" n="0075b16"/><lb ed="R052" n="0103b14"/>般若妙智。观一切法。不生不灭。不去不来。不一不 <lb ed="X" n="0075b17"/><lb ed="R052" n="0103b15"/>异。不断不常。如是则生灭一如。去来平等。一异断 <lb ed="X" n="0075b18"/><lb ed="R052" n="0103b16"/>常。皆不可得。所谓一切诸法。本寂灭相。不复更灭 <lb ed="X" n="0075b19"/><lb ed="R052" n="0103b17"/>也。</p><p xml:id="pX33p0075b1902" cb:place="inline">△二颂疑念同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075b20"/><lb ed="R052" n="0103b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075b2001">尔时四部众。见日月灯<persName>佛</persName>。现大神通力。其心皆欢喜。 <lb ed="X" n="0075b21"/><lb ed="R052" n="0104a01"/>各各自相问。是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075b22"/><lb ed="R052" n="0104a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075b2201">各各自相问者。非谓四众八部。发言相问。乃各生 <lb ed="X" n="0075b23"/><lb ed="R052" n="0104a03"/>疑念推测。为相问耳。若发言问。须是发起众。唯是 <lb ed="X" n="0075b24"/><lb ed="R052" n="0104a04"/>一人。如今会之中弥勒也。</p><p xml:id="pX33p0075b2411" cb:place="inline">△三颂当同。又三。初颂 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0075c" n="0075c"/> <lb ed="X" n="0075c01"/><lb ed="R052" n="0104a05"/>显同。二颂释疑。三颂结会。初分七。初颂因人同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075c02"/><lb ed="R052" n="0104a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075c0201">天人所奉尊。适从三昧起。赞妙光菩萨。汝为世间眼。 <lb ed="X" n="0075c03"/><lb ed="R052" n="0104a07"/>一切所归信。能奉持法藏。如我所说法。唯汝能证知。 <lb ed="X" n="0075c04"/><lb ed="R052" n="0104a08"/><persName>世尊</persName>既赞歎。令妙光欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075c05"/><lb ed="R052" n="0104a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075c0501">言适从三昧起者。不前不後。正当其时。谓上来一 <lb ed="X" n="0075c06"/><lb ed="R052" n="0104a10"/>番现瑞之後。四众无不生疑动念。则大機<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c0601" n="0075c0601"/><anchor xml:id="beg0075c0601" n="0075c0601"/>已<anchor xml:id="end0075c0601"/>发动 <lb ed="X" n="0075c07"/><lb ed="R052" n="0104a11"/>也。<persName>如来</persName>称彼機动而起。故言适耳。汝为世间眼者。 <lb ed="X" n="0075c08"/><lb ed="R052" n="0104a12"/>若不知实相妙理。则如盲人无眼。今妙光菩萨。一 <lb ed="X" n="0075c09"/><lb ed="R052" n="0104a13"/>闻<persName>如来</persName>所说。自能了知诸法实相。如有眼人矣。又 <lb ed="X" n="0075c10"/><lb ed="R052" n="0104a14"/>能引导他人。见于实相妙理。岂不为世间之眼乎。 <lb ed="X" n="0075c11"/><lb ed="R052" n="0104a15"/>唯汝能证知者。若闻<persName>佛</persName>所说。但知名识字而<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c1101" n="0075c1101"/><anchor xml:id="beg0075c1101" n="0075c1101"/>已<anchor xml:id="end0075c1101"/>。此 <lb ed="X" n="0075c12"/><lb ed="R052" n="0104a16"/>乃解知。不名证知。今妙光菩萨。闻<persName>佛</persName>所说法。不但 <lb ed="X" n="0075c13"/><lb ed="R052" n="0104a17"/>知名识字。更能如说而行。依之证入。故言证知也。 <lb ed="X" n="0075c14"/><lb ed="R052" n="0104a18"/>令妙光欢喜者。非因<persName>佛</persName>赞歎而生欢喜。由前见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0075c15"/><lb ed="R052" n="0104b01"/>现种种非常之瑞。心生疑念。而犹未决。今<persName>佛</persName>从定 <lb ed="X" n="0075c16"/><lb ed="R052" n="0104b02"/>而起。必谈非常之法。言我所说法。汝能证知。盖<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0075c17"/><lb ed="R052" n="0104b03"/>语不虚。我必能知<persName>佛</persName>所说。故生欢喜也。</p><p xml:id="pX33p0075c1716" cb:place="inline">△二颂说 <lb ed="X" n="0075c18"/><lb ed="R052" n="0104b04"/>法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075c19"/><lb ed="R052" n="0104b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075c1901">说是法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075c20"/><lb ed="R052" n="0104b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075c2001">△三颂时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075c21"/><lb ed="R052" n="0104b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075c2101">满六十小劫。不起于此座。所说上妙法。是妙光法师。 <lb ed="X" n="0075c22"/><lb ed="R052" n="0104b08"/>悉皆能受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075c23"/><lb ed="R052" n="0104b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0075c2301">△四颂唱灭同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0075c24"/><lb ed="R052" n="0104b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0075c2401"><persName>佛</persName>说是法花。令众欢喜<anchor xml:id="nkr_note_add_0075c2401" n="0075c2401"/><anchor xml:id="beg0075c2401" n="0075c2401"/>已<anchor xml:id="end0075c2401"/>。寻即于是日。告于天人众。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0076a" n="0076a"/> <lb ed="X" n="0076a01"/><lb ed="R052" n="0104b11"/>诸法实相義。<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a0101" n="0076a0101"/><anchor xml:id="beg0076a0101" n="0076a0101"/>已<anchor xml:id="end0076a0101"/>为汝等说。我今于中夜。当入于涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076a02"/><lb ed="R052" n="0104b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076a0201">当入涅槃者。若诸法实相之義未说。则出世本怀 <lb ed="X" n="0076a03"/><lb ed="R052" n="0104b13"/>未畅。大事因缘未明。今既<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a0301" n="0076a0301"/><anchor xml:id="beg0076a0301" n="0076a0301"/>已<anchor xml:id="end0076a0301"/>说。则化事<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a0302" n="0076a0302"/><anchor xml:id="beg0076a0302" n="0076a0302"/>已<anchor xml:id="end0076a0302"/>成。更无 <lb ed="X" n="0076a04"/><lb ed="R052" n="0104b14"/>所作。是故当入涅槃也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076a05"/><lb ed="R052" n="0104b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076a0501">汝一心精进。当離于放逸。诸<persName>佛</persName>甚难値。亿劫时一遇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076a06"/><lb ed="R052" n="0104b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076a0601">言一心精进者。不二于二。不三于三。唯是一心。精 <lb ed="X" n="0076a07"/><lb ed="R052" n="0104b17"/>而不杂。进而不退耳。盖既闻实相妙理。自当依之 <lb ed="X" n="0076a08"/><lb ed="R052" n="0104b18"/>修习。自当为之流通。故嘱令精进也。離于放逸者。 <lb ed="X" n="0076a09"/><lb ed="R052" n="0105a01"/>如六根对六尘。便起六识。随逐六尘。名为放逸。今 <lb ed="X" n="0076a10"/><lb ed="R052" n="0105a02"/>当離此放逸也。诸<persName>佛</persName>难値二句。是释嘱累。谓令汝 <lb ed="X" n="0076a11"/><lb ed="R052" n="0105a03"/>精进。又離放逸者。盖由诸<persName>佛</persName>难値难遇故也。难値 <lb ed="X" n="0076a12"/><lb ed="R052" n="0105a04"/>今<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a1201" n="0076a1201"/><anchor xml:id="beg0076a1201" n="0076a1201"/>已<anchor xml:id="end0076a1201"/>値。难遇今<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a1202" n="0076a1202"/><anchor xml:id="beg0076a1202" n="0076a1202"/>已<anchor xml:id="end0076a1202"/>遇。岂得不为精进。而不離放逸 <lb ed="X" n="0076a13"/><lb ed="R052" n="0105a05"/>乎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076a14"/><lb ed="R052" n="0105a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076a1401"><persName>世尊</persName>诸子等。闻<persName>佛</persName>入涅槃。各各怀悲恼。<persName>佛</persName>灭一何速。 <lb ed="X" n="0076a15"/><lb ed="R052" n="0105a07"/>圣主法之王。安慰无量众。我若灭度时。汝等勿忧怖。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076a16"/><lb ed="R052" n="0105a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076a1601">圣主法者。以其欲说妙法。即说妙法。欲示涅槃。便 <lb ed="X" n="0076a17"/><lb ed="R052" n="0105a09"/>示涅槃。于诸法中得大自在。故称为王也。</p><p xml:id="pX33p0076a1717" cb:place="inline">△五颂 <lb ed="X" n="0076a18"/><lb ed="R052" n="0105a10"/>授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076a19"/><lb ed="R052" n="0105a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076a1901">是<name role="" type="person">德藏菩萨</name>。于无漏实相。心<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a1901" n="0076a1901"/><anchor xml:id="beg0076a1901" n="0076a1901"/>已<anchor xml:id="end0076a1901"/>得通达。其次当作<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0076a20"/><lb ed="R052" n="0105a12"/>号曰为净身。亦度无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076a21"/><lb ed="R052" n="0105a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076a2101">言无漏实相者。如花严云。诸法实相義。三乘皆得。 <lb ed="X" n="0076a22"/><lb ed="R052" n="0105a14"/>而不名为<persName>佛</persName>。当知三乘人。所得实相。乃是有漏。但 <lb ed="X" n="0076a23"/><lb ed="R052" n="0105a15"/>见其空。而不见不空故也。今无漏实相。即边邪皆 <lb ed="X" n="0076a24"/><lb ed="R052" n="0105a16"/>中正。不漏落二边也。既得无漏实相。心<anchor xml:id="nkr_note_add_0076a2401" n="0076a2401"/><anchor xml:id="beg0076a2401" n="0076a2401"/>已<anchor xml:id="end0076a2401"/>通达。所 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0076b" n="0076b"/> <lb ed="X" n="0076b01"/><lb ed="R052" n="0105a17"/>谓三德显。三智满。故云其次当作<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX33p0076b0116" cb:place="inline">△六颂灭 <lb ed="X" n="0076b02"/><lb ed="R052" n="0105a18"/>後同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076b03"/><lb ed="R052" n="0105b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076b0301"><persName>佛</persName>此夜灭度。如薪尽火灭。分佈诸舍利。而起无量塔。 <lb ed="X" n="0076b04"/><lb ed="R052" n="0105b02"/>比丘比丘尼。其数如恒沙。倍复加精进。以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076b05"/><lb ed="R052" n="0105b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076b0501">如薪尽火灭者。喩<persName>如来</persName>之入涅槃。由于機尽。如世 <lb ed="X" n="0076b06"/><lb ed="R052" n="0105b04"/>之火。由薪而有。薪若一尽。火即随灭。众生之機如 <lb ed="X" n="0076b07"/><lb ed="R052" n="0105b05"/>薪。<persName>如来</persName>之应如火。機薪若尽。应火应灭。故云如薪 <lb ed="X" n="0076b08"/><lb ed="R052" n="0105b06"/>尽火灭。倍复加精进者。以由<persName>如来</persName>唱灭之时。嘱其 <lb ed="X" n="0076b09"/><lb ed="R052" n="0105b07"/>一心精进。今<persName>如来</persName>既<anchor xml:id="nkr_note_add_0076b0901" n="0076b0901"/><anchor xml:id="beg0076b0901" n="0076b0901"/>已<anchor xml:id="end0076b0901"/>入灭。则追忆所嘱。而心生 <lb ed="X" n="0076b10"/><lb ed="R052" n="0105b08"/>恋慕。于所说妙法。必得了达。所谓应以灭度而得 <lb ed="X" n="0076b11"/><lb ed="R052" n="0105b09"/>度者。即灭度之。</p><p xml:id="pX33p0076b1107" cb:place="inline">△七颂通经同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076b12"/><lb ed="R052" n="0105b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076b1201">是妙光法师。奉持<persName>佛</persName>法藏。八十小劫中。廣宣法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076b13"/><lb ed="R052" n="0105b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076b1301">△二颂释疑二。初颂释文殊与释迦疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076b14"/><lb ed="R052" n="0105b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076b1401">是诸八王子。妙光所开化。坚固无上道。当见无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0076b15"/><lb ed="R052" n="0105b13"/>供养诸<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0076b1501" n="0076b1501"/><anchor xml:id="beg0076b1501" n="0076b1501"/>已<anchor xml:id="end0076b1501"/>。随顺行大道。相继得成<persName>佛</persName>。转次而授记。 <lb ed="X" n="0076b16"/><lb ed="R052" n="0105b14"/>最後天中天。号曰燃灯<persName>佛</persName>。诸仙之导师。度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076b17"/><lb ed="R052" n="0105b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076b1701">言天中天者。天是天然自然。乐勝身勝之義。然天 <lb ed="X" n="0076b18"/><lb ed="R052" n="0105b16"/>有四种不同。谓世间天。生天。净天。第一義天。世间 <lb ed="X" n="0076b19"/><lb ed="R052" n="0105b17"/>天者。即国王是。以其所有受用。悉皆自然。故名世 <lb ed="X" n="0076b20"/><lb ed="R052" n="0105b18"/>间天。生天者。即三界诸天。由修十善以及禅定。方 <lb ed="X" n="0076b21"/><lb ed="R052" n="0106a01"/>能生彼。受自然乐。故名生天。净天者。即声闻缘觉。 <lb ed="X" n="0076b22"/><lb ed="R052" n="0106a02"/>以其能修谛缘之法。破于见思烦恼。超乎三界生 <lb ed="X" n="0076b23"/><lb ed="R052" n="0106a03"/>死。得六神通。遊行无碍。故名净天。第一義天者。即 <lb ed="X" n="0076b24"/><lb ed="R052" n="0106a04"/>十住<anchor xml:id="nkr_note_add_0076b2401" n="0076b2401"/><anchor xml:id="beg0076b2401" n="0076b2401"/>已<anchor xml:id="end0076b2401"/>去。法身菩萨。以其依乎中道第一義谛。发 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0076c" n="0076c"/> <lb ed="X" n="0076c01"/><lb ed="R052" n="0106a05"/>乎中道不思议智。还照中道不思议境。一登初住。 <lb ed="X" n="0076c02"/><lb ed="R052" n="0106a06"/>便能分显第一義谛。感实报无碍莊严之土。故名 <lb ed="X" n="0076c03"/><lb ed="R052" n="0106a07"/>第一義天。今<persName>如来</persName>。不但超乎世间之天。乃至超乎 <lb ed="X" n="0076c04"/><lb ed="R052" n="0106a08"/>第一義天。故云天中天也。言诸仙之导师者。仙以 <lb ed="X" n="0076c05"/><lb ed="R052" n="0106a09"/>迁变为義。亦有多种。若世间人。能修五通。得诸神 <lb ed="X" n="0076c06"/><lb ed="R052" n="0106a10"/>力。迁转自在。名世间仙。声闻缘觉。能观真谛。断三 <lb ed="X" n="0076c07"/><lb ed="R052" n="0106a11"/>界生。得心自在。名二乘仙。诸大菩萨。分破无明。遊 <lb ed="X" n="0076c08"/><lb ed="R052" n="0106a12"/>戏神通。分身百界。名菩萨仙。若在<persName>如来</persName>。则五住究 <lb ed="X" n="0076c09"/><lb ed="R052" n="0106a13"/>尽。二死永亡。于诸法中。得大自在。名<persName>如来</persName>仙。若世 <lb ed="X" n="0076c10"/><lb ed="R052" n="0106a14"/>间仙。则全未断惑。二乘仙。则但断见思。菩萨仙。则 <lb ed="X" n="0076c11"/><lb ed="R052" n="0106a15"/>无明未尽。皆不名真仙。唯有<persName>如来</persName>。得名真仙。复能 <lb ed="X" n="0076c12"/><lb ed="R052" n="0106a16"/>引导世间等仙。以成究竟真仙。故称诸仙之导师 <lb ed="X" n="0076c13"/><lb ed="R052" n="0106a17"/>也。</p><p xml:id="pX33p0076c1302" cb:place="inline">△二颂释弥勒与文殊疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c14"/><lb ed="R052" n="0106a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076c1401">是妙光法师。时有一弟子。心常怀懈怠。贪著于名利。 <lb ed="X" n="0076c15"/><lb ed="R052" n="0106b01"/>求名利无厌。多遊族姓家。弃捨所习诵。废忘不通利。 <lb ed="X" n="0076c16"/><lb ed="R052" n="0106b02"/>以是因缘故。号之为求名。亦行众善业。得见无数<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0076c17"/><lb ed="R052" n="0106b03"/>供养于诸<persName>佛</persName>。随顺行大道。具六波罗蜜。今见释狮子。 <lb ed="X" n="0076c18"/><lb ed="R052" n="0106b04"/>其後当作<persName>佛</persName>。号名曰弥勒。廣度诸众生。其数无有量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c19"/><lb ed="R052" n="0106b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076c1901">随顺行大道者。谓能随顺信从。妙光教化。而行菩 <lb ed="X" n="0076c20"/><lb ed="R052" n="0106b06"/>萨大乘之道也。</p><p xml:id="pX33p0076c2007" cb:place="inline">△三颂结会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c21"/><lb ed="R052" n="0106b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076c2101">彼<persName>佛</persName>灭度後。懈怠者汝是。妙光法师者。今则我身是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c22"/><lb ed="R052" n="0106b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076c2201">△二颂结判四。初答名目。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c23"/><lb ed="R052" n="0106b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0076c2301">我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如此。以是知今<persName>佛</persName>。欲说法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0076c24"/><lb ed="R052" n="0106b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0076c2401">言本光瑞如此者。本即本昔。谓本昔放光等瑞之 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0077a" n="0077a"/> <lb ed="X" n="0077a01"/><lb ed="R052" n="0106b11"/>所表报耳。本昔灯明<persName>佛</persName>。说法入定。一番现瑞之後。 <lb ed="X" n="0077a02"/><lb ed="R052" n="0106b12"/>则说于大法。收无量以归一也。又昔<persName>佛</persName>天雨四华。 <lb ed="X" n="0077a03"/><lb ed="R052" n="0106b13"/>一番现瑞之後。则雨大法雨。令诸众生成四十位。 <lb ed="X" n="0077a04"/><lb ed="R052" n="0106b14"/>圆因也。又昔<persName>佛</persName>四众欢喜。一番现瑞之後。则吹大 <lb ed="X" n="0077a05"/><lb ed="R052" n="0106b15"/>法螺。而改九界三乘。同归<persName>佛</persName>界一乘也。又昔<persName>佛</persName>地 <lb ed="X" n="0077a06"/><lb ed="R052" n="0106b16"/>六震动。一番现瑞之後。则击大法鼓。令诸众生翻 <lb ed="X" n="0077a07"/><lb ed="R052" n="0106b17"/>破六位无明也。又昔<persName>佛</persName>放眉间光。一番现瑞之後。 <lb ed="X" n="0077a08"/><lb ed="R052" n="0106b18"/>则演大法義令诸众生咸得究竟成就菩提也。昔 <lb ed="X" n="0077a09"/><lb ed="R052" n="0107a01"/><persName>佛</persName>现瑞之所表报。必说法花经矣。今<persName>佛</persName>岂不然。以 <lb ed="X" n="0077a10"/><lb ed="R052" n="0107a02"/>此而知。今<persName>佛</persName>亦说法花经也。法即法体。华是比喩。 <lb ed="X" n="0077a11"/><lb ed="R052" n="0107a03"/>是乃结判今经以法喩为名。盖可知矣。</p><p xml:id="pX33p0077a1116" cb:place="inline">△二答理 <lb ed="X" n="0077a12"/><lb ed="R052" n="0107a04"/>体。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0077a13"/><lb ed="R052" n="0107a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0077a1301">今相如本瑞。是诸<persName>佛</persName>方便。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0077a14"/><lb ed="R052" n="0107a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0077a1401">言是诸<persName>佛</persName>方便者。谓本昔现瑞。乃是显实相之方 <lb ed="X" n="0077a15"/><lb ed="R052" n="0107a07"/>便。盖何以见得。以<persName>佛</persName>放斯光瑞。助发实相義故也。 <lb ed="X" n="0077a16"/><lb ed="R052" n="0107a08"/>实相妙義。由此光显。岂非实相之方便乎。言助发 <lb ed="X" n="0077a17"/><lb ed="R052" n="0107a09"/>者。助以对正而言也。若以能观之智。照乎实相理 <lb ed="X" n="0077a18"/><lb ed="R052" n="0107a10"/>境。还以实相理境。发乎能观之智。以智照境。以境 <lb ed="X" n="0077a19"/><lb ed="R052" n="0107a11"/>发智。境智相冥。显发实相。此乃正发。非助发也。今 <lb ed="X" n="0077a20"/><lb ed="R052" n="0107a12"/>但现于种种瑞相。发起实相妙義。故言助发也。又 <lb ed="X" n="0077a21"/><lb ed="R052" n="0107a13"/>助发者。若直以语言文字之声教。说于教行人理 <lb ed="X" n="0077a22"/><lb ed="R052" n="0107a14"/>之四一。令诸众生。了知诸法实相。亦是正发。非助 <lb ed="X" n="0077a23"/><lb ed="R052" n="0107a15"/>发也。今不以声教诠显。但以形教表报。上根睹之。 <lb ed="X" n="0077a24"/><lb ed="R052" n="0107a16"/>则能了知实相。故云助发也。上言说法花经。经是 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0077b" n="0077b"/> <lb ed="X" n="0077b01"/><lb ed="R052" n="0107a17"/>能诠之名。今言助发实相義。義即所诠之体。是乃 <lb ed="X" n="0077b02"/><lb ed="R052" n="0107a18"/>结判今经以实相而为其体。亦可知矣。</p><p xml:id="pX33p0077b0216" cb:place="inline">△三答宗 <lb ed="X" n="0077b03"/><lb ed="R052" n="0107b01"/>要。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0077b04"/><lb ed="R052" n="0107b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0077b0401">诸人今当知。合掌一心待。<persName>佛</persName>当雨法雨。充足求道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0077b05"/><lb ed="R052" n="0107b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0077b0501">言一心待者。待有二義。即停待对待也。停待者。谓 <lb ed="X" n="0077b06"/><lb ed="R052" n="0107b04"/><persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0077b0601" n="0077b0601"/><anchor xml:id="beg0077b0601" n="0077b0601"/>已<anchor xml:id="end0077b0601"/>现瑞相。不久即欲说于妙法。且少为之停 <lb ed="X" n="0077b07"/><lb ed="R052" n="0107b05"/>待也。对待者。谓所说者。必是妙法。此乃甚深难解 <lb ed="X" n="0077b08"/><lb ed="R052" n="0107b06"/>者。若不将<anchor xml:id="nkr_note_add_0077b0801" n="0077b0801"/><anchor xml:id="beg0077b0801" n="0077b0801"/>己<anchor xml:id="end0077b0801"/>之心。对于<persName>如来</persName>所说。则<persName>佛</persName>所说。与亡 <lb ed="X" n="0077b09"/><lb ed="R052" n="0107b07"/>心。便不相当。又何能为之信受领解。故须合掌一 <lb ed="X" n="0077b10"/><lb ed="R052" n="0107b08"/>心待也。一心虽有事理不同。此应理一心耳。雨法 <lb ed="X" n="0077b11"/><lb ed="R052" n="0107b09"/>雨者。法即实相一乘妙法。雨有增长润泽之義。谓 <lb ed="X" n="0077b12"/><lb ed="R052" n="0107b10"/>妙法能润泽慧命。增长法身。犹如世间之雨。故言 <lb ed="X" n="0077b13"/><lb ed="R052" n="0107b11"/>法雨也。充足求道者。即求于一乘无上之道也。求 <lb ed="X" n="0077b14"/><lb ed="R052" n="0107b12"/>是修于妙因。若能修因自当克果。是乃结判今经 <lb ed="X" n="0077b15"/><lb ed="R052" n="0107b13"/>一乘因果为宗。又可知矣。</p><p xml:id="pX33p0077b1511" cb:place="inline">△四答力用。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0077b16"/><lb ed="R052" n="0107b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0077b1601">诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当为除断。令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0077b17"/><lb ed="R052" n="0107b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0077b1701">言疑悔者。疑谓疑惑。悔即悔恨。由三乘人。向闻如 <lb ed="X" n="0077b18"/><lb ed="R052" n="0107b16"/>来所说法。修之证之。谓究竟矣。今若闻唯一<persName>佛</persName>乘。 <lb ed="X" n="0077b19"/><lb ed="R052" n="0107b17"/>则疑<persName>如来</persName>向说三乘有失也。然我等依之而修。<anchor xml:id="nkr_note_add_0077b1901" n="0077b1901"/><anchor xml:id="beg0077b1901" n="0077b1901"/>已<anchor xml:id="end0077b1901"/> <lb ed="X" n="0077b20"/><lb ed="R052" n="0107b18"/>得证入。岂可谓无三乘哉。既有三乘。则疑<persName>如来</persName>今 <lb ed="X" n="0077b21"/><lb ed="R052" n="0108a01"/>之所说一乘为失。此因闻<persName>如来</persName>今昔说法不同。所 <lb ed="X" n="0077b22"/><lb ed="R052" n="0108a02"/>以疑惑也。又三乘人。为<persName>如来</persName>昔日所说。依之而修。 <lb ed="X" n="0077b23"/><lb ed="R052" n="0108a03"/>各有所得。今说一乘。若依之而修。将无所得。勝于 <lb ed="X" n="0077b24"/><lb ed="R052" n="0108a04"/>昔乎。然若更有所得。则使前来修于三乘。所有勤 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0077c" n="0077c"/> <lb ed="X" n="0077c01"/><lb ed="R052" n="0108a05"/>苦。乃成虚浪。于此大小两楹之间不达。所以悔恨 <lb ed="X" n="0077c02"/><lb ed="R052" n="0108a06"/>也。<persName>佛</persName>当为除断者。若有如上之疑。<persName>佛</persName>今当为之除。 <lb ed="X" n="0077c03"/><lb ed="R052" n="0108a07"/>如下文云。十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。无二亦无三。 <lb ed="X" n="0077c04"/><lb ed="R052" n="0108a08"/>除<persName>佛</persName>方便说。是则本无三乘。由众生言<persName>佛</persName>道长远。 <lb ed="X" n="0077c05"/><lb ed="R052" n="0108a09"/>生于怯弱。乃不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0077c0501" n="0077c0501"/><anchor xml:id="beg0077c0501" n="0077c0501"/>已<anchor xml:id="end0077c0501"/>。而权说三乘。虽说三乘。意元 <lb ed="X" n="0077c06"/><lb ed="R052" n="0108a10"/>在一。故向来说有三乘。亦无有失。今说一乘。乃本 <lb ed="X" n="0077c07"/><lb ed="R052" n="0108a11"/>来是实。又有何失。此即除其疑也。若有如上之悔。 <lb ed="X" n="0077c08"/><lb ed="R052" n="0108a12"/><persName>佛</persName>今当为之断。如下文云。千二百罗汉。悉亦当作 <lb ed="X" n="0077c09"/><lb ed="R052" n="0108a13"/><persName>佛</persName>。又云汝等所行。皆菩萨道。既前之所行。是菩萨 <lb ed="X" n="0077c10"/><lb ed="R052" n="0108a14"/>道。而当作<persName>佛</persName>。则今之得闻。固不失。前之所行。亦不 <lb ed="X" n="0077c11"/><lb ed="R052" n="0108a15"/>虚。此即断其悔也。疑悔既断。实信自生。是乃结判 <lb ed="X" n="0077c12"/><lb ed="R052" n="0108a16"/>今经断疑生信为用。更可知矣。若论教相。只是分 <lb ed="X" n="0077c13"/><lb ed="R052" n="0108a17"/>别上之名等四重。不待言而自具矣。是以天台智 <lb ed="X" n="0077c14"/><lb ed="R052" n="0108a18"/>者大师。释此经题。用于五重玄義。所谓第一释名。 <lb ed="X" n="0077c15"/><lb ed="R052" n="0108b01"/>则以法喩为名。乃至第五判教相。则以醍醐为教 <lb ed="X" n="0077c16"/><lb ed="R052" n="0108b02"/>相。本出于此。故玄義通说七章中之引证。引此文 <lb ed="X" n="0077c17"/><lb ed="R052" n="0108b03"/>以证五重耳。文殊初以唯忖。次以证验。三以结判。 <lb ed="X" n="0077c18"/><lb ed="R052" n="0108b04"/>使弥勒等疑念顿息。可谓善以问答者矣。<anchor xml:id="nkr_note_add_0077c1801" n="0077c1801"/><anchor xml:id="beg0077c1801" n="0077c1801"/>已<anchor xml:id="end0077c1801"/>上虽 <lb ed="X" n="0077c19"/><lb ed="R052" n="0108b05"/>有通别二序不同。总是为一经之由致。由致既彰。 <lb ed="X" n="0077c20"/><lb ed="R052" n="0108b06"/>正宗宜起。故次即方便品去。说正宗也。释序品竟。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0077c21"/><lb ed="R052" n="0108b07"/> <lb ed="X" n="0077c22"/><lb ed="R052" n="0108b08"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之二</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0077c23"/> <lb ed="X" n="0077c24"/> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0078a" n="0078a"/> <lb ed="X" n="0078a01"/><lb ed="R052" n="0108b10"/><cb:juan fun="open" n="1c"><cb:mulu type="卷" n="1c">第一之三</cb:mulu><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之三</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0078a02"/><lb ed="R052" n="0108b11"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师 鸠摩罗什奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0078a03"/><lb ed="R052" n="0108b12"/><byline cb:type="author">天台教观 一松大师 讲录</byline> <lb ed="X" n="0078a04"/><lb ed="R052" n="0108b13"/><byline cb:type="editor">淸 东瓯释氏 晓柔廣和 编定</byline> <lb ed="X" n="0078a05"/><lb ed="R052" n="0108b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">方便品第二</cb:mulu><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0078a0501">妙法莲花经方便品第二</p></cb:div> <lb ed="X" n="0078a06"/><lb ed="R052" n="0108b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0078a0601">品题名方便者。究其所由。如下文略开权云。<persName>佛</persName>以 <lb ed="X" n="0078a07"/><lb ed="R052" n="0108b16"/>方便力。示以三乘教。故即名此品为方便也。又略 <lb ed="X" n="0078a08"/><lb ed="R052" n="0108b17"/>显实云。诸<persName>佛</persName>法久後。要当说真实。何以不名真实。 <lb ed="X" n="0078a09"/><lb ed="R052" n="0108b18"/>而言方便。盖若言真实。则但得其近。而失于远也。 <lb ed="X" n="0078a10"/><lb ed="R052" n="0109a01"/>但得能开。而失于所开也。四十年前。所说方便是 <lb ed="X" n="0078a11"/><lb ed="R052" n="0109a02"/>远。今日法花。所说真实是近。方便为粗是所开。真 <lb ed="X" n="0078a12"/><lb ed="R052" n="0109a03"/>实为妙是能开。所以若名真实。则但得今日之近。 <lb ed="X" n="0078a13"/><lb ed="R052" n="0109a04"/>而失四十年前之远。但得能开之妙。而失所开之 <lb ed="X" n="0078a14"/><lb ed="R052" n="0109a05"/>粗。今言方便。不唯得昔日之远。亦不失今日之近。 <lb ed="X" n="0078a15"/><lb ed="R052" n="0109a06"/>何者。岂有法花。而失于法花乎。又不唯得于所开 <lb ed="X" n="0078a16"/><lb ed="R052" n="0109a07"/>之粗。亦不失能开之妙。何者。若无所开之粗。则不 <lb ed="X" n="0078a17"/><lb ed="R052" n="0109a08"/>显能开之妙故也。又一经所明。唯是真实。而最初 <lb ed="X" n="0078a18"/><lb ed="R052" n="0109a09"/>正宗之品题。则言方便。正显真实。无别真实。即方 <lb ed="X" n="0078a19"/><lb ed="R052" n="0109a10"/>便而是真实也。此盖经家妙体<persName>佛</persName>意。故名此品为 <lb ed="X" n="0078a20"/><lb ed="R052" n="0109a11"/>方便也。立题之意如是。今当解释其義。方即法也。 <lb ed="X" n="0078a21"/><lb ed="R052" n="0109a12"/>便即用也。谓善用偏法。以逗偏機。善用圆法。以逗 <lb ed="X" n="0078a22"/><lb ed="R052" n="0109a13"/>圆機。而名方便。此则偏是偏。圆是圆。乃秘而非妙。 <lb ed="X" n="0078a23"/><lb ed="R052" n="0109a14"/>谓三乘五教。本来是权。不逗圆機。唯逗偏機。故秘 <lb ed="X" n="0078a24"/><lb ed="R052" n="0109a15"/>之而不说为权。谓一<persName>佛</persName>乘。本来是实。不逗偏機。唯 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0078b" n="0078b"/> <lb ed="X" n="0078b01"/><lb ed="R052" n="0109a16"/>逗圆機。故秘之而不说为实。此则权实各不相即。 <lb ed="X" n="0078b02"/><lb ed="R052" n="0109a17"/>仍是秘而非妙。若作此解。非今经之方便。乃他经 <lb ed="X" n="0078b03"/><lb ed="R052" n="0109a18"/>之方便也。若言方便是门。能通真实。此则秘堪入 <lb ed="X" n="0078b04"/><lb ed="R052" n="0109b01"/>妙矣。然能由秘入妙。而犹有能通所通。而非秘全 <lb ed="X" n="0078b05"/><lb ed="R052" n="0109b02"/>是妙。亦非今经之方便也。今经方便者。方即秘也。 <lb ed="X" n="0078b06"/><lb ed="R052" n="0109b03"/>便即妙也。妙达于方。即是真秘。是名方便品。言妙 <lb ed="X" n="0078b07"/><lb ed="R052" n="0109b04"/>达于方者。初之秘而非妙。乃妙隔于秘。两不相通。 <lb ed="X" n="0078b08"/><lb ed="R052" n="0109b05"/>次之由秘入妙。乃妙引于秘。又非全体相即。今则 <lb ed="X" n="0078b09"/><lb ed="R052" n="0109b06"/>秘全即妙。而妙达于秘。而全秘是妙。妙外无秘。全 <lb ed="X" n="0078b10"/><lb ed="R052" n="0109b07"/>权是实。实外无权。权实不二。秘妙一体。纔是今经 <lb ed="X" n="0078b11"/><lb ed="R052" n="0109b08"/>方便之義也。故云方便品。释品题竟。</p><p xml:id="pX33p0078b1115" cb:place="inline">△品文分为 <lb ed="X" n="0078b12"/><lb ed="R052" n="0109b09"/>二。初经家叙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0078b13"/><lb ed="R052" n="0109b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0078b1301">尔时<persName>世尊</persName>。从三昧安详而起。告舍利弗。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0078b14"/><lb ed="R052" n="0109b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0078b1401">尔时者。即弥勒发问之後。文殊酬答方毕之时也。 <lb ed="X" n="0078b15"/><lb ed="R052" n="0109b12"/>三昧即无量義处也。言安详而起者。安详即从容 <lb ed="X" n="0078b16"/><lb ed="R052" n="0109b13"/>不迫之谓。<persName>如来</persName>入定。为欲冥理而观乎機。今则内 <lb ed="X" n="0078b17"/><lb ed="R052" n="0109b14"/>冥于理。而理<anchor xml:id="nkr_note_add_0078b1701" n="0078b1701"/><anchor xml:id="beg0078b1701" n="0078b1701"/>已<anchor xml:id="end0078b1701"/>冥。外观乎機。而機<anchor xml:id="nkr_note_add_0078b1702" n="0078b1702"/><anchor xml:id="beg0078b1702" n="0078b1702"/>已<anchor xml:id="end0078b1702"/>熟。故从定安 <lb ed="X" n="0078b18"/><lb ed="R052" n="0109b15"/>详而起也。告舍利弗者。告即诏告。所以从定而起。 <lb ed="X" n="0078b19"/><lb ed="R052" n="0109b16"/>即诏告者。有二義。一是施化次第。二是乘機宣演。 <lb ed="X" n="0078b20"/><lb ed="R052" n="0109b17"/>施化次第者。凡是诸<persName>佛</persName>设化。有形声二教。如上如 <lb ed="X" n="0078b21"/><lb ed="R052" n="0109b18"/>来现瑞。一番表报。<anchor xml:id="nkr_note_add_0078b2101" n="0078b2101"/><anchor xml:id="beg0078b2101" n="0078b2101"/>已<anchor xml:id="end0078b2101"/>是施于形教。而法花之实相 <lb ed="X" n="0078b22"/><lb ed="R052" n="0110a01"/>妙理。全体显著。若上根之人。则能目击道存。睹影 <lb ed="X" n="0078b23"/><lb ed="R052" n="0110a02"/>知形。自能为之领解。若中下之流。则犹然未晓。还 <lb ed="X" n="0078b24"/><lb ed="R052" n="0110a03"/>须声教以为发明。故从定起。而诏告也。乘機宣演 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0078c" n="0078c"/> <lb ed="X" n="0078c01"/><lb ed="R052" n="0110a04"/>者。谓<persName>如来</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0078c0101" n="0078c0101"/><anchor xml:id="beg0078c0101" n="0078c0101"/>已<anchor xml:id="end0078c0101"/>现种种之瑞。四众观之。各各生疑动 <lb ed="X" n="0078c02"/><lb ed="R052" n="0110a05"/>念。疑念既生。则大機发动。故乘其大機之发。而为 <lb ed="X" n="0078c03"/><lb ed="R052" n="0110a06"/>宣演诏告也。然不告馀人。而独告舍利弗者。亦有 <lb ed="X" n="0078c04"/><lb ed="R052" n="0110a07"/>二意。一以舍利弗。是小乘中。智慧第一。今欲开彼 <lb ed="X" n="0078c05"/><lb ed="R052" n="0110a08"/>小智。即是<persName>佛</persName>之知见。而成大智。故独告之。二以舍 <lb ed="X" n="0078c06"/><lb ed="R052" n="0110a09"/>利弗。从二万亿<persName>佛</persName>所。曾受大化。到今日法花会上。 <lb ed="X" n="0078c07"/><lb ed="R052" n="0110a10"/>大機先熟。则堪入<persName>佛</persName>之知见。故先告也。</p><p xml:id="pX33p0078c0716" cb:place="inline">△二<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0078c08"/><lb ed="R052" n="0110a11"/>歎二。初略开权显实。二汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0078c0801" n="0078c0801"/><anchor xml:id="beg0078c0801" n="0078c0801"/>已<anchor xml:id="end0078c0801"/>慇勤三请下。廣开权 <lb ed="X" n="0078c09"/><lb ed="R052" n="0110a12"/>显实。初二。初正略开显。二尔时大众下。腾疑致请。 <lb ed="X" n="0078c10"/><lb ed="R052" n="0110a13"/>初二。初长行。二偈颂。初二。初歎权实智。二歎权实 <lb ed="X" n="0078c11"/><lb ed="R052" n="0110a14"/>境。初二。初歎诸<persName>佛</persName>二智。二歎释迦二智。初三。初歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0078c12"/><lb ed="R052" n="0110a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0078c1201">诸<persName>佛</persName>智慧。甚深无量。其智慧门。难解难入。一切声闻 <lb ed="X" n="0078c13"/><lb ed="R052" n="0110a16"/>辟支<persName>佛</persName>。所不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0078c14"/><lb ed="R052" n="0110a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0078c1401">此<persName>如来</persName>从三昧起。最初即歎诸<persName>佛</persName>智慧者。以由今 <lb ed="X" n="0078c15"/><lb ed="R052" n="0110a18"/>经。欲令众生。咸得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。而<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0078c16"/><lb ed="R052" n="0110b01"/>见无他。即诸<persName>佛</persName>所有之智慧是也。今既欲令众生 <lb ed="X" n="0078c17"/><lb ed="R052" n="0110b02"/>咸得闻此。故先歎之。又<persName>佛</persName>之知见。甚为深远。若不 <lb ed="X" n="0078c18"/><lb ed="R052" n="0110b03"/>先歎。而直说之。恐闻者。不能深心信受。故先歎之。 <lb ed="X" n="0078c19"/><lb ed="R052" n="0110b04"/>又歎诸<persName>佛</persName>释迦二智。为下廣略二番开权显实作 <lb ed="X" n="0078c20"/><lb ed="R052" n="0110b05"/>张本。以诸<persName>佛</persName>权智是妙。故能开于权。实智是妙。故 <lb ed="X" n="0078c21"/><lb ed="R052" n="0110b06"/>能显于实也。初言诸<persName>佛</persName>智慧甚深无量。是歎实智。 <lb ed="X" n="0078c22"/><lb ed="R052" n="0110b07"/>诸<persName>佛</persName>者。即十方三世一切诸<persName>佛</persName>也。智慧二字。若一 <lb ed="X" n="0078c23"/><lb ed="R052" n="0110b08"/>往合论。智即是慧。慧即是智。若分而释之。智能分 <lb ed="X" n="0078c24"/><lb ed="R052" n="0110b09"/>别事理。慧能决断粗妙。言甚深。是擧其竖深。言无 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0079a" n="0079a"/> <lb ed="X" n="0079a01"/><lb ed="R052" n="0110b10"/>量。是擧其横廣。然诸<persName>佛</persName>实慧。似不可以深廣言之。 <lb ed="X" n="0079a02"/><lb ed="R052" n="0110b11"/>但无可以为称歎。故借此形容耳。此歎诸<persName>佛</persName>之实 <lb ed="X" n="0079a03"/><lb ed="R052" n="0110b12"/>智也。其智慧门。是歎其权智。言门者。以权智能通 <lb ed="X" n="0079a04"/><lb ed="R052" n="0110b13"/>实智。故称权智。为实智之门。谓诸<persName>佛</persName>实智。既甚深 <lb ed="X" n="0079a05"/><lb ed="R052" n="0110b14"/>而无量。即其权智。亦不易解易入易知也。一切声 <lb ed="X" n="0079a06"/><lb ed="R052" n="0110b15"/>闻下。是出不知之人。盖诸<persName>佛</persName>之智。虽云是权。乃与 <lb ed="X" n="0079a07"/><lb ed="R052" n="0110b16"/>实智同体。二乘之智。乃偏小一切智。故不能知。所 <lb ed="X" n="0079a08"/><lb ed="R052" n="0110b17"/>以花严。则如聋若哑而不知。阿含。则保证偏真而 <lb ed="X" n="0079a09"/><lb ed="R052" n="0110b18"/>不知。方等。则但念贫事而不知。般若。则无心希取 <lb ed="X" n="0079a10"/><lb ed="R052" n="0111a01"/>而不知。至于今日。闻略开显。尙然腾疑。所以一切 <lb ed="X" n="0079a11"/><lb ed="R052" n="0111a02"/>声闻支<persName>佛</persName>。皆不能知。盖二乘尙不知<anchor xml:id="nkr_note_add_0079a1101" n="0079a1101"/><anchor xml:id="beg0079a1101" n="0079a1101"/>己<anchor xml:id="end0079a1101"/>智是权。又 <lb ed="X" n="0079a12"/><lb ed="R052" n="0111a03"/>何能知诸<persName>佛</persName>权智耶。权智尙不能知。又何能知诸 <lb ed="X" n="0079a13"/><lb ed="R052" n="0111a04"/><persName>佛</persName>实智耶。</p><p xml:id="pX33p0079a1305" cb:place="inline">△二释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079a14"/><lb ed="R052" n="0111a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0079a1401">所以者何。<persName>佛</persName>曾亲近。百千万亿。无数诸<persName>佛</persName>。尽行诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0079a15"/><lb ed="R052" n="0111a06"/>无量道法。勇猛精进。名称普闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079a16"/><lb ed="R052" n="0111a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0079a1601"><persName>佛</persName>曾亲近等者。是释实智。谓诸<persName>佛</persName>实智甚深无量 <lb ed="X" n="0079a17"/><lb ed="R052" n="0111a08"/>者。无他。以由能事诸<persName>佛</persName>。事<persName>佛</persName>既多。则闻法亦多。既 <lb ed="X" n="0079a18"/><lb ed="R052" n="0111a09"/>闻于法。则能依法而能起乎行。故其所有实智。甚 <lb ed="X" n="0079a19"/><lb ed="R052" n="0111a10"/>深而无量也。诸<persName>佛</persName>权智难解难入者。以其勇猛而 <lb ed="X" n="0079a20"/><lb ed="R052" n="0111a11"/>无怯弱。精进而不间杂。有见其形者。有闻其名者。 <lb ed="X" n="0079a21"/><lb ed="R052" n="0111a12"/>则名称普闻无量世界。故其所有权智。难解而难 <lb ed="X" n="0079a22"/><lb ed="R052" n="0111a13"/>入也。诸<persName>佛</persName>既其能亲近无数诸<persName>佛</persName>。乃至名称普闻。 <lb ed="X" n="0079a23"/><lb ed="R052" n="0111a14"/>故一切声闻支<persName>佛</persName>。所不能知。何者。以由<persName>如来</persName>能亲 <lb ed="X" n="0079a24"/><lb ed="R052" n="0111a15"/>近百千诸<persName>佛</persName>。若二乘尙不见有他方<persName>佛</persName>色。云何亲 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0079b" n="0079b"/> <lb ed="X" n="0079b01"/><lb ed="R052" n="0111a16"/>近。故不能知。<persName>如来</persName>能尽行诸<persName>佛</persName>道法。若二乘但念 <lb ed="X" n="0079b02"/><lb ed="R052" n="0111a17"/>空无相无作。云何尽行。故不能知。<persName>如来</persName>能勇猛精 <lb ed="X" n="0079b03"/><lb ed="R052" n="0111a18"/>进。若二乘则闻法既久。身体疲懈。云何精进。故不 <lb ed="X" n="0079b04"/><lb ed="R052" n="0111b01"/>能知。<persName>如来</persName>能入生死。教化一切众生。故名称普闻。 <lb ed="X" n="0079b05"/><lb ed="R052" n="0111b02"/>若二乘则所作<anchor xml:id="nkr_note_add_0079b0501" n="0079b0501"/><anchor xml:id="beg0079b0501" n="0079b0501"/>已<anchor xml:id="end0079b0501"/>办。不受後有。不能化导群生。而 <lb ed="X" n="0079b06"/><lb ed="R052" n="0111b03"/>无威德名闻。所以不能知于诸<persName>佛</persName>二智也。</p><p xml:id="pX33p0079b0617" cb:place="inline">△三结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079b07"/><lb ed="R052" n="0111b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0079b0701">成就甚深。未曾有法。随宜所说。意趣难解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079b08"/><lb ed="R052" n="0111b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0079b0801">此结诸<persName>佛</persName>二智也。言成就甚深等者。是结实智。谓 <lb ed="X" n="0079b09"/><lb ed="R052" n="0111b06"/>上来称歎诸<persName>佛</persName>实智。则云甚深无量。释成诸<persName>佛</persName>实 <lb ed="X" n="0079b10"/><lb ed="R052" n="0111b07"/>智。则云<persName>佛</persName>曾亲近百千诸<persName>佛</persName>。尽行无量道法。总之 <lb ed="X" n="0079b11"/><lb ed="R052" n="0111b08"/>能成就甚深未曾有法故也。以其能成就未曾有 <lb ed="X" n="0079b12"/><lb ed="R052" n="0111b09"/>法。故所有实智。自得甚深而无量也。言随宜所说 <lb ed="X" n="0079b13"/><lb ed="R052" n="0111b10"/>等者。是结权智。谓上称歎诸<persName>佛</persName>权智。则云难解难 <lb ed="X" n="0079b14"/><lb ed="R052" n="0111b11"/>入。释成诸<persName>佛</persName>权智。则云勇猛精进。名称普闻。总之 <lb ed="X" n="0079b15"/><lb ed="R052" n="0111b12"/>能随宜所说。意趣难解故也。以其随宜所说。故所 <lb ed="X" n="0079b16"/><lb ed="R052" n="0111b13"/>有之权智。自然难解而难入也。言难解者。谓诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0079b17"/><lb ed="R052" n="0111b14"/>随人天之宜。则说戒善。随二乘之宜。则说谛缘。随 <lb ed="X" n="0079b18"/><lb ed="R052" n="0111b15"/>菩萨之宜。则说六度。然虽说于戒善谛缘六度。其 <lb ed="X" n="0079b19"/><lb ed="R052" n="0111b16"/>意唯欲一切众生。咸得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。元不 <lb ed="X" n="0079b20"/><lb ed="R052" n="0111b17"/>在于戒善谛缘六度也。若说戒善。意趣在于戒善。 <lb ed="X" n="0079b21"/><lb ed="R052" n="0111b18"/>乃至若说六度。意趣在于六度。乃是易解者。今虽 <lb ed="X" n="0079b22"/><lb ed="R052" n="0112a01"/>说于此。意实在彼。故言难解也。</p><p xml:id="pX33p0079b2213" cb:place="inline">△二歎释迦二智。 <lb ed="X" n="0079b23"/><lb ed="R052" n="0112a02"/>又三。初歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079b24"/><lb ed="R052" n="0112a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0079b2401">舍利弗。吾从成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0079b2401" n="0079b2401"/><anchor xml:id="beg0079b2401" n="0079b2401"/>已<anchor xml:id="end0079b2401"/>来。种种因缘。种种譬喩。廣演言 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0079c" n="0079c"/> <lb ed="X" n="0079c01"/><lb ed="R052" n="0112a04"/>教。无数方便。引导众生。令離诸著。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079c02"/><lb ed="R052" n="0112a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0079c0201">吾从成<persName>佛</persName>一句。歎实智也。谓诸<persName>佛</persName>实智。则甚深无 <lb ed="X" n="0079c03"/><lb ed="R052" n="0112a06"/>量矣。若吾释迦实智。从成<persName>佛</persName>来。亦复具足。以其成 <lb ed="X" n="0079c04"/><lb ed="R052" n="0112a07"/><persName>佛</persName>是在自行。故歎实智耳。种种下。歎权智也。四教 <lb ed="X" n="0079c05"/><lb ed="R052" n="0112a08"/>之機为因。四教之法为缘。譬喩有芭蕉水<anchor xml:id="nkr_note_orig_0079001" n="0079001"/>末。乾城 <lb ed="X" n="0079c06"/><lb ed="R052" n="0112a09"/>幻镜。大小乘不同。如科註所明。言种种廣演言教 <lb ed="X" n="0079c07"/><lb ed="R052" n="0112a10"/>者。谓有别圆之機。则演顿之言教。有三藏之機。则 <lb ed="X" n="0079c08"/><lb ed="R052" n="0112a11"/>演阿含之言教。有四教三教之機。则演二酥之言 <lb ed="X" n="0079c09"/><lb ed="R052" n="0112a12"/>教。随宜为说。无数方便者。即空有中也。方便虽无 <lb ed="X" n="0079c10"/><lb ed="R052" n="0112a13"/>数。约其所诠。不出乎三。引导众生令離诸著者。引 <lb ed="X" n="0079c11"/><lb ed="R052" n="0112a14"/>导凡夫众生。说空方便。令離俗有之著。引导二乘 <lb ed="X" n="0079c12"/><lb ed="R052" n="0112a15"/>众生。说有方便。令離偏空之著。引导菩萨众生。说 <lb ed="X" n="0079c13"/><lb ed="R052" n="0112a16"/>空有不二方便。令離中道之著。以种种等是在化 <lb ed="X" n="0079c14"/><lb ed="R052" n="0112a17"/>他。故歎权智也。</p><p xml:id="pX33p0079c1407" cb:place="inline">△二释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079c15"/><lb ed="R052" n="0112a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0079c1501">所以者何。<persName>如来</persName>方便知见波罗蜜。皆以具足。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079c16"/><lb ed="R052" n="0112b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0079c1601">言方便知见具足者。乃权实合明。若分而言之。如 <lb ed="X" n="0079c17"/><lb ed="R052" n="0112b02"/>来方便波罗蜜具足。是释权智。谓上云种种因缘 <lb ed="X" n="0079c18"/><lb ed="R052" n="0112b03"/>等者。由我具足方便波罗蜜故也。<persName>如来</persName>知见波罗 <lb ed="X" n="0079c19"/><lb ed="R052" n="0112b04"/>蜜具足。是释实智。谓上云我成<persName>佛</persName>来。由我具足知 <lb ed="X" n="0079c20"/><lb ed="R052" n="0112b05"/>见波罗蜜故也。<persName>如来</persName>知见者。三智一心中照。名如 <lb ed="X" n="0079c21"/><lb ed="R052" n="0112b06"/>来知。五眼一眼中见。名<persName>如来</persName>见也。</p><p xml:id="pX33p0079c2114" cb:place="inline">△三结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079c22"/><lb ed="R052" n="0112b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0079c2201">舍利弗。<persName>如来</persName>知见。廣大深远。无量无碍。力。无所畏。禅 <lb ed="X" n="0079c23"/><lb ed="R052" n="0112b08"/>定。解脱。三昧。深入无际。成就一切未曾有法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0079c24"/><lb ed="R052" n="0112b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0079c2401"><persName>如来</persName>知见等。是结实智。盖实智之体。横则充乎法 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0080a" n="0080a"/> <lb ed="X" n="0080a01"/><lb ed="R052" n="0112b10"/>界之边涯。故言廣大。竖则彻于三际之元底。故言 <lb ed="X" n="0080a02"/><lb ed="R052" n="0112b11"/>深远。上歎实智。则云成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0080a0201" n="0080a0201"/><anchor xml:id="beg0080a0201" n="0080a0201"/>已<anchor xml:id="end0080a0201"/>来。释实智。则云<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0080a03"/><lb ed="R052" n="0112b12"/>知见波罗蜜皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0080a0301" n="0080a0301"/><anchor xml:id="beg0080a0301" n="0080a0301"/>已<anchor xml:id="end0080a0301"/>具足。总由<persName>如来</persName>知见廣大深远。 <lb ed="X" n="0080a04"/><lb ed="R052" n="0112b13"/>故能如是。无碍下。是结权智。義如科註。歎权实二 <lb ed="X" n="0080a05"/><lb ed="R052" n="0112b14"/>智竟。</p><p xml:id="pX33p0080a0503" cb:place="inline">△二歎权实境四。初明<persName>如来</persName>之所说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080a06"/><lb ed="R052" n="0112b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0080a0601">舍利弗。<persName>如来</persName>能种种分别。巧说诸法。言词柔软。悦可 <lb ed="X" n="0080a07"/><lb ed="R052" n="0112b16"/>众心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080a08"/><lb ed="R052" n="0112b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0080a0801"><persName>如来</persName>能种种等者。谓上称诸<persName>佛</persName>及我释迦之二智。 <lb ed="X" n="0080a09"/><lb ed="R052" n="0112b18"/>能如是者。以由能证妙境故也。既能证乎妙境。则 <lb ed="X" n="0080a10"/><lb ed="R052" n="0113a01"/>能如其所证。而为分别演说。故言<persName>如来</persName>能种种分 <lb ed="X" n="0080a11"/><lb ed="R052" n="0113a02"/>别等也。言巧说诸法者。谓从于所证实相之境。而 <lb ed="X" n="0080a12"/><lb ed="R052" n="0113a03"/>能分别种种诸法。对著有之众生。则巧说空法。令 <lb ed="X" n="0080a13"/><lb ed="R052" n="0113a04"/>其不著于有。对著空之众生。则巧说有法。令其不 <lb ed="X" n="0080a14"/><lb ed="R052" n="0113a05"/>著于空。对著中之众生。则巧说空有之法。令其不 <lb ed="X" n="0080a15"/><lb ed="R052" n="0113a06"/>著于中也。言词柔软者。盖所说诸法。本从一实相 <lb ed="X" n="0080a16"/><lb ed="R052" n="0113a07"/>中演出。虽则不同。究其旨归。皆与实相。而不相违 <lb ed="X" n="0080a17"/><lb ed="R052" n="0113a08"/>故有所说诸法之言词。皆柔和而软顺也。悦可众 <lb ed="X" n="0080a18"/><lb ed="R052" n="0113a09"/>心者。既所说诸法。皆顺实相。则能令众生。从于诸 <lb ed="X" n="0080a19"/><lb ed="R052" n="0113a10"/>法。便得见实相。故众心悦也。</p><p xml:id="pX33p0080a1912" cb:place="inline">△二明<persName>如来</persName>之所证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080a20"/><lb ed="R052" n="0113a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0080a2001">舍利弗。取要言之。无量无边。未曾有法。<persName>佛</persName>悉成就。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080a21"/><lb ed="R052" n="0113a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0080a2101">取要等者。谓<persName>如来</persName>能如是巧说诸法。悦可众心者。 <lb ed="X" n="0080a22"/><lb ed="R052" n="0113a13"/>而由全体证得。然亦不能廣为发明。但取其要而 <lb ed="X" n="0080a23"/><lb ed="R052" n="0113a14"/>言之。良由无量无边法。<persName>佛</persName>悉成就故也。无量明其 <lb ed="X" n="0080a24"/><lb ed="R052" n="0113a15"/>竖深。无边明其横廣。盖权实不二之妙境。竖则彻 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0080b" n="0080b"/> <lb ed="X" n="0080b01"/><lb ed="R052" n="0113a16"/>于三谛。横则穷乎十方。故云无量无边。此未曾有 <lb ed="X" n="0080b02"/><lb ed="R052" n="0113a17"/>法。则如其所证而巧说者。故能悦可众心矣。</p><p xml:id="pX33p0080b0218" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0080b03"/><lb ed="R052" n="0113a18"/>明<persName>如来</persName>全证众生之所具。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080b04"/><lb ed="R052" n="0113b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0080b0401">止舍利弗。不须复说。所以者何。<persName>佛</persName>所成就第一稀有 <lb ed="X" n="0080b05"/><lb ed="R052" n="0113b02"/>难解之法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080b06"/><lb ed="R052" n="0113b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0080b0601">止舍利弗。有二意。一以未曾有法。唯证乃知。非言 <lb ed="X" n="0080b07"/><lb ed="R052" n="0113b04"/>可了。二以未曾有法。众生所具。何须更言。是故止 <lb ed="X" n="0080b08"/><lb ed="R052" n="0113b05"/>也。所以下。释明不须复说之意。谓止汝者。以由<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0080b09"/><lb ed="R052" n="0113b06"/>所成就之法。唯<persName>佛</persName>与<persName>佛</persName>。乃能究尽故也。然虽唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0080b10"/><lb ed="R052" n="0113b07"/>究尽。复是众生之所本具。众生既具。则人人本有 <lb ed="X" n="0080b11"/><lb ed="R052" n="0113b08"/>者。所以不须复说也。第一稀有难解之法者。即指 <lb ed="X" n="0080b12"/><lb ed="R052" n="0113b09"/>权实不二之妙境也。以其超于九界三乘之上。故 <lb ed="X" n="0080b13"/><lb ed="R052" n="0113b10"/>言第一。非九界三乘之所能证。故言稀有。非九界 <lb ed="X" n="0080b14"/><lb ed="R052" n="0113b11"/>三乘之所能知。故言难解。盖此妙境。虽一切众生 <lb ed="X" n="0080b15"/><lb ed="R052" n="0113b12"/>所具。然全体在迷。唯<persName>佛</persName>究尽。故称第一。故称稀有。 <lb ed="X" n="0080b16"/><lb ed="R052" n="0113b13"/>故称难解也。此与上无量无边未曾有法。言虽有 <lb ed="X" n="0080b17"/><lb ed="R052" n="0113b14"/>异。而权实不二之理境一也。唯<persName>佛</persName>究尽者。正指妙 <lb ed="X" n="0080b18"/><lb ed="R052" n="0113b15"/>觉究竟耳。以<persName>佛</persName>有六即不同。此妙法。在圣不增。在 <lb ed="X" n="0080b19"/><lb ed="R052" n="0113b16"/>凡不减。得也不为高。失也不为下。而一切众生。全 <lb ed="X" n="0080b20"/><lb ed="R052" n="0113b17"/>体具足。本来即是。此理即<persName>佛</persName>也。乃至因穷果极。智 <lb ed="X" n="0080b21"/><lb ed="R052" n="0113b18"/>满断圆。惑究竟尽。德究竟显。今既言唯<persName>佛</persName>究尽。此 <lb ed="X" n="0080b22"/><lb ed="R052" n="0114a01"/>正究竟即<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX33p0080b2207" cb:place="inline">△四明众生。全具<persName>如来</persName>之所证。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080b23"/><lb ed="R052" n="0114a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0080b2301">诸法实相。所谓诸法。如是相。如是性。如是体。如是力。 <lb ed="X" n="0080b24"/><lb ed="R052" n="0114a03"/>如是作。如是因。如是缘。如是果。如是报。如是本末究 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0080c" n="0080c"/> <lb ed="X" n="0080c01"/><lb ed="R052" n="0114a04"/>竟等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0080c02"/><lb ed="R052" n="0114a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0080c0201">诸<persName>佛</persName>所证者何。即诸法实相权实不二之妙境也。 <lb ed="X" n="0080c03"/><lb ed="R052" n="0114a06"/>言诸法者。若一往而论。有世间法。有出世法。有有 <lb ed="X" n="0080c04"/><lb ed="R052" n="0114a07"/>漏法。有无漏法。有染汚法。有淸净法。有凡夫法。有 <lb ed="X" n="0080c05"/><lb ed="R052" n="0114a08"/>圣人法。此以众生情见观之。则差别不同。若再往 <lb ed="X" n="0080c06"/><lb ed="R052" n="0114a09"/>而言。即世间而是出世间。即有漏而是无漏。即染 <lb ed="X" n="0080c07"/><lb ed="R052" n="0114a10"/>是净。即凡是圣。擧一法。则法法皆真。擧一相。则相 <lb ed="X" n="0080c08"/><lb ed="R052" n="0114a11"/>相皆实。故言诸法实相也。若更剋实推之。诸法者。 <lb ed="X" n="0080c09"/><lb ed="R052" n="0114a12"/>有众生假名之法。有五阴实法之法。有国土依报 <lb ed="X" n="0080c10"/><lb ed="R052" n="0114a13"/>之法。此法全体。即空假中。故言诸法实相也。然诸 <lb ed="X" n="0080c11"/><lb ed="R052" n="0114a14"/>法是权。实相是实。诸法而是实相。乃即权是实。实 <lb ed="X" n="0080c12"/><lb ed="R052" n="0114a15"/>相而是诸法。乃即实是权也。所谓下。释明诸法实 <lb ed="X" n="0080c13"/><lb ed="R052" n="0114a16"/>相也。是故牒云诸法如是相。结云本末究竟等。等 <lb ed="X" n="0080c14"/><lb ed="R052" n="0114a17"/>于实相也。今约四番。释此一文。初训字释。言相者。 <lb ed="X" n="0080c15"/><lb ed="R052" n="0114a18"/>相以據外。揽而可别。名之为相。言性者。性以據内。 <lb ed="X" n="0080c16"/><lb ed="R052" n="0114b01"/>自分不改。名之为性。主质为体。功德为力。构造名 <lb ed="X" n="0080c17"/><lb ed="R052" n="0114b02"/>作。资始曰因。助成曰缘。酬因曰果。感果曰报。本即 <lb ed="X" n="0080c18"/><lb ed="R052" n="0114b03"/>是相。末即是报。究竟等者。皆实相也。</p> <lb ed="X" n="0080c19"/><lb ed="R052" n="0114b04"/><p xml:id="pX33p0080c1901">二约事释。盖此十如。现前有情无情。任其千差万 <lb ed="X" n="0080c20"/><lb ed="R052" n="0114b05"/>别。无有不具者。就其近者言。即香之炉。烛之台。皆 <lb ed="X" n="0080c21"/><lb ed="R052" n="0114b06"/>有具此十如。今且约炉。为论其相。即水火铜韛等 <lb ed="X" n="0080c22"/><lb ed="R052" n="0114b07"/>物。悉皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0080c2201" n="0080c2201"/><anchor xml:id="beg0080c2201" n="0080c2201"/>已<anchor xml:id="end0080c2201"/>具。将欲成炉之相。非谓口如是方。而腹 <lb ed="X" n="0080c23"/><lb ed="R052" n="0114b08"/>如是圆。傍有耳。底有足为相也。盖相即兆端之義。 <lb ed="X" n="0080c24"/><lb ed="R052" n="0114b09"/>亦是表报之谓。故天台云。如人未祸。痞色先彰。为 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0081a" n="0081a"/> <lb ed="X" n="0081a01"/><lb ed="R052" n="0114b10"/>如是相也。坚固而自分不改。即炉之性。以铜为其 <lb ed="X" n="0081a02"/><lb ed="R052" n="0114b11"/>主质之体。能盛藏为之力。焚香即其作。将欲造炉。 <lb ed="X" n="0081a03"/><lb ed="R052" n="0114b12"/>是其因。水火人工以助成。即是缘。成炉<anchor xml:id="nkr_note_add_0081a0301" n="0081a0301"/><anchor xml:id="beg0081a0301" n="0081a0301"/>已<anchor xml:id="end0081a0301"/>。是其果。 <lb ed="X" n="0081a04"/><lb ed="R052" n="0114b13"/>而受炉之用。即其报也。一炉既尔。推馀亦然。莫不 <lb ed="X" n="0081a05"/><lb ed="R052" n="0114b14"/>皆有。具此十如也。</p> <lb ed="X" n="0081a06"/><lb ed="R052" n="0114b15"/><p xml:id="pX33p0081a0601">三约读文释。谓若作是相如。乃至是报如。如名不 <lb ed="X" n="0081a07"/><lb ed="R052" n="0114b16"/>异。即空義也。若作如是相。乃至如是报。名字施设。 <lb ed="X" n="0081a08"/><lb ed="R052" n="0114b17"/>即假義也。若作相如是。乃至报如是。如于中道之 <lb ed="X" n="0081a09"/><lb ed="R052" n="0114b18"/>是。即中義也。究竟空。则一切俱空。究竟假。则一切 <lb ed="X" n="0081a10"/><lb ed="R052" n="0115a01"/>俱假。究竟中。则一切俱中也。</p> <lb ed="X" n="0081a11"/><lb ed="R052" n="0115a02"/><p xml:id="pX33p0081a1101">四约一念三千释。谓介尔心起。必落一界。一界法 <lb ed="X" n="0081a12"/><lb ed="R052" n="0115a03"/>尔。具有十界。十界则具百界。一界具有十如。百界 <lb ed="X" n="0081a13"/><lb ed="R052" n="0115a04"/>则有千如。更约假名众生。实法五阴。依报国土。则 <lb ed="X" n="0081a14"/><lb ed="R052" n="0115a05"/>有三千。此三千性相。百界千如。一念心起。法尔具 <lb ed="X" n="0081a15"/><lb ed="R052" n="0115a06"/>足。三千不在前。一念不在後。一念不为少。三千不 <lb ed="X" n="0081a16"/><lb ed="R052" n="0115a07"/>为多。三千既一念心具。而心无心相。即空也。虽无 <lb ed="X" n="0081a17"/><lb ed="R052" n="0115a08"/>心相。而三千宛然。即假也。宛然之处。元不可得。不 <lb ed="X" n="0081a18"/><lb ed="R052" n="0115a09"/>可得处。原是宛然。即中也。既全体即是三谛。则随 <lb ed="X" n="0081a19"/><lb ed="R052" n="0115a10"/>擧一法一相。无非真实。所以为之诸法实相也。此 <lb ed="X" n="0081a20"/><lb ed="R052" n="0115a11"/>诸法实相。乃众生之本具。是诸<persName>佛</persName>之证得。为一化 <lb ed="X" n="0081a21"/><lb ed="R052" n="0115a12"/>之根源。作五时之纲领。故一经之要关。不出于此。 <lb ed="X" n="0081a22"/><lb ed="R052" n="0115a13"/>所以三周法说。说此诸法实相。喩说。喩此诸法实 <lb ed="X" n="0081a23"/><lb ed="R052" n="0115a14"/>相。因缘说。亦说此诸法实相。乃至流通。亦流通此 <lb ed="X" n="0081a24"/><lb ed="R052" n="0115a15"/>之诸法实相权实不二之理境也。故荆溪云。的指 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0081b" n="0081b"/> <lb ed="X" n="0081b01"/><lb ed="R052" n="0115a16"/>理境。出自法花。即此也。上歎二智。分诸<persName>佛</persName>释迦。各 <lb ed="X" n="0081b02"/><lb ed="R052" n="0115a17"/>分权实。欲令众生开<persName>佛</persName>之知见也。歎二境。欲令众 <lb ed="X" n="0081b03"/><lb ed="R052" n="0115a18"/>生知诸法实相也。此自开显前。而预明之。所以启 <lb ed="X" n="0081b04"/><lb ed="R052" n="0115b01"/>方便之钥也。</p><p xml:id="pX33p0081b0406" cb:place="inline">△二偈颂二。初正颂。二开显。初又四。 <lb ed="X" n="0081b05"/><lb ed="R052" n="0115b02"/>初颂权实智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081b06"/><lb ed="R052" n="0115b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0081b0601">尔时<persName>世尊</persName>。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0081b07"/><lb ed="R052" n="0115b04"/><p xml:id="pX33p0081b0701">世雄不可量。诸天及世人。一切众生类。无能知<persName>佛</persName>者。 <lb ed="X" n="0081b08"/><lb ed="R052" n="0115b05"/><persName>佛</persName>力无所畏。解脱诸三昧。及<persName>佛</persName>诸馀法。无能测量者。 <lb ed="X" n="0081b09"/><lb ed="R052" n="0115b06"/>本从无数<persName>佛</persName>。具足行诸道。甚深微妙法。难见难可了。 <lb ed="X" n="0081b10"/><lb ed="R052" n="0115b07"/>于无量亿劫。行此诸道<anchor xml:id="nkr_note_add_0081b1001" n="0081b1001"/><anchor xml:id="beg0081b1001" n="0081b1001"/>已<anchor xml:id="end0081b1001"/>。道场得成果。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0081b1002" n="0081b1002"/><anchor xml:id="beg0081b1002" n="0081b1002"/>已<anchor xml:id="end0081b1002"/>悉知见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081b11"/><lb ed="R052" n="0115b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0081b1101">世雄不可量者。谓<persName>如来</persName>具有权实不二妙智之体。 <lb ed="X" n="0081b12"/><lb ed="R052" n="0115b09"/>充遍法界。故称不可量也。既具此智。则无德不显。 <lb ed="X" n="0081b13"/><lb ed="R052" n="0115b10"/>无惑不破。故称世雄。馀如疏<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0081b1314" cb:place="inline">△二颂权实境。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081b14"/><lb ed="R052" n="0115b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0081b1401">如是大果报。种种姓相義。我及十方<persName>佛</persName>。乃能知是事。 <lb ed="X" n="0081b15"/><lb ed="R052" n="0115b12"/>是法不可示。言词相寂灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081b16"/><lb ed="R052" n="0115b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0081b1601">言大果报者。大即妙也。以其权实不二故。是事者。 <lb ed="X" n="0081b17"/><lb ed="R052" n="0115b14"/>即指十如理境也。天台云。十如。乃十界因果之法。 <lb ed="X" n="0081b18"/><lb ed="R052" n="0115b15"/>因果即事也。又从理而发乎事。由事而显乎理。则 <lb ed="X" n="0081b19"/><lb ed="R052" n="0115b16"/>全事即理。全理即事。故亦可言事也。</p><p xml:id="pX33p0081b1915" cb:place="inline">△三颂其不 <lb ed="X" n="0081b20"/><lb ed="R052" n="0115b17"/>知。又二。初拣能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081b21"/><lb ed="R052" n="0115b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0081b2101">诸馀众生类。无有能得解。除诸菩萨众。信力坚固者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081b22"/><lb ed="R052" n="0116a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0081b2201">△二拣不知。又二。初拣二乘。二拣菩萨。初分二。初 <lb ed="X" n="0081b23"/><lb ed="R052" n="0116a02"/>总拣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081b24"/><lb ed="R052" n="0116a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0081b2401">诸<persName>佛</persName>弟子众。曾供养诸<persName>佛</persName>。一切漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0081b2401" n="0081b2401"/><anchor xml:id="beg0081b2401" n="0081b2401"/>已<anchor xml:id="end0081b2401"/>尽。住是最後身。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0081c" n="0081c"/> <lb ed="X" n="0081c01"/><lb ed="R052" n="0116a04"/>如是诸人等。其力所不堪。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081c02"/><lb ed="R052" n="0116a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0081c0201">曾供养者。言过去。一切漏尽。擧现在。住最後身。语 <lb ed="X" n="0081c03"/><lb ed="R052" n="0116a06"/>未来。子缚<anchor xml:id="nkr_note_add_0081c0301" n="0081c0301"/><anchor xml:id="beg0081c0301" n="0081c0301"/>已<anchor xml:id="end0081c0301"/>断。故漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0081c0302" n="0081c0302"/><anchor xml:id="beg0081c0302" n="0081c0302"/>已<anchor xml:id="end0081c0302"/>尽。果缚犹存。故住最後身。 <lb ed="X" n="0081c04"/><lb ed="R052" n="0116a07"/>以此一生之後。更不复受身也。</p><p xml:id="pX33p0081c0413" cb:place="inline">△二别拣二。初拣 <lb ed="X" n="0081c05"/><lb ed="R052" n="0116a08"/>声闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081c06"/><lb ed="R052" n="0116a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0081c0601">假使满世间。皆如舍利弗。尽思共度量。不能测<persName>佛</persName>智。 <lb ed="X" n="0081c07"/><lb ed="R052" n="0116a10"/>正使满十方。皆如舍利弗。及馀诸弟子。亦满十方刹。 <lb ed="X" n="0081c08"/><lb ed="R052" n="0116a11"/>尽思共度量。亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081c09"/><lb ed="R052" n="0116a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0081c0901">文有二番。初假使。次正使。盖身子。虽云智慧第一。 <lb ed="X" n="0081c10"/><lb ed="R052" n="0116a13"/>乃声闻小乘之智。自不能知<persName>佛</persName>权实二智。故假使 <lb ed="X" n="0081c11"/><lb ed="R052" n="0116a14"/>正使二番。皆拣不能测也。言馀弟子者。即迦葉目 <lb ed="X" n="0081c12"/><lb ed="R052" n="0116a15"/>连等也。</p><p xml:id="pX33p0081c1204" cb:place="inline">△二拣辟支。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081c13"/><lb ed="R052" n="0116a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0081c1301">辟支<persName>佛</persName>利智。无漏最後身。亦满十方界。其数如竹林。 <lb ed="X" n="0081c14"/><lb ed="R052" n="0116a17"/>斯等共一心。于亿无量劫。欲思<persName>佛</persName>实智。莫能知少分。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081c15"/><lb ed="R052" n="0116a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0081c1501">言利智者。声闻则须知苦。方断于集。支<persName>佛</persName>则直观 <lb ed="X" n="0081c16"/><lb ed="R052" n="0116b01"/>因缘生起还灭。不须先知于苦。又能更侵习气。故 <lb ed="X" n="0081c17"/><lb ed="R052" n="0116b02"/>比声闻为利矣。</p><p xml:id="pX33p0081c1707" cb:place="inline">△二拣菩萨二。初拣新发意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081c18"/><lb ed="R052" n="0116b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0081c1801">新发意菩萨。供养无数<persName>佛</persName>。了达诸義趣。又能善说法。 <lb ed="X" n="0081c19"/><lb ed="R052" n="0116b04"/>如稻麻竹苇。充满十方刹。一心以妙智。于恒河沙劫。 <lb ed="X" n="0081c20"/><lb ed="R052" n="0116b05"/>咸皆共思量。不能知<persName>佛</persName>智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0081c21"/><lb ed="R052" n="0116b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0081c2101">新发者。非谓新发菩提心。乃指藏教三十四心。于 <lb ed="X" n="0081c22"/><lb ed="R052" n="0116b07"/>树王断见思之菩萨。及通教以一念相应慧。断馀 <lb ed="X" n="0081c23"/><lb ed="R052" n="0116b08"/>残习之菩萨也。以其见真。为新发意耳。義趣者。教 <lb ed="X" n="0081c24"/><lb ed="R052" n="0116b09"/>之所诠曰義。義之所归曰趣。妙智者。非实相妙智。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0082a" n="0082a"/> <lb ed="X" n="0082a01"/><lb ed="R052" n="0116b10"/>乃藏通两教菩萨。所诠之一切智也。比于世智辩 <lb ed="X" n="0082a02"/><lb ed="R052" n="0116b11"/>聪为勝。故称妙耳。</p><p xml:id="pX33p0082a0208" cb:place="inline">△二拣不退转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a03"/><lb ed="R052" n="0116b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0082a0301">不退诸菩萨。其数如恒沙。一心共思求。亦复不能知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a04"/><lb ed="R052" n="0116b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0082a0401">言不退者。乃指别教位不退。及行不退也。若念不 <lb ed="X" n="0082a05"/><lb ed="R052" n="0116b14"/>退。<anchor xml:id="nkr_note_add_0082a0501" n="0082a0501"/><anchor xml:id="beg0082a0501" n="0082a0501"/>已<anchor xml:id="end0082a0501"/>属登地。证与圆同。自不应拣也。</p><p xml:id="pX33p0082a0515" cb:place="inline">△四颂其能 <lb ed="X" n="0082a06"/><lb ed="R052" n="0116b15"/>知。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a07"/><lb ed="R052" n="0116b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0082a0701">又告舍利弗。无漏不思议。甚深微妙法。我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0082a0701" n="0082a0701"/><anchor xml:id="beg0082a0701" n="0082a0701"/>已<anchor xml:id="end0082a0701"/>具得。 <lb ed="X" n="0082a08"/><lb ed="R052" n="0116b17"/>唯我知是相。十方<persName>佛</persName>亦然。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a09"/><lb ed="R052" n="0116b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0082a0901">此颂能知者。即十方诸<persName>佛</persName>。及我释迦也。总由<persName>如来</persName>。 <lb ed="X" n="0082a10"/><lb ed="R052" n="0117a01"/>不思议权实智境。唯证乃知。所以从别地前。皆拣 <lb ed="X" n="0082a11"/><lb ed="R052" n="0117a02"/>其不知耳。若能知之。何须略廣两番开显也。</p><p xml:id="pX33p0082a1118" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0082a12"/><lb ed="R052" n="0117a03"/>开显。先略者。一令上慢结繫珠缘。二令当機生疑 <lb ed="X" n="0082a13"/><lb ed="R052" n="0117a04"/>动执。三作廣开显张本。颂分二。初略显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a14"/><lb ed="R052" n="0117a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0082a1401">舍利弗当知。诸<persName>佛</persName>语无异。于<persName>佛</persName>所说法。当生大信力。 <lb ed="X" n="0082a15"/><lb ed="R052" n="0117a06"/><persName>世尊</persName>法久後。要当说真实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a16"/><lb ed="R052" n="0117a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0082a1601"><persName>佛</persName>语无异者。以诸<persName>佛</persName>出世。虽有近远彼此之不等。 <lb ed="X" n="0082a17"/><lb ed="R052" n="0117a08"/>而先权後实。其道是同。故能诠之语。无有异也。既 <lb ed="X" n="0082a18"/><lb ed="R052" n="0117a09"/>无有异。自当生信。然非大信之力。不能无疑。故不 <lb ed="X" n="0082a19"/><lb ed="R052" n="0117a10"/>但生信而<anchor xml:id="nkr_note_add_0082a1901" n="0082a1901"/><anchor xml:id="beg0082a1901" n="0082a1901"/>已<anchor xml:id="end0082a1901"/>。当生大信力耳。久後者。四十馀年之 <lb ed="X" n="0082a20"/><lb ed="R052" n="0117a11"/>後也。</p><p xml:id="pX33p0082a2003" cb:place="inline">△二略开权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a21"/><lb ed="R052" n="0117a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0082a2101">告诸声闻众。及求缘觉乘。我令脱苦缚。逮得涅槃者。 <lb ed="X" n="0082a22"/><lb ed="R052" n="0117a13"/><persName>佛</persName>以方便力。示以三乘教。众生处处著。引之令得出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082a23"/><lb ed="R052" n="0117a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0082a2301">昔不言三乘是方便。则权门闭矣。今言三乘是方 <lb ed="X" n="0082a24"/><lb ed="R052" n="0117a15"/>便。则权门开矣。逮得涅槃者。指六度菩萨也。二乘 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0082b" n="0082b"/> <lb ed="X" n="0082b01"/><lb ed="R052" n="0117a16"/>则<anchor xml:id="nkr_note_add_0082b0101" n="0082b0101"/><anchor xml:id="beg0082b0101" n="0082b0101"/>已<anchor xml:id="end0082b0101"/>得涅槃。六度菩萨。伏而未断。故言逮得。众生 <lb ed="X" n="0082b02"/><lb ed="R052" n="0117a17"/>处处著二句。释施权之意。谓诸<persName>佛</persName>何不直说一实。 <lb ed="X" n="0082b03"/><lb ed="R052" n="0117a18"/>必先以方便。施三乘之权。故释云。诸<persName>佛</persName>本欲说实。 <lb ed="X" n="0082b04"/><lb ed="R052" n="0117b01"/>良由众生无不执著。故须三权先引之。处处著者。 <lb ed="X" n="0082b05"/><lb ed="R052" n="0117b02"/>六道著有。二乘著空。偏渐菩萨著中。大如敝絮入 <lb ed="X" n="0082b06"/><lb ed="R052" n="0117b03"/>棘。非他力莫脱。故须方便令出耳。</p><p xml:id="pX33p0082b0614" cb:place="inline">△二腾疑致请。 <lb ed="X" n="0082b07"/><lb ed="R052" n="0117b04"/>此有三止三请。初尔时大众下。舍利弗。约疑念请。 <lb ed="X" n="0082b08"/><lb ed="R052" n="0117b05"/>谓<persName>世尊</persName>何因何缘。毁勤称歎甚深微妙难解之法。 <lb ed="X" n="0082b09"/><lb ed="R052" n="0117b06"/>今者四众咸皆有疑。唯愿<persName>世尊</persName>敷演斯事。此犹如 <lb ed="X" n="0082b10"/><lb ed="R052" n="0117b07"/>来上云止舍利弗。不须复说。第一止而生。<persName>如来</persName>则 <lb ed="X" n="0082b11"/><lb ed="R052" n="0117b08"/>又以为天人惊疑而止也。二重白<persName>佛</persName>言下。舍利弗。 <lb ed="X" n="0082b12"/><lb ed="R052" n="0117b09"/>又约根种请。谓是会无数百千众生。曾见诸<persName>佛</persName>。诸 <lb ed="X" n="0082b13"/><lb ed="R052" n="0117b10"/>根猛利。闻<persName>佛</persName>所说。则能敬信。此由<persName>如来</persName>谓天人惊 <lb ed="X" n="0082b14"/><lb ed="R052" n="0117b11"/>疑。第二止而生。<persName>如来</persName>则又以为增上慢比丘而止。 <lb ed="X" n="0082b15"/><lb ed="R052" n="0117b12"/>谓不独天人惊疑。即上慢比丘。闻亦不信。故云若 <lb ed="X" n="0082b16"/><lb ed="R052" n="0117b13"/>说是事。增上慢比丘。将坠于大坑。三<persName>佛</persName>复止下。舍 <lb ed="X" n="0082b17"/><lb ed="R052" n="0117b14"/>利弗。更约受化请。谓有无数众。闻必能信。而曾受 <lb ed="X" n="0082b18"/><lb ed="R052" n="0117b15"/>化者。当为其说。故云今此会中。如我等比。百千万 <lb ed="X" n="0082b19"/><lb ed="R052" n="0117b16"/>亿。世世<anchor xml:id="nkr_note_add_0082b1901" n="0082b1901"/><anchor xml:id="beg0082b1901" n="0082b1901"/>已<anchor xml:id="end0082b1901"/>曾从<persName>佛</persName>受化。如此人等。必能敬信。此由 <lb ed="X" n="0082b20"/><lb ed="R052" n="0117b17"/><persName>如来</persName>谓上慢比丘。第三止而生也。盖<persName>如来</persName>。初以唯 <lb ed="X" n="0082b21"/><lb ed="R052" n="0117b18"/>证乃知而止。二以天人惊疑而止。三以上慢比丘 <lb ed="X" n="0082b22"/><lb ed="R052" n="0118a01"/>而止。当機初约疑念而请。二约根种而请。三约受 <lb ed="X" n="0082b23"/><lb ed="R052" n="0118a02"/>化而请。此三止三请。皆从廣至狭。从远至近也。然 <lb ed="X" n="0082b24"/><lb ed="R052" n="0118a03"/>通究<persName>如来</persName>三止之意。唯在众生闻不能信。何者。盖 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0082c" n="0082c"/> <lb ed="X" n="0082c01"/><lb ed="R052" n="0118a04"/>如初云唯证乃知。故廣明一切众生乃至不退菩 <lb ed="X" n="0082c02"/><lb ed="R052" n="0118a05"/>萨皆不能知。知尙不能。闻岂能信。次云天人惊疑。 <lb ed="X" n="0082c03"/><lb ed="R052" n="0118a06"/>既其惊疑。必不信矣。三云。诸增上慢者。闻必不敬 <lb ed="X" n="0082c04"/><lb ed="R052" n="0118a07"/>信。岂非三止之意。唯在众生闻不能信乎。又通究 <lb ed="X" n="0082c05"/><lb ed="R052" n="0118a08"/>当機三请之意。唯在众生闻必能信。则翻<persName>如来</persName>之 <lb ed="X" n="0082c06"/><lb ed="R052" n="0118a09"/>意。故初云。合掌以敬心。欲闻具足道。既敬而欲闻。 <lb ed="X" n="0082c07"/><lb ed="R052" n="0118a10"/>岂不信耶。次云。闻<persName>佛</persName>所说。则能敬信。三云。如此人 <lb ed="X" n="0082c08"/><lb ed="R052" n="0118a11"/>等。必能敬信。岂非三请之意。唯在众生闻必能信 <lb ed="X" n="0082c09"/><lb ed="R052" n="0118a12"/>乎。此系三止三请之大旨。不可不知者。今分文为 <lb ed="X" n="0082c10"/><lb ed="R052" n="0118a13"/>三。初约疑念请。二舍利弗重白<persName>佛</persName>言下。约根种请。 <lb ed="X" n="0082c11"/><lb ed="R052" n="0118a14"/>三<persName>佛</persName>复止舍利弗下。约受化请。初又二。初当機请。 <lb ed="X" n="0082c12"/><lb ed="R052" n="0118a15"/>二尔时<persName>佛</persName>告下。<persName>如来</persName>止。初又二。初长行。二偈颂。初 <lb ed="X" n="0082c13"/><lb ed="R052" n="0118a16"/>二。初经家叙疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082c14"/><lb ed="R052" n="0118a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0082c1401">尔时大众中。有诸声闻。漏尽阿罗汉。<name role="" type="person">阿若憍陈如</name>等。 <lb ed="X" n="0082c15"/><lb ed="R052" n="0118a18"/>千二百人。及发声闻。辟支<persName>佛</persName>心。比丘。比丘尼。优婆塞。 <lb ed="X" n="0082c16"/><lb ed="R052" n="0118b01"/>优婆夷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0082c17"/><lb ed="R052" n="0118b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0082c1701">诸声闻者。是擧其类。漏尽者。是歎其德。阿罗汉。是 <lb ed="X" n="0082c18"/><lb ed="R052" n="0118b03"/>明其位。<name role="" type="person">阿若憍陈如</name>等。是例其名。千二百人。是出 <lb ed="X" n="0082c19"/><lb ed="R052" n="0118b04"/>其数。此是无学者。及发下。是明有学也。然此中但 <lb ed="X" n="0082c20"/><lb ed="R052" n="0118b05"/>云二乘疑。不云菩萨及凡夫者。以二乘不唯有疑。 <lb ed="X" n="0082c21"/><lb ed="R052" n="0118b06"/>更兼有执。菩萨凡夫。虽亦有疑。而无其执。故但云 <lb ed="X" n="0082c22"/><lb ed="R052" n="0118b07"/>二乘。不云菩萨及凡夫也。盖二乘保证。故有执。今 <lb ed="X" n="0082c23"/><lb ed="R052" n="0118b08"/>睹现瑞。及略开显。故有疑。菩萨凡夫。昔未证真。故 <lb ed="X" n="0082c24"/><lb ed="R052" n="0118b09"/>其无执。今睹现瑞。亦有疑耳。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0083a" n="0083a"/> <lb ed="X" n="0083a01"/><lb ed="R052" n="0118b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0083a0101">各作是念。今者<persName>世尊</persName>。何故慇勤称歎方更。而作是言。 <lb ed="X" n="0083a02"/><lb ed="R052" n="0118b11"/><persName>佛</persName>所得法。甚深难解。有所言说。意趣难知。一切声闻。 <lb ed="X" n="0083a03"/><lb ed="R052" n="0118b12"/>辟支<persName>佛</persName>。所不能及。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083a04"/><lb ed="R052" n="0118b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0083a0401">各作念等者。是疑<persName>佛</persName>今所说之法。疑<persName>佛</persName>。欲有从于 <lb ed="X" n="0083a05"/><lb ed="R052" n="0118b14"/><persName>佛</persName>。此乃大機发动也。有人解云。二乘自谓所证与 <lb ed="X" n="0083a06"/><lb ed="R052" n="0118b15"/><persName>佛</persName>无异。今云唯<persName>佛</persName>究尽。二乘不知。所以不无疑焉。 <lb ed="X" n="0083a07"/><lb ed="R052" n="0118b16"/>若作此解。则与下文有违。下舍利弗领解云。云何 <lb ed="X" n="0083a08"/><lb ed="R052" n="0118b17"/><persName>如来</persName>。以小乘法。而见济渡。又四大弟子领解云。不 <lb ed="X" n="0083a09"/><lb ed="R052" n="0118b18"/>复进求阿耨多罗三藐三菩提。但念空无相无作。 <lb ed="X" n="0083a10"/><lb ed="R052" n="0119a01"/>观此。则二乘本知<persName>佛</persName>是大乘。自是小乘。<persName>佛</persName>是<anchor xml:id="nkr_note_add_0083a1001" n="0083a1001"/><anchor xml:id="beg0083a1001" n="0083a1001"/>已<anchor xml:id="end0083a1001"/>证 <lb ed="X" n="0083a11"/><lb ed="R052" n="0119a02"/>菩提。自但无心进求。云何言二乘与<persName>佛</persName>所证无异。 <lb ed="X" n="0083a12"/><lb ed="R052" n="0119a03"/>而生疑耶。今言。二乘闻<persName>佛</persName>赞歎<persName>如来</persName>权实智境。<anchor xml:id="nkr_note_add_0083a1201" n="0083a1201"/><anchor xml:id="beg0083a1201" n="0083a1201"/>已<anchor xml:id="end0083a1201"/> <lb ed="X" n="0083a13"/><lb ed="R052" n="0119a04"/>知是妙矣。但不知何故。不为直尔赞歎。而必须先 <lb ed="X" n="0083a14"/><lb ed="R052" n="0119a05"/>说法。又入定。雨花。动地。放光。现种种瑞。慇勤之後。 <lb ed="X" n="0083a15"/><lb ed="R052" n="0119a06"/>方为赞歎。故云今者<persName>世尊</persName>何故慇勤等也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083a16"/><lb ed="R052" n="0119a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0083a1601"><persName>佛</persName>说一解脱義。我等亦得此法。到于涅槃。而今不知。 <lb ed="X" n="0083a17"/><lb ed="R052" n="0119a08"/>是義所趣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083a18"/><lb ed="R052" n="0119a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0083a1801"><persName>佛</persName>说等者。乃疑<anchor xml:id="nkr_note_add_0083a1801" n="0083a1801"/><anchor xml:id="beg0083a1801" n="0083a1801"/>己<anchor xml:id="end0083a1801"/>所证。而欲改于<anchor xml:id="nkr_note_add_0083a1802" n="0083a1802"/><anchor xml:id="beg0083a1802" n="0083a1802"/>己<anchor xml:id="end0083a1802"/>。此乃小障自 <lb ed="X" n="0083a19"/><lb ed="R052" n="0119a10"/>除也。谓<persName>如来</persName>昔日。为我等说于空无相无作解脱 <lb ed="X" n="0083a20"/><lb ed="R052" n="0119a11"/>之法。我等依之修习。<anchor xml:id="nkr_note_add_0083a2001" n="0083a2001"/><anchor xml:id="beg0083a2001" n="0083a2001"/>已<anchor xml:id="end0083a2001"/>得有馀涅槃。然演说之时。 <lb ed="X" n="0083a21"/><lb ed="R052" n="0119a12"/>但直尔说之。无有如是慇勤赞歎。则验知是小。今 <lb ed="X" n="0083a22"/><lb ed="R052" n="0119a13"/>既如是慇勤赞歎。必知是大。若依之修习。必得证 <lb ed="X" n="0083a23"/><lb ed="R052" n="0119a14"/>于无上涅槃。但我今者。虽欲修之。不知其義趣向。 <lb ed="X" n="0083a24"/><lb ed="R052" n="0119a15"/>故云<persName>佛</persName>说一解说等也。言不知所趣。盖欲趣之。而 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0083b" n="0083b"/> <lb ed="X" n="0083b01"/><lb ed="R052" n="0119a16"/>未知向何得趣耳。问。下领解陈词。乃悟後所说。岂 <lb ed="X" n="0083b02"/><lb ed="R052" n="0119a17"/>非未悟之前。自谓与<persName>佛</persName>无异。既悟之後。方知自是 <lb ed="X" n="0083b03"/><lb ed="R052" n="0119a18"/>小乘。今生疑动执。正在未悟之前。云何以悟後之 <lb ed="X" n="0083b04"/><lb ed="R052" n="0119b01"/>语。而得破他。答。领解虽是悟後所说。乃追叙昔日 <lb ed="X" n="0083b05"/><lb ed="R052" n="0119b02"/>未悟之事。故舍利弗云。我昔从<persName>佛</persName>闻如是法。乃至 <lb ed="X" n="0083b06"/><lb ed="R052" n="0119b03"/>云。我常独处山林树下。若坐若行。每作是念。云何 <lb ed="X" n="0083b07"/><lb ed="R052" n="0119b04"/><persName>如来</persName>。以小乘法而见济渡。四大弟子云。<persName>世尊</persName>说法。 <lb ed="X" n="0083b08"/><lb ed="R052" n="0119b05"/>往昔既久。我时在座。身体疲懈。但念空无相无作。 <lb ed="X" n="0083b09"/><lb ed="R052" n="0119b06"/>乃至云。三藐三菩提。不生一念好乐之心。岂非皆 <lb ed="X" n="0083b10"/><lb ed="R052" n="0119b07"/>追叙昔日之言乎。是则昔日未悟之前。<anchor xml:id="nkr_note_add_0083b1001" n="0083b1001"/><anchor xml:id="beg0083b1001" n="0083b1001"/>已<anchor xml:id="end0083b1001"/>知自是 <lb ed="X" n="0083b11"/><lb ed="R052" n="0119b08"/>小乘。故于方等。闻骂不嗔。内怀渐愧。于般若。自知 <lb ed="X" n="0083b12"/><lb ed="R052" n="0119b09"/>萤火不及日光。敬伏之情。倍更转熟。岂至今日通 <lb ed="X" n="0083b13"/><lb ed="R052" n="0119b10"/>泰之後。反谓与<persName>佛</persName>无异。又既悟之後。则知二乘全 <lb ed="X" n="0083b14"/><lb ed="R052" n="0119b11"/>即<persName>佛</persName>乘。岂闻开显。反知自是小耶。只由二乘。前见 <lb ed="X" n="0083b15"/><lb ed="R052" n="0119b12"/>放光现瑞。今闻称歎智慧。则疑今所说是大。疑昔 <lb ed="X" n="0083b16"/><lb ed="R052" n="0119b13"/>所证是小。此正大機发动。所以虽欲修大。未知所 <lb ed="X" n="0083b17"/><lb ed="R052" n="0119b14"/>趣为疑耳。岂可自谓与<persName>佛</persName>无异。闻<persName>佛</persName>所说而生疑 <lb ed="X" n="0083b18"/><lb ed="R052" n="0119b15"/>耶。</p><p xml:id="pX33p0083b1802" cb:place="inline">△二当機正问三。初正发问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083b19"/><lb ed="R052" n="0119b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0083b1901">尔时舍利弗。知四众心疑。自亦未了。而白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0083b20"/><lb ed="R052" n="0119b17"/>何因何缘。慇勤称歎。诸<persName>佛</persName>第一方便。甚深微妙难解 <lb ed="X" n="0083b21"/><lb ed="R052" n="0119b18"/>之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083b22"/><lb ed="R052" n="0120a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0083b2201">尔时等者。亦经家叙也。<persName>世尊</persName>去。方是发问。言第一 <lb ed="X" n="0083b23"/><lb ed="R052" n="0120a02"/>方便者。乃同体即权是实之方便也。此中就文推 <lb ed="X" n="0083b24"/><lb ed="R052" n="0120a03"/>意。亦有二。初何因何缘慇勤称歎诸<persName>佛</persName>第一方便 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0083c" n="0083c"/> <lb ed="X" n="0083c01"/><lb ed="R052" n="0120a04"/>难解之法。是问上所歎诸<persName>佛</persName>。及夫释迦之权智权 <lb ed="X" n="0083c02"/><lb ed="R052" n="0120a05"/>境也。二何因何缘慇勤称歎诸<persName>佛</persName>甚深微妙难解 <lb ed="X" n="0083c03"/><lb ed="R052" n="0120a06"/>之法。是问上所歎诸<persName>佛</persName>。及夫释迦之实智实境也。 <lb ed="X" n="0083c04"/><lb ed="R052" n="0120a07"/>良由权实虽殊。同属称歎。所以第一方便之权。甚 <lb ed="X" n="0083c05"/><lb ed="R052" n="0120a08"/>深微妙之实也。此系身子巧慧。经家巧集耳。</p><p xml:id="pX33p0083c0518" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0083c06"/><lb ed="R052" n="0120a09"/>述问意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083c07"/><lb ed="R052" n="0120a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0083c0701">我自昔来。未曾从<persName>佛</persName>。闻如是说。今者四众。咸皆有疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083c08"/><lb ed="R052" n="0120a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0083c0801">我自者。则言昔来未闻。四众者。则言今亦有疑。文 <lb ed="X" n="0083c09"/><lb ed="R052" n="0120a12"/>属互显。我昔未闻。今则有疑。众今有疑。则昔亦未 <lb ed="X" n="0083c10"/><lb ed="R052" n="0120a13"/>曾闻也。</p><p xml:id="pX33p0083c1004" cb:place="inline">△三请说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083c11"/><lb ed="R052" n="0120a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0083c1101">唯愿<persName>世尊</persName>。敷演斯事。<persName>世尊</persName>何故。慇勤称歎。甚深微妙 <lb ed="X" n="0083c12"/><lb ed="R052" n="0120a15"/>难解之法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083c13"/><lb ed="R052" n="0120a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0083c1301">演斯事者。谓<persName>如来</persName>慇勤称歎第一方便之法。及以 <lb ed="X" n="0083c14"/><lb ed="R052" n="0120a17"/>甚深微妙之法。愿为敷演。其何因何缘也。又谓如 <lb ed="X" n="0083c15"/><lb ed="R052" n="0120a18"/>来上来说法之後。而入于定。乃至放光。现种种瑞。 <lb ed="X" n="0083c16"/><lb ed="R052" n="0120b01"/>如是表报。必有莫大之因缘。今出定来。但称歎诸 <lb ed="X" n="0083c17"/><lb ed="R052" n="0120b02"/><persName>佛</persName>权实智境。犹未说表报因缘。故愿敷扬宣说也。 <lb ed="X" n="0083c18"/><lb ed="R052" n="0120b03"/><persName>世尊</persName>何故等。正释也。前正问。有第一方便之权。甚 <lb ed="X" n="0083c19"/><lb ed="R052" n="0120b04"/>深微妙之实。今请说。但言甚深微妙。正显权实相 <lb ed="X" n="0083c20"/><lb ed="R052" n="0120b05"/>即。唯是一实。则知身子权现有疑。而未尝不知也。</p> <lb ed="X" n="0083c21"/><lb ed="R052" n="0120b06"/><p xml:id="pX33p0083c2101">△二偈颂三。初颂正发问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0083c22"/><lb ed="R052" n="0120b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0083c2201">尔时舍利弗。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0083c23"/><lb ed="R052" n="0120b08"/><p xml:id="pX33p0083c2301">慧日大圣尊。久乃说是法。自说得如是。力无畏三昧。 <lb ed="X" n="0083c24"/><lb ed="R052" n="0120b09"/>禅定解脱等。不可思议法。道场所得法。无能发问者。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0084a" n="0084a"/> <lb ed="X" n="0084a01"/><lb ed="R052" n="0120b10"/>我意难可测。亦无能问者。无问而自说。称歎所行道。 <lb ed="X" n="0084a02"/><lb ed="R052" n="0120b11"/>智慧甚微妙。诸<persName>佛</persName>之所得。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084a03"/><lb ed="R052" n="0120b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0084a0301">初半行是总标。问歎诸<persName>佛</persName>释迦二智也。言慧日者。 <lb ed="X" n="0084a04"/><lb ed="R052" n="0120b13"/>法喩兼擧也。<persName>如来</persName>具有权实二智。则无所不照。如 <lb ed="X" n="0084a05"/><lb ed="R052" n="0120b14"/>世之日轮一般。故称慧日。自说下一行。是问歎权 <lb ed="X" n="0084a06"/><lb ed="R052" n="0120b15"/>智。上歎释迦权智结云。无量无碍力无所畏等。故 <lb ed="X" n="0084a07"/><lb ed="R052" n="0120b16"/>今颂云。自说得如是等也。道场下一行。是问歎释 <lb ed="X" n="0084a08"/><lb ed="R052" n="0120b17"/>迦实智。上歎释迦实智云。吾从成<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0084a0801" n="0084a0801"/><anchor xml:id="beg0084a0801" n="0084a0801"/>已<anchor xml:id="end0084a0801"/>来。结云。如 <lb ed="X" n="0084a09"/><lb ed="R052" n="0120b18"/>来知见。廣大深远。故今颂云。道场所得法等也。无 <lb ed="X" n="0084a10"/><lb ed="R052" n="0121a01"/>问下一行。是问歎诸<persName>佛</persName>二智。上歎诸<persName>佛</persName>实智云。甚 <lb ed="X" n="0084a11"/><lb ed="R052" n="0121a02"/>深无量。释云。尽行诸<persName>佛</persName>无量道法。故今颂云。称歎 <lb ed="X" n="0084a12"/><lb ed="R052" n="0121a03"/>所行道。上歎诸<persName>佛</persName>权智云。其智慧门。难解难入。故 <lb ed="X" n="0084a13"/><lb ed="R052" n="0121a04"/>今颂云。智慧甚微妙等也。</p><p xml:id="pX33p0084a1311" cb:place="inline">△二颂述问意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084a14"/><lb ed="R052" n="0121a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0084a1401">无漏诸罗汉。及求涅槃者。今皆堕疑网。<persName>佛</persName>何故说是。 <lb ed="X" n="0084a15"/><lb ed="R052" n="0121a06"/>其求缘觉者。比丘比丘尼。诸天龙鬼神。及犍闼婆等。 <lb ed="X" n="0084a16"/><lb ed="R052" n="0121a07"/>相视怀犹豫。瞻仰两足尊。是事为云何。愿<persName>佛</persName>为解说。 <lb ed="X" n="0084a17"/><lb ed="R052" n="0121a08"/>于诸声闻中。<persName>佛</persName>说我第一。我今自于智。疑惑不能了。 <lb ed="X" n="0084a18"/><lb ed="R052" n="0121a09"/>为是究竟法。为是所行道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084a19"/><lb ed="R052" n="0121a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0084a1901">初无漏下三行。颂上四众咸皆有疑。上略言四众。 <lb ed="X" n="0084a20"/><lb ed="R052" n="0121a11"/>今廣明三乘八部。今既有疑。故云<persName>佛</persName>何故说是。正 <lb ed="X" n="0084a21"/><lb ed="R052" n="0121a12"/>显昔未曾闻也。于诸下行半。颂上我自昔来。未曾 <lb ed="X" n="0084a22"/><lb ed="R052" n="0121a13"/>从<persName>佛</persName>闻如是说。昔既未闻。故我今于智不了。正显 <lb ed="X" n="0084a23"/><lb ed="R052" n="0121a14"/>今有疑也。<persName>佛</persName>说我第一者。以其小乘中智慧第一 <lb ed="X" n="0084a24"/><lb ed="R052" n="0121a15"/>耳。为是究竟法二句。正明不能了也。谓<persName>如来</persName>昔日。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0084b" n="0084b"/> <lb ed="X" n="0084b01"/><lb ed="R052" n="0121a16"/>为我等说。空无相无作究竟之法。我等<anchor xml:id="nkr_note_add_0084b0101" n="0084b0101"/><anchor xml:id="beg0084b0101" n="0084b0101"/>已<anchor xml:id="end0084b0101"/>得证入。 <lb ed="X" n="0084b02"/><lb ed="R052" n="0121a17"/>说戒定慧所行之道。我等<anchor xml:id="nkr_note_add_0084b0201" n="0084b0201"/><anchor xml:id="beg0084b0201" n="0084b0201"/>已<anchor xml:id="end0084b0201"/>得修习。今<persName>如来</persName>无问 <lb ed="X" n="0084b03"/><lb ed="R052" n="0121a18"/>自说。又称歎诸<persName>佛</persName>第一方便甚深微妙之法。我于 <lb ed="X" n="0084b04"/><lb ed="R052" n="0121b01"/>此不能裁决。未知从何修入。故云疑惑不能了等 <lb ed="X" n="0084b05"/><lb ed="R052" n="0121b02"/>也。</p><p xml:id="pX33p0084b0502" cb:place="inline">△三颂请说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084b06"/><lb ed="R052" n="0121b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0084b0601"><persName>佛</persName>口所生子。合掌瞻仰待。愿出微妙音。时为如实说。 <lb ed="X" n="0084b07"/><lb ed="R052" n="0121b04"/>诸天龙神等。其数如恒沙。求<persName>佛</persName>诸菩萨。大数有八万。 <lb ed="X" n="0084b08"/><lb ed="R052" n="0121b05"/>又诸万亿国。转轮圣王至。合掌以敬心。欲闻具足道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084b09"/><lb ed="R052" n="0121b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0084b0901"><persName>佛</persName>口下一行。二乘请说。诸天下二行。大众请说。言 <lb ed="X" n="0084b10"/><lb ed="R052" n="0121b07"/>所生子者。从<persName>佛</persName>闻法。而得生长法身。润泽慧命。能 <lb ed="X" n="0084b11"/><lb ed="R052" n="0121b08"/>绍<persName>如来</persName>家业。乃称<persName>佛</persName>口所生也。有大小不同。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0084b1101" n="0084b1101"/><anchor xml:id="beg0084b1101" n="0084b1101"/>已<anchor xml:id="end0084b1101"/> <lb ed="X" n="0084b12"/><lb ed="R052" n="0121b09"/>断见思。<anchor xml:id="nkr_note_add_0084b1201" n="0084b1201"/><anchor xml:id="beg0084b1201" n="0084b1201"/>已<anchor xml:id="end0084b1201"/>出分段。为小乘<persName>佛</persName>子也。时为如实说者。 <lb ed="X" n="0084b13"/><lb ed="R052" n="0121b10"/>谓<persName>如来</persName>上云。<persName>佛</persName>以方便力。示以三乘教。则知昔日 <lb ed="X" n="0084b14"/><lb ed="R052" n="0121b11"/>所说。是虚而非实。又言诸<persName>佛</persName>法久後。要当说真实。 <lb ed="X" n="0084b15"/><lb ed="R052" n="0121b12"/>则知今日若有所说。必是实而非虚。然逗留四十 <lb ed="X" n="0084b16"/><lb ed="R052" n="0121b13"/>馀年。可谓久矣。是其时矣。故愿<persName>世尊</persName>。应其时。而作 <lb ed="X" n="0084b17"/><lb ed="R052" n="0121b14"/>如实之说也。以不异名如。无虚曰实。如彼实相而 <lb ed="X" n="0084b18"/><lb ed="R052" n="0121b15"/>说。故名如实说。次诸天下二行。是结菩萨及八部 <lb ed="X" n="0084b19"/><lb ed="R052" n="0121b16"/>四众请说也。言具足道者。二乘昔日所修之观。但 <lb ed="X" n="0084b20"/><lb ed="R052" n="0121b17"/>是偏空。所显之理。但是真谛。所破烦恼。但是见思。 <lb ed="X" n="0084b21"/><lb ed="R052" n="0121b18"/>所断生死。但是分段。是则不得名具足之道。若三 <lb ed="X" n="0084b22"/><lb ed="R052" n="0122a01"/>观圆修。三谛幷显。五住俱破。二死皆離。乃名具足 <lb ed="X" n="0084b23"/><lb ed="R052" n="0122a02"/>之道也。</p><p xml:id="pX33p0084b2304" cb:place="inline">△二<persName>如来</persName>止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084b24"/><lb ed="R052" n="0122a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0084b2401">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗。止。止。不须复说。若说是事。一切世 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0084c" n="0084c"/> <lb ed="X" n="0084c01"/><lb ed="R052" n="0122a04"/>间。诸天及人。皆当惊疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084c02"/><lb ed="R052" n="0122a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0084c0201">尔时<persName>如来</persName>。双言止者。谓上以非言可了。故止不说。 <lb ed="X" n="0084c03"/><lb ed="R052" n="0122a06"/>而汝则以四众有疑而请。然我之意。不若止而不 <lb ed="X" n="0084c04"/><lb ed="R052" n="0122a07"/>说为妙。故言止止不须复说。次若说下出意。何以 <lb ed="X" n="0084c05"/><lb ed="R052" n="0122a08"/>不说为妙。谓我若说之。有益于人天。则自当为说。 <lb ed="X" n="0084c06"/><lb ed="R052" n="0122a09"/>今不说则<anchor xml:id="nkr_note_add_0084c0601" n="0084c0601"/><anchor xml:id="beg0084c0601" n="0084c0601"/>已<anchor xml:id="end0084c0601"/>。若一说之。则一切人天。皆当惊而生 <lb ed="X" n="0084c07"/><lb ed="R052" n="0122a10"/>疑。既疑则不能信。不信则生谤。生谤则堕苦。此则 <lb ed="X" n="0084c08"/><lb ed="R052" n="0122a11"/>不唯无益于人天。反有损于人天矣。所以止止不 <lb ed="X" n="0084c09"/><lb ed="R052" n="0122a12"/>说也。</p><p xml:id="pX33p0084c0903" cb:place="inline">△二约根种请二。初长行。二偈颂。初二。初正 <lb ed="X" n="0084c10"/><lb ed="R052" n="0122a13"/>请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084c11"/><lb ed="R052" n="0122a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0084c1101">舍利弗。重白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。唯愿说之。唯愿说之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084c12"/><lb ed="R052" n="0122a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0084c1201">双言唯愿说者。谓我以四众有疑而请。<persName>佛</persName>必以人 <lb ed="X" n="0084c13"/><lb ed="R052" n="0122a16"/>天有疑而止。在我之意。还愿<persName>如来</persName>说之。故言唯愿 <lb ed="X" n="0084c14"/><lb ed="R052" n="0122a17"/><note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0084c1403" cb:place="inline">△二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084c15"/><lb ed="R052" n="0122a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0084c1501">所以者何。是会无数。百千万亿。阿僧祇众生。曾见诸 <lb ed="X" n="0084c16"/><lb ed="R052" n="0122b01"/><persName>佛</persName>。诸根猛利。智慧明了。闻<persName>佛</persName>所说。则能敬信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084c17"/><lb ed="R052" n="0122b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0084c1701">意谓我再请<persName>佛</persName>说者。无他。若会中皆惊疑不信。则 <lb ed="X" n="0084c18"/><lb ed="R052" n="0122b03"/><persName>如来</persName>不说可也。我观会中。有无数百千亿阿僧祇 <lb ed="X" n="0084c19"/><lb ed="R052" n="0122b04"/>众生。论其过去。则曾见诸<persName>佛</persName>。论其现在。则诸根猛 <lb ed="X" n="0084c20"/><lb ed="R052" n="0122b05"/>利。智慧明了。若曾见诸<persName>佛</persName>。则其宿种是勝。若猛利 <lb ed="X" n="0084c21"/><lb ed="R052" n="0122b06"/>明了。则其现因是强。不闻说则<anchor xml:id="nkr_note_add_0084c2101" n="0084c2101"/><anchor xml:id="beg0084c2101" n="0084c2101"/>已<anchor xml:id="end0084c2101"/>。若闻<persName>佛</persName>说。则不 <lb ed="X" n="0084c22"/><lb ed="R052" n="0122b07"/>唯不生惊疑。且能生于敬信。故请<persName>如来</persName>说也。</p><p xml:id="pX33p0084c2218" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0084c23"/><lb ed="R052" n="0122b08"/>偈颂二。初颂正请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0084c24"/><lb ed="R052" n="0122b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0084c2401">尔时舍利弗。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0085a" n="0085a"/> <lb ed="X" n="0085a01"/><lb ed="R052" n="0122b10"/><p xml:id="pX33p0085a0101">法王无上尊。唯说愿勿虑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085a02"/><lb ed="R052" n="0122b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085a0201">言法王者。于诸法中。得大自在也。谓<persName>如来</persName>四十年 <lb ed="X" n="0085a03"/><lb ed="R052" n="0122b12"/>前。欲施权即施权。欲隐实即隐实。今日灵山高会。 <lb ed="X" n="0085a04"/><lb ed="R052" n="0122b13"/>欲开权即开权。欲显实即显实。此权实法中。若施。 <lb ed="X" n="0085a05"/><lb ed="R052" n="0122b14"/>若开。若隐。若显。无不自在。故称为法王也。</p><p xml:id="pX33p0085a0517" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0085a06"/><lb ed="R052" n="0122b15"/>出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085a07"/><lb ed="R052" n="0122b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0085a0701">是会无量众。有能敬信者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085a08"/><lb ed="R052" n="0122b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085a0801">△三约受化请二。初标明止意。二正明受化。初二。 <lb ed="X" n="0085a09"/><lb ed="R052" n="0122b18"/>初长行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085a10"/><lb ed="R052" n="0123a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0085a1001"><persName>佛</persName>复止舍利弗。若说是事。一切世间。天人阿修罗。皆 <lb ed="X" n="0085a11"/><lb ed="R052" n="0123a02"/>当惊疑。增上慢比丘。将坠于大坑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085a12"/><lb ed="R052" n="0123a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085a1201">若说等者。谓我以天人惊疑而止。汝更以见<persName>佛</persName>根 <lb ed="X" n="0085a13"/><lb ed="R052" n="0123a04"/>利而请。然我观之。若说是事。不唯人天为之惊疑。 <lb ed="X" n="0085a14"/><lb ed="R052" n="0123a05"/>即比丘中。有增上慢者。闻亦不信。且必生谤。将坠 <lb ed="X" n="0085a15"/><lb ed="R052" n="0123a06"/>大坑。我故复止不说也。言将者。乃未然之谓。盖不 <lb ed="X" n="0085a16"/><lb ed="R052" n="0123a07"/>说则<anchor xml:id="nkr_note_add_0085a1601" n="0085a1601"/><anchor xml:id="beg0085a1601" n="0085a1601"/>已<anchor xml:id="end0085a1601"/>。倘或说之。因闻而後生谤。生谤而後坠苦。 <lb ed="X" n="0085a17"/><lb ed="R052" n="0123a08"/>故云将耳。</p><p xml:id="pX33p0085a1705" cb:place="inline">△二偈颂。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085a18"/><lb ed="R052" n="0123a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0085a1801">尔时<persName>世尊</persName>。褈说偈言。</p> <lb ed="X" n="0085a19"/><lb ed="R052" n="0123a10"/><p xml:id="pX33p0085a1901">止止不须说。我法妙难思。诸增上慢者。闻必不敬信。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085a20"/><lb ed="R052" n="0123a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085a2001">我法难思者。若所说之法。权是权。实是实。三是三。 <lb ed="X" n="0085a21"/><lb ed="R052" n="0123a12"/>一是一。犹是可思者。今所说法。乃即权是实。即三 <lb ed="X" n="0085a22"/><lb ed="R052" n="0123a13"/>是一。三一圆融。权实不二。乃不可思者。思既难思。 <lb ed="X" n="0085a23"/><lb ed="R052" n="0123a14"/>说岂易说。故曰止止等也。若纵说之。而上慢者。必 <lb ed="X" n="0085a24"/><lb ed="R052" n="0123a15"/>不能信。我故复止不说。上言将坠大坑。此言闻必 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0085b" n="0085b"/> <lb ed="X" n="0085b01"/><lb ed="R052" n="0123a16"/>不信。坠由不信。不信必坠。盖长行。言其不信之果。 <lb ed="X" n="0085b02"/><lb ed="R052" n="0123a17"/>偈颂。擧其坠坑之因。文亦互显耳。</p><p xml:id="pX33p0085b0214" cb:place="inline">△二正明受化 <lb ed="X" n="0085b03"/><lb ed="R052" n="0123a18"/>二。初长行。二偈颂。初二。初正请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085b04"/><lb ed="R052" n="0123b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0085b0401">尔时舍利弗。重白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>。唯愿说之。唯愿说之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085b05"/><lb ed="R052" n="0123b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085b0501">谓<persName>如来</persName>虽以上慢比丘。闻不敬信而止。然我观此 <lb ed="X" n="0085b06"/><lb ed="R052" n="0123b03"/>会中。岂唯无数众生曾见诸<persName>佛</persName>。即世世亦从我<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0085b07"/><lb ed="R052" n="0123b04"/>受化。则自能敬信者。故唯愿<persName>世尊</persName>。为此等众而说 <lb ed="X" n="0085b08"/><lb ed="R052" n="0123b05"/>也。</p><p xml:id="pX33p0085b0802" cb:place="inline">△二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085b09"/><lb ed="R052" n="0123b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0085b0901">今此会中。如我等比。百千万亿。世世<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b0901" n="0085b0901"/><anchor xml:id="beg0085b0901" n="0085b0901"/>已<anchor xml:id="end0085b0901"/>曾。从<persName>佛</persName>受化。 <lb ed="X" n="0085b10"/><lb ed="R052" n="0123b07"/>如此人等。必能敬信。长夜安稳。多所饶益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085b11"/><lb ed="R052" n="0123b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085b1101">意谓既世世从<persName>佛</persName>受化。则不但见诸<persName>佛</persName>而<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b1101" n="0085b1101"/><anchor xml:id="beg0085b1101" n="0085b1101"/>已<anchor xml:id="end0085b1101"/>。故必 <lb ed="X" n="0085b12"/><lb ed="R052" n="0123b09"/>能信也。问。世世从<persName>佛</persName>受化。及曾见诸<persName>佛</persName>。若下文如 <lb ed="X" n="0085b13"/><lb ed="R052" n="0123b10"/>来述成之後。方知<persName>佛</persName>昔于二万亿<persName>佛</persName>所。常为教化。 <lb ed="X" n="0085b14"/><lb ed="R052" n="0123b11"/>今舍利弗。云何便言曾见诸<persName>佛</persName>。及世世受化耶。答。 <lb ed="X" n="0085b15"/><lb ed="R052" n="0123b12"/>此亦无他。总由前来发起序中。文殊云。过去灯明 <lb ed="X" n="0085b16"/><lb ed="R052" n="0123b13"/><persName>佛</persName>。说法花时。我为妙光。弥勒为求名。舍利弗。因此 <lb ed="X" n="0085b17"/><lb ed="R052" n="0123b14"/>推之。则知彼<persName>佛</persName>说经之时。非独妙光求名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b1701" n="0085b1701"/><anchor xml:id="beg0085b1701" n="0085b1701"/>已<anchor xml:id="end0085b1701"/>。今 <lb ed="X" n="0085b18"/><lb ed="R052" n="0123b15"/>现在无数百千众生。亦必与会。既在灯明<persName>佛</persName>会。亦 <lb ed="X" n="0085b19"/><lb ed="R052" n="0123b16"/>在馀<persName>佛</persName>会矣。故上言曾见诸<persName>佛</persName>。既在诸<persName>佛</persName>之会。亦 <lb ed="X" n="0085b20"/><lb ed="R052" n="0123b17"/>在释迦会矣。故今言世世<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b2001" n="0085b2001"/><anchor xml:id="beg0085b2001" n="0085b2001"/>已<anchor xml:id="end0085b2001"/>曾从<persName>佛</persName>受化也。言长 <lb ed="X" n="0085b21"/><lb ed="R052" n="0123b18"/>夜安稳者。谓<persName>如来</persName>若说真实大法。如此人等。必能 <lb ed="X" n="0085b22"/><lb ed="R052" n="0124a01"/>敬信。纵不能依之修习。破于无明。而<anchor xml:id="nkr_note_add_0085b2201" n="0085b2201"/><anchor xml:id="beg0085b2201" n="0085b2201"/>已<anchor xml:id="end0085b2201"/>纳种在怀。 <lb ed="X" n="0085b23"/><lb ed="R052" n="0124a02"/>了知必当成<persName>佛</persName>。虽处无明长夜。犹为安稳也。若能 <lb ed="X" n="0085b24"/><lb ed="R052" n="0124a03"/>依之修习。必得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。其豐饶利益 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0085c" n="0085c"/> <lb ed="X" n="0085c01"/><lb ed="R052" n="0124a04"/>也多矣。故云多所饶益耳。</p><p xml:id="pX33p0085c0111" cb:place="inline">△二偈颂二。初颂正请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085c02"/><lb ed="R052" n="0124a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0085c0201">尔时舍利弗。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0085c03"/><lb ed="R052" n="0124a06"/><p xml:id="pX33p0085c0301">无上两足尊。愿说第一法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085c04"/><lb ed="R052" n="0124a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085c0401">第一法者。由前<persName>如来</persName>略开权云。<persName>佛</persName>以方便力。示以 <lb ed="X" n="0085c05"/><lb ed="R052" n="0124a08"/>三乘教。故知昔日所说之三乘。既是方便。则非第 <lb ed="X" n="0085c06"/><lb ed="R052" n="0124a09"/>一法矣。又略显实云。<persName>世尊</persName>法久後。要当说真实。故 <lb ed="X" n="0085c07"/><lb ed="R052" n="0124a10"/>知今日当说。既是真实。则是第一法矣。故愿<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0085c08"/><lb ed="R052" n="0124a11"/>而说也。</p><p xml:id="pX33p0085c0804" cb:place="inline">△二颂出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085c09"/><lb ed="R052" n="0124a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0085c0901">我为<persName>佛</persName>长子。唯垂分别说。是会无量众。能敬信此法。 <lb ed="X" n="0085c10"/><lb ed="R052" n="0124a13"/><persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0085c1001" n="0085c1001"/><anchor xml:id="beg0085c1001" n="0085c1001"/>已<anchor xml:id="end0085c1001"/>曾世世。教化如是等。皆一心合掌。欲听受<persName>佛</persName>语。 <lb ed="X" n="0085c11"/><lb ed="R052" n="0124a14"/>我等千二百。及馀求<persName>佛</persName>者。愿为此众故。唯垂分别说。 <lb ed="X" n="0085c12"/><lb ed="R052" n="0124a15"/>是等闻此法。则生大欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0085c13"/><lb ed="R052" n="0124a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0085c1301">谓我既为<persName>佛</persName>长子。自能信<persName>佛</persName>所说。故曰我为<note place="inline">云云</note>。 <lb ed="X" n="0085c14"/><lb ed="R052" n="0124a17"/>更有无量之众。亦能信<persName>佛</persName>所说。无他。良由世世<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0085c15"/><lb ed="R052" n="0124a18"/>曾教化故也。故曰是会<note place="inline">云云</note>。是则增上慢者。固有 <lb ed="X" n="0085c16"/><lb ed="R052" n="0124b01"/>不信。而是等比丘。必能敬信。故愿为说之。又为<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0085c17"/><lb ed="R052" n="0124b02"/>长子者。盖所说法。既曰第一。无非欲令众生开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0085c18"/><lb ed="R052" n="0124b03"/>知见。<persName>佛</persName>之知见无他。即<persName>如来</persName>智慧是。今舍利弗。于 <lb ed="X" n="0085c19"/><lb ed="R052" n="0124b04"/>小乘中。智慧第一。若一开显。即小乘智慧。便是如 <lb ed="X" n="0085c20"/><lb ed="R052" n="0124b05"/>来智慧。故得为<persName>佛</persName>长子。则知前<persName>佛</persName>子。尙属小乘。今 <lb ed="X" n="0085c21"/><lb ed="R052" n="0124b06"/>长子。義在大乘矣。生大欢喜者。所闻之法。既是真 <lb ed="X" n="0085c22"/><lb ed="R052" n="0124b07"/>实。则非小法。既是大法。所生欢喜。亦复是大。而非 <lb ed="X" n="0085c23"/><lb ed="R052" n="0124b08"/>小也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0085c2301" n="0085c2301"/><anchor xml:id="beg0085c2301" n="0085c2301"/>已<anchor xml:id="end0085c2301"/>上略开显竟。</p><p xml:id="pX33p0085c2309" cb:place="inline">△二廣开权显实。有三。初从 <lb ed="X" n="0085c24"/><lb ed="R052" n="0124b09"/>此去。为上根法说一周。二从第二卷譬喩品。尔时 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0086a" n="0086a"/> <lb ed="X" n="0086a01"/><lb ed="R052" n="0124b10"/>舍利弗白<persName>佛</persName>言<persName>世尊</persName>我今无复疑悔下。为中根喩 <lb ed="X" n="0086a02"/><lb ed="R052" n="0124b11"/>说一周。三从第三卷化城喩品去。为下根因缘说 <lb ed="X" n="0086a03"/><lb ed="R052" n="0124b12"/>一周。初法说为五。初<persName>如来</persName>正说。二从第二卷初尔 <lb ed="X" n="0086a04"/><lb ed="R052" n="0124b13"/>时舍利弗下。当機陈领。三从第二卷尔时<persName>佛</persName>告舍 <lb ed="X" n="0086a05"/><lb ed="R052" n="0124b14"/>利弗下。<persName>如来</persName>述成。四从第二卷舍利弗汝<persName>如来</persName>世 <lb ed="X" n="0086a06"/><lb ed="R052" n="0124b15"/>下。上根得记。五从第二卷尔时四部众下。四众欢 <lb ed="X" n="0086a07"/><lb ed="R052" n="0124b16"/>喜。初又二。初长行。二偈颂。初三。初许说。二受旨。三 <lb ed="X" n="0086a08"/><lb ed="R052" n="0124b17"/>正说。初三。初顺许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086a09"/><lb ed="R052" n="0124b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086a0901">尔时<persName>世尊</persName>。告舍利弗。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0086a0901" n="0086a0901"/><anchor xml:id="beg0086a0901" n="0086a0901"/>已<anchor xml:id="end0086a0901"/>慇勤三请。岂得不说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086a10"/><lb ed="R052" n="0125a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086a1001">尔时者。即舍利弗。第三约受化请。偈颂方毕之时 <lb ed="X" n="0086a11"/><lb ed="R052" n="0125a02"/>也。</p><p xml:id="pX33p0086a1102" cb:place="inline">△二诫许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086a12"/><lb ed="R052" n="0125a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086a1201">汝今谛听。善思念之。吾当为汝。分别解说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086a13"/><lb ed="R052" n="0125a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086a1301">此先诫其生于三慧。然後许其说也。谓听则言谛。 <lb ed="X" n="0086a14"/><lb ed="R052" n="0125a05"/>思则言善者。以今昔所说。皆由<persName>如来</persName>金口而宣扬。 <lb ed="X" n="0086a15"/><lb ed="R052" n="0125a06"/>昔日是权。今日是实。若不谛听而善思。则何能分 <lb ed="X" n="0086a16"/><lb ed="R052" n="0125a07"/>别。又昔日之权。全即今实。今日之实。亦即昔权。须 <lb ed="X" n="0086a17"/><lb ed="R052" n="0125a08"/>心专一。方能了知。是故诫其听则当谛。思念则当 <lb ed="X" n="0086a18"/><lb ed="R052" n="0125a09"/>善也。分别解说者。谓十方三世一切诸<persName>佛</persName>。及我释 <lb ed="X" n="0086a19"/><lb ed="R052" n="0125a10"/>迦。虽出现于世。有远近彼此不同。莫不皆先为实 <lb ed="X" n="0086a20"/><lb ed="R052" n="0125a11"/>施权。次开权显实。後废权立实也。</p><p xml:id="pX33p0086a2014" cb:place="inline">△三正许二。初 <lb ed="X" n="0086a21"/><lb ed="R052" n="0125a12"/>经家叙退。二<persName>如来</persName>拣许。初又二。初标叙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086a22"/><lb ed="R052" n="0125a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086a2201">说此语时。会中有比丘。比丘尼。优婆塞。优婆夷。五千 <lb ed="X" n="0086a23"/><lb ed="R052" n="0125a14"/>人等。即从座起。礼<persName>佛</persName>而退。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086a24"/><lb ed="R052" n="0125a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086a2401">说此语时者。即说顺诫二许方毕之时也。五千退 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0086b" n="0086b"/> <lb ed="X" n="0086b01"/><lb ed="R052" n="0125a16"/>者。有显密二義。显由<persName>如来</persName>上之略为开显。内心<anchor xml:id="nkr_note_add_0086b0101" n="0086b0101"/><anchor xml:id="beg0086b0101" n="0086b0101"/>已<anchor xml:id="end0086b0101"/> <lb ed="X" n="0086b02"/><lb ed="R052" n="0125a17"/>是不信。更闻<persName>佛</persName>止舍利弗。有增上慢比丘。将坠于 <lb ed="X" n="0086b03"/><lb ed="R052" n="0125a18"/>大坑之语。心又动念。故至此<persName>佛</persName>许分别解说。自当 <lb ed="X" n="0086b04"/><lb ed="R052" n="0125b01"/>退席矣。密者。如下偈云。<persName>佛</persName>威德故去。乃<persName>如来</persName>威德 <lb ed="X" n="0086b05"/><lb ed="R052" n="0125b02"/>之力。密令其去。所以礼<persName>佛</persName>而退也。</p><p xml:id="pX33p0086b0514" cb:place="inline">△二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086b06"/><lb ed="R052" n="0125b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086b0601">所以者何。此辈罪根深重。及增上慢。未得谓得。未证 <lb ed="X" n="0086b07"/><lb ed="R052" n="0125b04"/>谓证。有如此失。是以不住。<persName>世尊</persName>默然。而不制止。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086b08"/><lb ed="R052" n="0125b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086b0801">谓五千退去。其意在何。盖由此等罪重。及增上慢 <lb ed="X" n="0086b09"/><lb ed="R052" n="0125b06"/>也。有罪。则不能闻此大法。增上慢。则虽闻而不能 <lb ed="X" n="0086b10"/><lb ed="R052" n="0125b07"/>信。又由<persName>世尊</persName>默然不制止。所以而退也。罪根上慢。 <lb ed="X" n="0086b11"/><lb ed="R052" n="0125b08"/>即显退義也。默不制止。即密退義也。言罪根深重 <lb ed="X" n="0086b12"/><lb ed="R052" n="0125b09"/>者。由种子而发现行。还以现行。而熏种子。此是种 <lb ed="X" n="0086b13"/><lb ed="R052" n="0125b10"/>现交加。辗转不<anchor xml:id="nkr_note_add_0086b1301" n="0086b1301"/><anchor xml:id="beg0086b1301" n="0086b1301"/>已<anchor xml:id="end0086b1301"/>。故其罪根不唯深。而且重也。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0086b14"/><lb ed="R052" n="0125b11"/>不制止者。有人疑云。<persName>如来</persName>说此妙经。欲令一切众 <lb ed="X" n="0086b15"/><lb ed="R052" n="0125b12"/>生。咸得开示悟入<persName>佛</persName>之知见。今五千退去。而不制 <lb ed="X" n="0086b16"/><lb ed="R052" n="0125b13"/>止。使其不闻大法。将无<persName>如来</persName>于大悲似犹有缺耶。 <lb ed="X" n="0086b17"/><lb ed="R052" n="0125b14"/>然正唯<persName>佛</persName>不制止。乃是<persName>如来</persName>之大悲也。既是上慢。 <lb ed="X" n="0086b18"/><lb ed="R052" n="0125b15"/>闻必不信。不信必生谤。生谤必堕苦。虑其堕苦。故 <lb ed="X" n="0086b19"/><lb ed="R052" n="0125b16"/>不制止。又<anchor xml:id="nkr_note_add_0086b1901" n="0086b1901"/><anchor xml:id="beg0086b1901" n="0086b1901"/>已<anchor xml:id="end0086b1901"/>闻略开显。亦得作将来熟脱之缘。去 <lb ed="X" n="0086b20"/><lb ed="R052" n="0125b17"/>则有益。而住有损。故不制止。岂非<persName>如来</persName>之大悲乎。</p> <lb ed="X" n="0086b21"/><lb ed="R052" n="0125b18"/><p xml:id="pX33p0086b2101">△二<persName>如来</persName>拣许二。初正拣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086b22"/><lb ed="R052" n="0126a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086b2201">尔时<persName>佛</persName>告舍利弗。我今此众。无复枝葉。纯有贞实。舍 <lb ed="X" n="0086b23"/><lb ed="R052" n="0126a02"/>利弗。如是增上慢人。退亦佳矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086b24"/><lb ed="R052" n="0126a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086b2401">拣分二意。初拣会众。言无复枝葉者。枝为干之馀。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0086c" n="0086c"/> <lb ed="X" n="0086c01"/><lb ed="R052" n="0126a04"/>欲成大器。非枝条所能。而况葉乎。彼上慢之人。機 <lb ed="X" n="0086c02"/><lb ed="R052" n="0126a05"/>缘未熟。不能成无上法器。今既退席。则会中无复 <lb ed="X" n="0086c03"/><lb ed="R052" n="0126a06"/>枝葉。而纯有贞实矣。次拣退席。言如是上慢之人 <lb ed="X" n="0086c04"/><lb ed="R052" n="0126a07"/>退去。在会众固佳。在彼亦复佳。盖彼既前<anchor xml:id="nkr_note_add_0086c0401" n="0086c0401"/><anchor xml:id="beg0086c0401" n="0086c0401"/>已<anchor xml:id="end0086c0401"/>闻开 <lb ed="X" n="0086c05"/><lb ed="R052" n="0126a08"/>三显一略说。如纳种在怀。日後终证圆果。而现前 <lb ed="X" n="0086c06"/><lb ed="R052" n="0126a09"/>又得免生谤堕坑之苦。是虽退而实进也。故曰退 <lb ed="X" n="0086c07"/><lb ed="R052" n="0126a10"/>亦佳矣。非为住者幸。正为退者幸也。南山云。五千 <lb ed="X" n="0086c08"/><lb ed="R052" n="0126a11"/>退席。为进上慢之俦。意亦犹是。</p><p xml:id="pX33p0086c0813" cb:place="inline">△二更许。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086c09"/><lb ed="R052" n="0126a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086c0901">汝今善听。当为汝说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086c10"/><lb ed="R052" n="0126a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086c1001">△二受旨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086c11"/><lb ed="R052" n="0126a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086c1101">舍利弗言。唯然<persName>世尊</persName>。愿乐欲闻。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086c12"/><lb ed="R052" n="0126a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086c1201">虽者。儒训应速。无疑之词。今但应速而<anchor xml:id="nkr_note_add_0086c1201" n="0086c1201"/><anchor xml:id="beg0086c1201" n="0086c1201"/>已<anchor xml:id="end0086c1201"/>。疑则未 <lb ed="X" n="0086c13"/><lb ed="R052" n="0126a16"/>能无耳。盖曾子。<anchor xml:id="nkr_note_add_0086c1301" n="0086c1301"/><anchor xml:id="beg0086c1301" n="0086c1301"/>已<anchor xml:id="end0086c1301"/>闻一贯之说。故得无疑。今身子。 <lb ed="X" n="0086c14"/><lb ed="R052" n="0126a17"/>但闻许说。而未闻正说故也。</p><p xml:id="pX33p0086c1412" cb:place="inline">△三正说为三。初歎 <lb ed="X" n="0086c15"/><lb ed="R052" n="0126a18"/>法妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086c16"/><lb ed="R052" n="0126b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0086c1601"><persName>佛</persName>告舍利弗。如是妙法。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。时乃说之。如优昙 <lb ed="X" n="0086c17"/><lb ed="R052" n="0126b02"/>钵华。时一现耳。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0086c18"/><lb ed="R052" n="0126b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0086c1801">如是者。乃指法之词。前即指乎诸法实相。後即指 <lb ed="X" n="0086c19"/><lb ed="R052" n="0126b04"/>乎<persName>佛</persName>之知见。诸法实相。则权实不二。<persName>佛</persName>之知见。则 <lb ed="X" n="0086c20"/><lb ed="R052" n="0126b05"/>生<persName>佛</persName>一体。故皆名妙也。时乃说者。法本无时。因機 <lb ed="X" n="0086c21"/><lb ed="R052" n="0126b06"/>而有。四十年前。大機未熟。则非其时。故不为说。今 <lb ed="X" n="0086c22"/><lb ed="R052" n="0126b07"/>法花高会。大機既熟。则是其时。故乃说之。又施三 <lb ed="X" n="0086c23"/><lb ed="R052" n="0126b08"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0086c2301" n="0086c2301"/><anchor xml:id="beg0086c2301" n="0086c2301"/>已<anchor xml:id="end0086c2301"/>後之时。方乃说此妙法。故云时乃说之。如优昙 <lb ed="X" n="0086c24"/><lb ed="R052" n="0126b09"/>钵华等。擧喩也。梵语优昙花。此云灵瑞。亦云应瑞。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0087a" n="0087a"/> <lb ed="X" n="0087a01"/><lb ed="R052" n="0126b10"/>三千年一开。华若开时。金轮王出。故名灵瑞及应 <lb ed="X" n="0087a02"/><lb ed="R052" n="0126b11"/>瑞耳。今四十年後。纔说妙法。一切众生。皆得成<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0087a03"/><lb ed="R052" n="0126b12"/><persName>佛</persName>。法王也。金轮。人王也。人法虽殊。王義是同。故引 <lb ed="X" n="0087a04"/><lb ed="R052" n="0126b13"/>喩之。</p><p xml:id="pX33p0087a0403" cb:place="inline">△二诫不虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087a05"/><lb ed="R052" n="0126b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0087a0501">舍利弗。汝等当信。<persName>佛</persName>之所说。言不虚妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087a06"/><lb ed="R052" n="0126b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0087a0601">不虚妄者。四十年前。及今日所说。虽皆同出金口 <lb ed="X" n="0087a07"/><lb ed="R052" n="0126b16"/>一音。而昔者是权。今者是实。若权若实。皆不虚妄。 <lb ed="X" n="0087a08"/><lb ed="R052" n="0126b17"/><persName>佛</persName>以方便力。示以三乘教。故权不虚妄也。诸<persName>佛</persName>法 <lb ed="X" n="0087a09"/><lb ed="R052" n="0126b18"/>久後。要当说真实。故实不虚妄也。所以诫信不虚 <lb ed="X" n="0087a10"/><lb ed="R052" n="0127a01"/>者。令其断权疑。生实信也。本门云。汝等当信解如 <lb ed="X" n="0087a11"/><lb ed="R052" n="0127a02"/>来诚谛之语。亦是诫信不虚。令其断近疑。生远信。 <lb ed="X" n="0087a12"/><lb ed="R052" n="0127a03"/>则知凡说大法。必须劝信。所以下文。身子领解中。 <lb ed="X" n="0087a13"/><lb ed="R052" n="0127a04"/>有将非魔作<persName>佛</persName>等语。</p><p xml:id="pX33p0087a1309" cb:place="inline">△三正开显三。初总明诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0087a14"/><lb ed="R052" n="0127a05"/>二别明三世。三重明释迦。初又二。初正明诸<persName>佛</persName>。二 <lb ed="X" n="0087a15"/><lb ed="R052" n="0127a06"/>结显十方。初又三。初明开权显实。二明为实施权。 <lb ed="X" n="0087a16"/><lb ed="R052" n="0127a07"/>三明废权立实。初六。初标定。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087a17"/><lb ed="R052" n="0127a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0087a1701">舍利弗。诸<persName>佛</persName>随宜说法。意趣难解。所以者何。我以无 <lb ed="X" n="0087a18"/><lb ed="R052" n="0127a09"/>数方便。种种因缘。譬喩言词。演说诸法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087a19"/><lb ed="R052" n="0127a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0087a1901">先明诸<persName>佛</persName>开权。擧释迦方便释之。言无数方便。至 <lb ed="X" n="0087a20"/><lb ed="R052" n="0127a11"/>演说诸法者。即说权法也。权法全体即实。故诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0087a21"/><lb ed="R052" n="0127a12"/>随宜所说。亦复全体而实。然意趣难解。故以释迦 <lb ed="X" n="0087a22"/><lb ed="R052" n="0127a13"/>方便。释成诸<persName>佛</persName>之权耳。诸<persName>佛</persName>随宜所说者。谓随人 <lb ed="X" n="0087a23"/><lb ed="R052" n="0127a14"/>天之宜。则说戒善。随二乘之宜。则说谛缘。随菩萨 <lb ed="X" n="0087a24"/><lb ed="R052" n="0127a15"/>之宜。则说六度。此等随宜所说。皆是权也。若开显 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0087b" n="0087b"/> <lb ed="X" n="0087b01"/><lb ed="R052" n="0127a16"/>之。全体即实。则知所说。虽在戒善谛缘六度。其意 <lb ed="X" n="0087b02"/><lb ed="R052" n="0127a17"/>趣。唯在一乘。故言意趣难解。诸<persName>佛</persName>说权如是。所以 <lb ed="X" n="0087b03"/><lb ed="R052" n="0127a18"/>下释也。谓诸<persName>佛</persName>所说。何以见得难解。如我释迦。以 <lb ed="X" n="0087b04"/><lb ed="R052" n="0127b01"/>无量无数方便。演说诸法。而意不在诸法。全在一 <lb ed="X" n="0087b05"/><lb ed="R052" n="0127b02"/>实。故诸<persName>佛</persName>随宜所说。其意亦是难解。若知我释迦 <lb ed="X" n="0087b06"/><lb ed="R052" n="0127b03"/>无数方便所说。全体是实。则诸<persName>佛</persName>所说。虽曰难解。 <lb ed="X" n="0087b07"/><lb ed="R052" n="0127b04"/>亦可知矣。故曰我以<note place="inline">云云</note>。演说诸法者。即是从一 <lb ed="X" n="0087b08"/><lb ed="R052" n="0127b05"/>实相演之。而为二乘五教七种方便等法也。</p><p xml:id="pX33p0087b0818" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0087b09"/><lb ed="R052" n="0127b06"/>释明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087b10"/><lb ed="R052" n="0127b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0087b1001">是法非思量分别之所能解。唯有诸<persName>佛</persName>。乃能知之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087b11"/><lb ed="R052" n="0127b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0087b1101">此明释迦显实。擧诸<persName>佛</persName>本怀释之。然此与前科。诸 <lb ed="X" n="0087b12"/><lb ed="R052" n="0127b09"/><persName>佛</persName>释迦。互相释成。显道同耳。所以是法二字。从上 <lb ed="X" n="0087b13"/><lb ed="R052" n="0127b10"/>方便文来。故是实道。唯有二句。是诸<persName>佛</persName>本怀。谓诸 <lb ed="X" n="0087b14"/><lb ed="R052" n="0127b11"/>法虽权。权即是实。故非思量等所能解也。何以非 <lb ed="X" n="0087b15"/><lb ed="R052" n="0127b12"/>思量等能解。<persName>如来</persName>说有。意不在有。众生即以有解。 <lb ed="X" n="0087b16"/><lb ed="R052" n="0127b13"/>乃至说中。意不在中。众生即以中解。殊不知有是 <lb ed="X" n="0087b17"/><lb ed="R052" n="0127b14"/>妙有。一有一切有。乃至中是圆中。一中一切中。如 <lb ed="X" n="0087b18"/><lb ed="R052" n="0127b15"/>是之義。岂思量等所能解乎。所谓口欲言而词丧。 <lb ed="X" n="0087b19"/><lb ed="R052" n="0127b16"/>心欲思而虑亡。故云是法<note place="inline">云云</note>。既非众生思量等 <lb ed="X" n="0087b20"/><lb ed="R052" n="0127b17"/>能解。毕竟谁可能解。故即云。唯有诸<persName>佛</persName>。乃能知之。 <lb ed="X" n="0087b21"/><lb ed="R052" n="0127b18"/>无他。以其全证得耳。唯证乃知。故非众生分别思 <lb ed="X" n="0087b22"/><lb ed="R052" n="0128a01"/>量所能解也。</p><p xml:id="pX33p0087b2206" cb:place="inline">△三正释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087b23"/><lb ed="R052" n="0128a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0087b2301">所以者何。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。唯以一大事因缘故。出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087b24"/><lb ed="R052" n="0128a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0087b2401">意谓何以见得非众生思量分别能解。唯<persName>佛</persName>乃知。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0087c" n="0087c"/> <lb ed="X" n="0087c01"/><lb ed="R052" n="0128a04"/>故释云。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName><note place="inline">云云</note>。盖我之方便。意在即权是 <lb ed="X" n="0087c02"/><lb ed="R052" n="0128a05"/>实。诸<persName>佛</persName>出世本怀。唯一大事因缘。是故诸<persName>佛</persName>本怀。 <lb ed="X" n="0087c03"/><lb ed="R052" n="0128a06"/>必得释迦方便。乃能开显之也。一大事因缘者。即 <lb ed="X" n="0087c04"/><lb ed="R052" n="0128a07"/>上诸法实相。即下<persName>佛</persName>之知见也。实相。则权实不二。 <lb ed="X" n="0087c05"/><lb ed="R052" n="0128a08"/>知见。乃生<persName>佛</persName>一如。所以大事一明。即本怀亦畅耳。 <lb ed="X" n="0087c06"/><lb ed="R052" n="0128a09"/>若分字释。如疏及科註所明。</p><p xml:id="pX33p0087c0612" cb:place="inline">△四反征。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087c07"/><lb ed="R052" n="0128a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0087c0701">舍利弗。云何名诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。唯以一大事因缘故。出现 <lb ed="X" n="0087c08"/><lb ed="R052" n="0128a11"/>于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087c09"/><lb ed="R052" n="0128a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0087c0901">△五转解。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087c10"/><lb ed="R052" n="0128a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0087c1001">诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲令众生。开<persName>佛</persName>知见。使得淸净故。出现于 <lb ed="X" n="0087c11"/><lb ed="R052" n="0128a14"/>世。欲示众生。<persName>佛</persName>之知见故。出现于世。欲令众生。悟<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0087c12"/><lb ed="R052" n="0128a15"/>知见故。出现于世。欲令众生。入<persName>佛</persName>知见道故。出现于 <lb ed="X" n="0087c13"/><lb ed="R052" n="0128a16"/>世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0087c14"/><lb ed="R052" n="0128a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0087c1401">释此一文。有三番。先别明<persName>佛</persName>之知见。二合释开示 <lb ed="X" n="0087c15"/><lb ed="R052" n="0128a18"/>悟入。三重消淸净及道。初言知见者。乃是略词。具 <lb ed="X" n="0087c16"/><lb ed="R052" n="0128b01"/>足应云见闻觉知。在心名知。在眼曰见。三智一心 <lb ed="X" n="0087c17"/><lb ed="R052" n="0128b02"/>中知。名为<persName>佛</persName>知。五眼一眼中见。名为<persName>佛</persName>见。然此知 <lb ed="X" n="0087c18"/><lb ed="R052" n="0128b03"/>见。本来凡圣一如。生<persName>佛</persName>平等。但由九界众生全体 <lb ed="X" n="0087c19"/><lb ed="R052" n="0128b04"/>在迷。致使<persName>佛</persName>之知见转名众生知见。盖众生或但 <lb ed="X" n="0087c20"/><lb ed="R052" n="0128b05"/>知有。或但知空。或但知中。此则不能三智圆知。故 <lb ed="X" n="0087c21"/><lb ed="R052" n="0128b06"/>不得名<persName>佛</persName>知。但名众生知也。<persName>如来</persName>不但知有。亦知 <lb ed="X" n="0087c22"/><lb ed="R052" n="0128b07"/>空。不但知空。亦知中。不但知中。亦知空有。以其能 <lb ed="X" n="0087c23"/><lb ed="R052" n="0128b08"/>于一心中。而三智圆照。三谛圆显。故名<persName>佛</persName>知也。又 <lb ed="X" n="0087c24"/><lb ed="R052" n="0128b09"/>众生所见。或碍而非通。或通而非碍。或唯观俗。或 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0088a" n="0088a"/> <lb ed="X" n="0088a01"/><lb ed="R052" n="0128b10"/>唯知空。此亦不能五眼圆观。故不得名<persName>佛</persName>见。但名 <lb ed="X" n="0088a02"/><lb ed="R052" n="0128b11"/>众生见也。<persName>如来</persName>则能于一眼中。而具五眼用。不同 <lb ed="X" n="0088a03"/><lb ed="R052" n="0128b12"/>凡夫肉眼碍而非通。乃至不同菩萨唯能观俗。一 <lb ed="X" n="0088a04"/><lb ed="R052" n="0128b13"/>见一切见。故名<persName>佛</persName>见也。总之三智圆知。五眼圆见。 <lb ed="X" n="0088a05"/><lb ed="R052" n="0128b14"/>名为<persName>佛</persName>之知见也。</p> <lb ed="X" n="0088a06"/><lb ed="R052" n="0128b15"/><p xml:id="pX33p0088a0601">二合释开示悟入。更约四番。一约法。二约喩。三约 <lb ed="X" n="0088a07"/><lb ed="R052" n="0128b16"/>观。四约位。法若不明。须假于喩。由喩明法。依之成 <lb ed="X" n="0088a08"/><lb ed="R052" n="0128b17"/>观。观行功成。必能入证。故须约四番释也。</p> <lb ed="X" n="0088a09"/><lb ed="R052" n="0128b18"/><p xml:id="pX33p0088a0901">一约法者。盖<persName>佛</persName>之知见。生<persName>佛</persName>平等。但众生则全体 <lb ed="X" n="0088a10"/><lb ed="R052" n="0129a01"/>在迷。而诸<persName>佛</persName>则究竟证得。今诸<persName>佛</persName>欲令一切众生 <lb ed="X" n="0088a11"/><lb ed="R052" n="0129a02"/>同<anchor xml:id="nkr_note_add_0088a1101" n="0088a1101"/><anchor xml:id="beg0088a1101" n="0088a1101"/>己<anchor xml:id="end0088a1101"/>所证。故出现于世。而教化云。汝等一切众生。 <lb ed="X" n="0088a12"/><lb ed="R052" n="0129a03"/>现前所有知见。全体即是<persName>佛</persName>之知见。众生闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0088a1201" n="0088a1201"/><anchor xml:id="beg0088a1201" n="0088a1201"/>已<anchor xml:id="end0088a1201"/>。即 <lb ed="X" n="0088a13"/><lb ed="R052" n="0129a04"/>便了知自<anchor xml:id="nkr_note_add_0088a1301" n="0088a1301"/><anchor xml:id="beg0088a1301" n="0088a1301"/>己<anchor xml:id="end0088a1301"/>知见即<persName>佛</persName>知见。若未能了知。<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0088a14"/><lb ed="R052" n="0129a05"/>见。则为未开。今既了知。即是开<persName>佛</persName>之知见也。从了 <lb ed="X" n="0088a15"/><lb ed="R052" n="0129a06"/>知後。更能分别显示。即示<persName>佛</persName>之知见也。从显示後。 <lb ed="X" n="0088a16"/><lb ed="R052" n="0129a07"/>而能悟知。如是者为众生之知见。如是者为<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0088a17"/><lb ed="R052" n="0129a08"/>之知见。则众生知见。即<persName>如来</persName>知见。是为悟<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0088a18"/><lb ed="R052" n="0129a09"/>见也。既悟知後。而能证入。即入<persName>佛</persName>之知见也。然开 <lb ed="X" n="0088a19"/><lb ed="R052" n="0129a10"/>无所开。即众生知见开之。而成<persName>佛</persName>之知见。乃至入 <lb ed="X" n="0088a20"/><lb ed="R052" n="0129a11"/>无所入。即众生知见入之。而成<persName>佛</persName>之知见。故云诸 <lb ed="X" n="0088a21"/><lb ed="R052" n="0129a12"/><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲令众生开<persName>佛</persName>知见。出现于世。乃至云。入 <lb ed="X" n="0088a22"/><lb ed="R052" n="0129a13"/><persName>佛</persName>知见道故。出现于世也。</p> <lb ed="X" n="0088a23"/><lb ed="R052" n="0129a14"/><p xml:id="pX33p0088a2301">二约喩者。如贫人家。有一宝藏。而贫人不自知。邻 <lb ed="X" n="0088a24"/><lb ed="R052" n="0129a15"/>有智人。知其家有宝藏而告之。贫人闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0088a2401" n="0088a2401"/><anchor xml:id="beg0088a2401" n="0088a2401"/>已<anchor xml:id="end0088a2401"/>。知有宝 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0088b" n="0088b"/> <lb ed="X" n="0088b01"/><lb ed="R052" n="0129a16"/>藏。于是除去沙砾。耘锄草莽。即见宝藏。既见<anchor xml:id="nkr_note_add_0088b0101" n="0088b0101"/><anchor xml:id="beg0088b0101" n="0088b0101"/>已<anchor xml:id="end0088b0101"/>。更 <lb ed="X" n="0088b02"/><lb ed="R052" n="0129a17"/>加披剥。即得宝藏显现于前。既显现<anchor xml:id="nkr_note_add_0088b0201" n="0088b0201"/><anchor xml:id="beg0088b0201" n="0088b0201"/>已<anchor xml:id="end0088b0201"/>。乃知此是 <lb ed="X" n="0088b03"/><lb ed="R052" n="0129a18"/>金此是银。而一一悟知。既悟知<anchor xml:id="nkr_note_add_0088b0301" n="0088b0301"/><anchor xml:id="beg0088b0301" n="0088b0301"/>已<anchor xml:id="end0088b0301"/>。即便取之。以为 <lb ed="X" n="0088b04"/><lb ed="R052" n="0129b01"/>实用也。贫人即喩一切众生。宝藏即喩<persName>佛</persName>之知见。 <lb ed="X" n="0088b05"/><lb ed="R052" n="0129b02"/>智人即喩诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。耘除沙草。即喩开<persName>佛</persName>知见。宝 <lb ed="X" n="0088b06"/><lb ed="R052" n="0129b03"/>藏显现。即喩示<persName>佛</persName>知见。一一悟之。即喩悟<persName>佛</persName>知见。 <lb ed="X" n="0088b07"/><lb ed="R052" n="0129b04"/>取为运用。即喩入<persName>佛</persName>知见也。</p> <lb ed="X" n="0088b08"/><lb ed="R052" n="0129b05"/><p xml:id="pX33p0088b0801">三约观者。以上品寂光。为观境也。既以<persName>佛</persName>之知见。 <lb ed="X" n="0088b09"/><lb ed="R052" n="0129b06"/>为所观之境。还以<persName>佛</persName>之知见。为能观之智。此则以 <lb ed="X" n="0088b10"/><lb ed="R052" n="0129b07"/>智而照乎境。以境而发乎智。境智相发。即是开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0088b11"/><lb ed="R052" n="0129b08"/>之知见也。境观分明。能所宛然。历历现前。显示不 <lb ed="X" n="0088b12"/><lb ed="R052" n="0129b09"/>昧。即是示<persName>佛</persName>之知见也。达境即观。了观即境。境观 <lb ed="X" n="0088b13"/><lb ed="R052" n="0129b10"/>双融。能所相即。即是悟<persName>佛</persName>之知见也。以境涉观。以 <lb ed="X" n="0088b14"/><lb ed="R052" n="0129b11"/>观入境。能所涉入。境与智相冥。即是入<persName>佛</persName>之知见 <lb ed="X" n="0088b15"/><lb ed="R052" n="0129b12"/>也。</p> <lb ed="X" n="0088b16"/><lb ed="R052" n="0129b13"/><p xml:id="pX33p0088b1601">四约位者。更为二番。初通约六即位。二别约四十 <lb ed="X" n="0088b17"/><lb ed="R052" n="0129b14"/>位。通约六即者。<persName>佛</persName>之知见。在圣不增。在凡不减。故 <lb ed="X" n="0088b18"/><lb ed="R052" n="0129b15"/>一切众生。虽全体在迷。茫然不知。皆悉具足。此是 <lb ed="X" n="0088b19"/><lb ed="R052" n="0129b16"/>理即<persName>佛</persName>知见也。若从经卷中见。或从知识边闻。而 <lb ed="X" n="0088b20"/><lb ed="R052" n="0129b17"/>知此<persName>佛</persName>之知见。此是名字即<persName>佛</persName>之知见也。若能如 <lb ed="X" n="0088b21"/><lb ed="R052" n="0129b18"/>其所闻。而为修习。此是观行即<persName>佛</persName>之知见也。若观 <lb ed="X" n="0088b22"/><lb ed="R052" n="0130a01"/>行功成。粗垢先落。于<persName>佛</persName>知见相应。此是相似即<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0088b23"/><lb ed="R052" n="0130a02"/>之知见也。若登初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0088b2301" n="0088b2301"/><anchor xml:id="beg0088b2301" n="0088b2301"/>已<anchor xml:id="end0088b2301"/>去。分分破无明。又分分显 <lb ed="X" n="0088b24"/><lb ed="R052" n="0130a03"/>中道。乃至登于等觉。唯是一分生相无明未破。此 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0088c" n="0088c"/> <lb ed="X" n="0088c01"/><lb ed="R052" n="0130a04"/>是分证即<persName>佛</persName>之知见也。若破此生相无明。究竟登 <lb ed="X" n="0088c02"/><lb ed="R052" n="0130a05"/>于<name role="" type="person">涅槃山</name>顶。三智圆明。五眼圆见。此是究竟即<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0088c03"/><lb ed="R052" n="0130a06"/>之知见也。二别约四十位者。盖<persName>佛</persName>之知见。虽通六 <lb ed="X" n="0088c04"/><lb ed="R052" n="0130a07"/>即。然诸<persName>佛</persName>出世之意。非但令众生。得名字相似观 <lb ed="X" n="0088c05"/><lb ed="R052" n="0130a08"/>行而<anchor xml:id="nkr_note_add_0088c0501" n="0088c0501"/><anchor xml:id="beg0088c0501" n="0088c0501"/>已<anchor xml:id="end0088c0501"/>。唯令登住<anchor xml:id="nkr_note_add_0088c0502" n="0088c0502"/><anchor xml:id="beg0088c0502" n="0088c0502"/>已<anchor xml:id="end0088c0502"/>去。乃至十地。自能任运流入。 <lb ed="X" n="0088c06"/><lb ed="R052" n="0130a09"/>从等觉而晋妙觉。所以别约住行向地四十位而 <lb ed="X" n="0088c07"/><lb ed="R052" n="0130a10"/>释之。言开<persName>佛</persName>知见。即十住位也。以登初住。即能破 <lb ed="X" n="0088c08"/><lb ed="R052" n="0130a11"/>一品无明。显一分中道。乃至十住。则<anchor xml:id="nkr_note_add_0088c0801" n="0088c0801"/><anchor xml:id="beg0088c0801" n="0088c0801"/>已<anchor xml:id="end0088c0801"/>破十品无 <lb ed="X" n="0088c09"/><lb ed="R052" n="0130a12"/>明矣。至此则分得三智圆证。五眼圆见。而<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0088c10"/><lb ed="R052" n="0130a13"/>见。为之开发。故名十住。为开<persName>佛</persName>知见也。示<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0088c11"/><lb ed="R052" n="0130a14"/>者。即十行位也。十住中。既能开发<persName>佛</persName>之知见。而显 <lb ed="X" n="0088c12"/><lb ed="R052" n="0130a15"/>乎不思议之妙理矣。今进于十行位中。还以所显 <lb ed="X" n="0088c13"/><lb ed="R052" n="0130a16"/>不思议妙理。而起于法界妙行。此全性以起修。全 <lb ed="X" n="0088c14"/><lb ed="R052" n="0130a17"/>修以归性。则使性具恒沙功德。自然悉皆昭著。而 <lb ed="X" n="0088c15"/><lb ed="R052" n="0130a18"/><persName>佛</persName>之知见。更加显现。故名十行。为示<persName>佛</persName>知见也。悟 <lb ed="X" n="0088c16"/><lb ed="R052" n="0130b01"/><persName>佛</persName>知见者。即十向位也。前十行中。既起法界妙行。 <lb ed="X" n="0088c17"/><lb ed="R052" n="0130b02"/>今进之于十向位中。更能迴事以向理。迴自以向 <lb ed="X" n="0088c18"/><lb ed="R052" n="0130b03"/>他。迴因以向果。则使事理双融。自他平等。因果一 <lb ed="X" n="0088c19"/><lb ed="R052" n="0130b04"/>如。而<persName>佛</persName>之知见。更加明悟。故名十向。为悟<persName>佛</persName>知见 <lb ed="X" n="0088c20"/><lb ed="R052" n="0130b05"/>也。入<persName>佛</persName>知见者。即十地位也。前三十位。虽皆破惑 <lb ed="X" n="0088c21"/><lb ed="R052" n="0130b06"/>显理。然所破犹未尽。所显犹未穷。今进之于十地 <lb ed="X" n="0088c22"/><lb ed="R052" n="0130b07"/>位中。则<anchor xml:id="nkr_note_add_0088c2201" n="0088c2201"/><anchor xml:id="beg0088c2201" n="0088c2201"/>已<anchor xml:id="end0088c2201"/>破四十品无明。显四十分三德。所破将 <lb ed="X" n="0088c23"/><lb ed="R052" n="0130b08"/>尽。所显将穷。则能任运流入妙觉果海。而<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0088c24"/><lb ed="R052" n="0130b09"/>见。不久究竟证入。故名十地。为入<persName>佛</persName>知见也。</p> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0089a" n="0089a"/> <lb ed="X" n="0089a01"/><lb ed="R052" n="0130b10"/><p xml:id="pX33p0089a0101">三重消淸净及道者。文中开<persName>佛</persName>知见下。则言使得 <lb ed="X" n="0089a02"/><lb ed="R052" n="0130b11"/>淸净。入<persName>佛</persName>知见下。则言道。盖未破无明者。<persName>佛</persName>之知 <lb ed="X" n="0089a03"/><lb ed="R052" n="0130b12"/>见未开。全成染汚。今初住去。知见既开。无明<anchor xml:id="nkr_note_add_0089a0301" n="0089a0301"/><anchor xml:id="beg0089a0301" n="0089a0301"/>已<anchor xml:id="end0089a0301"/>破。 <lb ed="X" n="0089a04"/><lb ed="R052" n="0130b13"/>故言淸净。乃至十地。断惑将穷。证智将满。不久通 <lb ed="X" n="0089a05"/><lb ed="R052" n="0130b14"/>至萨婆若果。故言道。然是经家之略文耳。具足言 <lb ed="X" n="0089a06"/><lb ed="R052" n="0130b15"/>之。则句句下。皆应有淸净及道也。以其无明分分 <lb ed="X" n="0089a07"/><lb ed="R052" n="0130b16"/>破。菩提分分证耳。所谓诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。欲令众生开<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0089a08"/><lb ed="R052" n="0130b17"/>知见。使得淸净道故。出现于世。乃至欲令众生入 <lb ed="X" n="0089a09"/><lb ed="R052" n="0130b18"/><persName>佛</persName>知见。使得淸净道故。出现于世。中间示悟二句。 <lb ed="X" n="0089a10"/><lb ed="R052" n="0131a01"/>亦复如是。方知将後望前。则前亦有道。以前望後。 <lb ed="X" n="0089a11"/><lb ed="R052" n="0131a02"/>则後亦有淸净。中望前後。则中亦有淸净及道也。 <lb ed="X" n="0089a12"/><lb ed="R052" n="0131a03"/>此乃<persName>如来</persName>之巧说。经家之巧慧耳。</p><p xml:id="pX33p0089a1214" cb:place="inline">△六结名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089a13"/><lb ed="R052" n="0131a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089a1301">舍利弗。是为诸<persName>佛</persName>。以一大事因缘故。出现于世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089a14"/><lb ed="R052" n="0131a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089a1401">△二明为实施权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089a15"/><lb ed="R052" n="0131a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089a1501"><persName>佛</persName>告舍利弗。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。但教化菩萨。诸有所作。常为 <lb ed="X" n="0089a16"/><lb ed="R052" n="0131a07"/>一事。唯以<persName>佛</persName>之知见。示悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089a17"/><lb ed="R052" n="0131a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089a1701">诸有所作。即施权。常为一事。即为实也。四十年前。 <lb ed="X" n="0089a18"/><lb ed="R052" n="0131a09"/>所说三乘五教等。为诸所作耳。</p><p xml:id="pX33p0089a1813" cb:place="inline">△三明废权立实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089a19"/><lb ed="R052" n="0131a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089a1901">舍利弗。<persName>如来</persName>但以一<persName>佛</persName>乘故。为众生说法。无有馀乘。 <lb ed="X" n="0089a20"/><lb ed="R052" n="0131a11"/>若二若三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089a21"/><lb ed="R052" n="0131a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089a2101">但以<persName>佛</persName>乘。即立实。无有馀乘。即废機。若一往论。馀 <lb ed="X" n="0089a22"/><lb ed="R052" n="0131a13"/>乘。谓二乘三乘也。二乘。即指声闻缘觉。三乘。即指 <lb ed="X" n="0089a23"/><lb ed="R052" n="0131a14"/>菩萨。若剋实论。馀指花严所兼之别。及以阿含之 <lb ed="X" n="0089a24"/><lb ed="R052" n="0131a15"/>小。二指般若所带之二。三指方等所对之三。盖一 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0089b" n="0089b"/> <lb ed="X" n="0089b01"/><lb ed="R052" n="0131a16"/>往约人。剋实就教耳。</p><p xml:id="pX33p0089b0109" cb:place="inline">△二结显十方。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089b02"/><lb ed="R052" n="0131a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089b0201">舍利弗。一切十方诸<persName>佛</persName>。法亦如是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089b03"/><lb ed="R052" n="0131a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089b0301">法亦如是者。谓十方诸<persName>佛</persName>虽多。所说之法不等。皆 <lb ed="X" n="0089b04"/><lb ed="R052" n="0131b01"/>先则为实施权。次则开权显实。後则废权立实也。 <lb ed="X" n="0089b05"/><lb ed="R052" n="0131b02"/>问。疏释此文。皆明四一。今何以施开废三释之。将 <lb ed="X" n="0089b06"/><lb ed="R052" n="0131b03"/>无有违大师之意乎。答。四一之名。出是光宅。以光 <lb ed="X" n="0089b07"/><lb ed="R052" n="0131b04"/>宅立義不当。故大师格他立義。所以教行人理之 <lb ed="X" n="0089b08"/><lb ed="R052" n="0131b05"/>四。具明不用。皆无在也。夫施开废三。乃大师亲所 <lb ed="X" n="0089b09"/><lb ed="R052" n="0131b06"/>立者。一经之纲要。山家之宗旨。法花之功用。依此 <lb ed="X" n="0089b10"/><lb ed="R052" n="0131b07"/>三義。所以玄文。释莲花迹门三義。義实出乎此。况 <lb ed="X" n="0089b11"/><lb ed="R052" n="0131b08"/>今开显之文。正是迹门之文心。是知今以施开废 <lb ed="X" n="0089b12"/><lb ed="R052" n="0131b09"/>三。还释此文。乃正合大师之旨。正顺大师之意。又 <lb ed="X" n="0089b13"/><lb ed="R052" n="0131b10"/>何违也。</p><p xml:id="pX33p0089b1304" cb:place="inline">△二别明三世二。初正别明。二结其意。初 <lb ed="X" n="0089b14"/><lb ed="R052" n="0131b11"/>又三。初过去。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089b15"/><lb ed="R052" n="0131b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089b1501">舍利弗。过去诸<persName>佛</persName>。以无量无数方便。种种因缘。譬喩 <lb ed="X" n="0089b16"/><lb ed="R052" n="0131b13"/>言词。而为众生。演说诸法。是法皆为一<persName>佛</persName>乘故。是诸 <lb ed="X" n="0089b17"/><lb ed="R052" n="0131b14"/>众生。从诸<persName>佛</persName>闻法。究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089b18"/><lb ed="R052" n="0131b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089b1801">无数方便等。是施权。是法皆为等。是为实。是诸众 <lb ed="X" n="0089b19"/><lb ed="R052" n="0131b16"/>生等。是开权显实。以诸<persName>佛</persName>既先施三。次必显一。今 <lb ed="X" n="0089b20"/><lb ed="R052" n="0131b17"/>众生从<persName>佛</persName>闻者。即闻无权不实。权即是实之法。故 <lb ed="X" n="0089b21"/><lb ed="R052" n="0131b18"/>是开权显实也。三究竟皆得一切种智。即是立实。 <lb ed="X" n="0089b22"/><lb ed="R052" n="0132a01"/>实若立。权自废矣。故是废权立实也。一切种智。即 <lb ed="X" n="0089b23"/><lb ed="R052" n="0132a02"/><persName>佛</persName>知见之异名也。智右三。但言一切种智者。擧後 <lb ed="X" n="0089b24"/><lb ed="R052" n="0132a03"/>以该前耳。次未来现在二文。一一皆有施开废之 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0089c" n="0089c"/> <lb ed="X" n="0089c01"/><lb ed="R052" n="0132a04"/>三義。例此可见。</p><p xml:id="pX33p0089c0107" cb:place="inline">△二未来。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089c02"/><lb ed="R052" n="0132a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089c0201">舍利弗。未来诸<persName>佛</persName>。当出于世。亦以无量无数方便。种 <lb ed="X" n="0089c03"/><lb ed="R052" n="0132a06"/>种因缘。譬喩言词。而为众生。演说诸法。是法皆为一 <lb ed="X" n="0089c04"/><lb ed="R052" n="0132a07"/><persName>佛</persName>乘故。是诸众生。从<persName>佛</persName>闻法。究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089c05"/><lb ed="R052" n="0132a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089c0501">義如前释<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0089c0507" cb:place="inline">△三现在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089c06"/><lb ed="R052" n="0132a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089c0601">舍利弗。现在十方。无量百千万亿<persName>佛</persName>土中。诸<persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。 <lb ed="X" n="0089c07"/><lb ed="R052" n="0132a10"/>多所饶益。安乐众生。是诸<persName>佛</persName>。亦以无量无数方便。种 <lb ed="X" n="0089c08"/><lb ed="R052" n="0132a11"/>种因缘。譬喩言词。而为众生。演说诸法。是法皆为一 <lb ed="X" n="0089c09"/><lb ed="R052" n="0132a12"/><persName>佛</persName>乘故。是诸众生。从<persName>佛</persName>闻法。究竟皆得一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089c10"/><lb ed="R052" n="0132a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089c1001">義如前释<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0089c1007" cb:place="inline">△二结其意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089c11"/><lb ed="R052" n="0132a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0089c1101">舍利弗。是诸<persName>佛</persName>。但教化菩萨。欲以<persName>佛</persName>之知见。示众生 <lb ed="X" n="0089c12"/><lb ed="R052" n="0132a15"/>故。欲以<persName>佛</persName>之知见。悟众生故。欲令众生。入<persName>佛</persName>之知见 <lb ed="X" n="0089c13"/><lb ed="R052" n="0132a16"/>故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0089c14"/><lb ed="R052" n="0132a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0089c1401">谓三世诸<persName>佛</persName>。出世之意。其義皆同。无不先权後实。 <lb ed="X" n="0089c15"/><lb ed="R052" n="0132a18"/>令一切众生。开示悟入<persName>佛</persName>之知见。究竟皆得一切 <lb ed="X" n="0089c16"/><lb ed="R052" n="0132b01"/>种智也。而开示等。是属诸<persName>佛</persName>。为能开。众生为所开。 <lb ed="X" n="0089c17"/><lb ed="R052" n="0132b02"/>然实是众生。自开自示。非关诸<persName>佛</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0089c18"/><lb ed="R052" n="0132b03"/> <lb ed="X" n="0089c19"/><lb ed="R052" n="0132b04"/><cb:juan fun="close" n="1c"><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之三</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0089c20"/> <lb ed="X" n="0089c21"/> <lb ed="X" n="0089c22"/> <lb ed="X" n="0089c23"/> <lb ed="X" n="0089c24"/> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0090a" n="0090a"/> <lb ed="X" n="0090a01"/><lb ed="R052" n="0132b06"/><cb:juan fun="open" n="1d"><cb:mulu type="卷" n="1d">第一之四</cb:mulu><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之四</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0090a02"/><lb ed="R052" n="0132b07"/><byline cb:type="other">姚秦三藏法师 鸠摩罗什奉 诏译</byline> <lb ed="X" n="0090a03"/><lb ed="R052" n="0132b08"/><byline cb:type="author">天台教观 一松大师 讲录</byline> <lb ed="X" n="0090a04"/><lb ed="R052" n="0132b09"/><byline cb:type="editor">淸 东瓯释氏 晓柔廣和 编定</byline> <lb ed="X" n="0090a05"/><lb ed="R052" n="0132b10"/><p xml:id="pX33p0090a0501">△三重明释迦。前总明中。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0090a0501" n="0090a0501"/><anchor xml:id="beg0090a0501" n="0090a0501"/>已<anchor xml:id="end0090a0501"/>明矣。故言重也。分 <lb ed="X" n="0090a06"/><lb ed="R052" n="0132b11"/>文为四。初开权显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090a07"/><lb ed="R052" n="0132b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0090a0701">舍利弗。我今亦复如是。知诸众生。有种种欲。深心所 <lb ed="X" n="0090a08"/><lb ed="R052" n="0132b13"/>著。随其本性。以种种因缘。譬喩言词方便力。而为说 <lb ed="X" n="0090a09"/><lb ed="R052" n="0132b14"/>法。舍利弗。如此皆为得一<persName>佛</persName>乘。一切种智故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090a10"/><lb ed="R052" n="0132b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0090a1001">文有三意。我今下。开权显实。如此一句。为实施权。 <lb ed="X" n="0090a11"/><lb ed="R052" n="0132b16"/>一切一句。废权立实。我今等者。谓施开废三。同乎 <lb ed="X" n="0090a12"/><lb ed="R052" n="0132b17"/>十方三世诸<persName>佛</persName>。故云我今亦复如是。知诸下。观機 <lb ed="X" n="0090a13"/><lb ed="R052" n="0132b18"/>也。随其下说法也。欲即乐欲。以其众生。或乐欲于 <lb ed="X" n="0090a14"/><lb ed="R052" n="0133a01"/>有。或乐欲于空。或乐欲于中。各各不同。故言种种。 <lb ed="X" n="0090a15"/><lb ed="R052" n="0133a02"/>此欲乐。乃是现因。然此现因。由于宿种。故云深心 <lb ed="X" n="0090a16"/><lb ed="R052" n="0133a03"/>所著。著即贪著。谓现因有此种种乐欲者。由于宿 <lb ed="X" n="0090a17"/><lb ed="R052" n="0133a04"/>种。有种种贪著故也。宿著于有。故今乐有。乃至宿 <lb ed="X" n="0090a18"/><lb ed="R052" n="0133a05"/>著于中。故今乐中也。<persName>如来</persName>以不思议化他权智。照 <lb ed="X" n="0090a19"/><lb ed="R052" n="0133a06"/>知众生现因则有种种之乐欲。宿种则有种种之 <lb ed="X" n="0090a20"/><lb ed="R052" n="0133a07"/>贪著也。既观機<anchor xml:id="nkr_note_add_0090a2001" n="0090a2001"/><anchor xml:id="beg0090a2001" n="0090a2001"/>已<anchor xml:id="end0090a2001"/>。则因機以设教。以教而逗機。故 <lb ed="X" n="0090a21"/><lb ed="R052" n="0133a08"/>即随其本性。还以种种方便。而为说法也。性即习 <lb ed="X" n="0090a22"/><lb ed="R052" n="0133a09"/>性。言本性者。谓本所习性也。宿既著有。今复乐有。 <lb ed="X" n="0090a23"/><lb ed="R052" n="0133a10"/>则其性习于有。而不可改。乃至宿既著中。今复乐 <lb ed="X" n="0090a24"/><lb ed="R052" n="0133a11"/>中。则其性习于中。亦不可改。众生之乐欲。贪著。及 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0090b" n="0090b"/> <lb ed="X" n="0090b01"/><lb ed="R052" n="0133a12"/>以习性。既有种种。故<persName>如来</persName>说法。则还以种种因缘。 <lb ed="X" n="0090b02"/><lb ed="R052" n="0133a13"/>种种譬喩。种种言词。种种方便力。而为其说也。方 <lb ed="X" n="0090b03"/><lb ed="R052" n="0133a14"/>便亦有种种者。按上歎释迦权智之文可知。彼既 <lb ed="X" n="0090b04"/><lb ed="R052" n="0133a15"/>释迦权。此亦释迦权。自应同耳。其因缘等義。如彼 <lb ed="X" n="0090b05"/><lb ed="R052" n="0133a16"/>所释。亦可知习有之众生。则以有之因缘譬喩言 <lb ed="X" n="0090b06"/><lb ed="R052" n="0133a17"/>辞方便。为说有法。乃至随其习中之众生。则以中 <lb ed="X" n="0090b07"/><lb ed="R052" n="0133a18"/>之因缘譬喩言词作方便力。而为说中法。然此所 <lb ed="X" n="0090b08"/><lb ed="R052" n="0133b01"/>说。皆是方便。向不说方便。今既言是方便。则以开 <lb ed="X" n="0090b09"/><lb ed="R052" n="0133b02"/>其权。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0090b0901" n="0090b0901"/><anchor xml:id="beg0090b0901" n="0090b0901"/>已<anchor xml:id="end0090b0901"/>开权。实即自显。故以开权。文兼显实也。 <lb ed="X" n="0090b10"/><lb ed="R052" n="0133b03"/>皆为得一<persName>佛</persName>乘者。即为实施权也。如此二字。指上 <lb ed="X" n="0090b11"/><lb ed="R052" n="0133b04"/>所开之权。原为所施之权。而此施权。原为<persName>佛</persName>乘之 <lb ed="X" n="0090b12"/><lb ed="R052" n="0133b05"/>实。故云皆为得一<persName>佛</persName>乘。言一切种智者。即废权立 <lb ed="X" n="0090b13"/><lb ed="R052" n="0133b06"/>实也。此一句。应连上皆为得三字看。盖上三字。義 <lb ed="X" n="0090b14"/><lb ed="R052" n="0133b07"/>本贯乎此句。谓皆为得一<persName>佛</persName>乘。皆为得一切种智 <lb ed="X" n="0090b15"/><lb ed="R052" n="0133b08"/>故也。唯一<persName>佛</persName>乘之知见。一切种智故。则无有若二 <lb ed="X" n="0090b16"/><lb ed="R052" n="0133b09"/>若三。以及馀乘。实立而权废矣。所以是废权立实 <lb ed="X" n="0090b17"/><lb ed="R052" n="0133b10"/>也。</p><p xml:id="pX33p0090b1702" cb:place="inline">△二申明方便三。初标意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090b18"/><lb ed="R052" n="0133b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0090b1801">舍利弗。十方世界中。尙无二乘。何况有三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090b19"/><lb ed="R052" n="0133b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0090b1901">谓四十年前。所说方便。及以今日所说真实。既皆 <lb ed="X" n="0090b20"/><lb ed="R052" n="0133b13"/>是金口所宣。何不为两存。故释云。十方世界。尙无 <lb ed="X" n="0090b21"/><lb ed="R052" n="0133b14"/>二乘。何况有三。既无二三。则唯一实。所以废其权。 <lb ed="X" n="0090b22"/><lb ed="R052" n="0133b15"/>而立实也。</p><p xml:id="pX33p0090b2205" cb:place="inline">△二示相三。初标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090b23"/><lb ed="R052" n="0133b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0090b2301">舍利弗。诸<persName>佛</persName>出于五浊恶世。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090b24"/><lb ed="R052" n="0133b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0090b2401">言诸<persName>佛</persName>等者。谓既唯一<persName>佛</persName>乘之实。无有二三。何不 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0090c" n="0090c"/> <lb ed="X" n="0090c01"/><lb ed="R052" n="0133b18"/>直说一乘耶。故释云。诸<persName>佛</persName>本欲说一实乘。缘在五 <lb ed="X" n="0090c02"/><lb ed="R052" n="0134a01"/>浊恶世。众生之機。有所不契。乃先且说三乘之权。 <lb ed="X" n="0090c03"/><lb ed="R052" n="0134a02"/>以调熟之後。乃说于一乘实相。而度脱之。使从权 <lb ed="X" n="0090c04"/><lb ed="R052" n="0134a03"/>而归实。故曰诸<persName>佛</persName><note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0090c0410" cb:place="inline">△二列。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090c05"/><lb ed="R052" n="0134a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0090c0501">所谓劫浊。烦恼浊。众生浊。见浊。命浊。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090c06"/><lb ed="R052" n="0134a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0090c0601">劫浊者。梵语劫波。此云时分。时本无浊。由烦恼等 <lb ed="X" n="0090c07"/><lb ed="R052" n="0134a06"/>四。聚在一时。故亦成浊。乃大小三灾。一时感召。即 <lb ed="X" n="0090c08"/><lb ed="R052" n="0134a07"/>烦恼等四为体。自无体也。烦恼浊者。即贪嗔痴慢。 <lb ed="X" n="0090c09"/><lb ed="R052" n="0134a08"/>思惑为体。以贪等四。皆是昏烦之法。能恼乱行者 <lb ed="X" n="0090c10"/><lb ed="R052" n="0134a09"/>心神。故名烦恼浊也。众生浊者。但是假名而<anchor xml:id="nkr_note_add_0090c1001" n="0090c1001"/><anchor xml:id="beg0090c1001" n="0090c1001"/>已<anchor xml:id="end0090c1001"/>。亦 <lb ed="X" n="0090c11"/><lb ed="R052" n="0134a10"/>无自体。由于见命烦恼三浊。故亦成浊。以由集因 <lb ed="X" n="0090c12"/><lb ed="R052" n="0134a11"/>感此果报之身。致遭恶名秽称。故名众生浊也。见 <lb ed="X" n="0090c13"/><lb ed="R052" n="0134a12"/>浊者。见以分别为義。此即五利使为体。以由五使 <lb ed="X" n="0090c14"/><lb ed="R052" n="0134a13"/>皆能浊乱身心。故名见浊也。命浊者。一期色心连 <lb ed="X" n="0090c15"/><lb ed="R052" n="0134a14"/>持为命。以其摧年减寿。暮死朝生。故亦是浊。此以 <lb ed="X" n="0090c16"/><lb ed="R052" n="0134a15"/>见及烦恼二浊为体。感为命浊也。</p><p xml:id="pX33p0090c1614" cb:place="inline">△三释。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090c17"/><lb ed="R052" n="0134a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0090c1701">如是舍利弗。劫浊乱时。众生垢重。悭贪嫉妒。成就诸 <lb ed="X" n="0090c18"/><lb ed="R052" n="0134a17"/>不善根故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0090c19"/><lb ed="R052" n="0134a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0090c1901">如是二字。总牒上五浊也。亦即五浊之体。劫浊乱 <lb ed="X" n="0090c20"/><lb ed="R052" n="0134b01"/>时等。是<anchor xml:id="nkr_note_orig_0090001" n="0090001"/>出四浊聚在一时。成于劫浊之相也。谓众 <lb ed="X" n="0090c21"/><lb ed="R052" n="0134b02"/>生。既为见及烦恼所感。则其心不淸净而垢。根不 <lb ed="X" n="0090c22"/><lb ed="R052" n="0134b03"/>轻利而重。于<anchor xml:id="nkr_note_add_0090c2201" n="0090c2201"/><anchor xml:id="beg0090c2201" n="0090c2201"/>己<anchor xml:id="end0090c2201"/>之物。则心心不欲与人名悭。于他 <lb ed="X" n="0090c23"/><lb ed="R052" n="0134b04"/>之物。则念念欲得于<anchor xml:id="nkr_note_add_0090c2301" n="0090c2301"/><anchor xml:id="beg0090c2301" n="0090c2301"/>己<anchor xml:id="end0090c2301"/>名贪。又且于能则嫉。于贤 <lb ed="X" n="0090c24"/><lb ed="R052" n="0134b05"/>则妒。以是诸不善根。悉皆成就。由此四浊聚在一 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0091a" n="0091a"/> <lb ed="X" n="0091a01"/><lb ed="R052" n="0134b06"/>时。故成于劫浊。此约四浊成于劫浊而释也。若别 <lb ed="X" n="0091a02"/><lb ed="R052" n="0134b07"/>对五浊而释者。劫浊乱时。释上劫浊。众生垢重。释 <lb ed="X" n="0091a03"/><lb ed="R052" n="0134b08"/>上众生浊。悭贪二字。释上烦恼浊。嫉妒二字。释上 <lb ed="X" n="0091a04"/><lb ed="R052" n="0134b09"/>见浊。成就诸不善根。释上命浊也。</p><p xml:id="pX33p0091a0414" cb:place="inline">△三结显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091a05"/><lb ed="R052" n="0134b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0091a0501">诸<persName>佛</persName>以方便力。于一<persName>佛</persName>乘。分别说三。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091a06"/><lb ed="R052" n="0134b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0091a0601">此明诸<persName>佛</persName>开权。即以显实之意也。谓诸<persName>佛</persName>出世。本 <lb ed="X" n="0091a07"/><lb ed="R052" n="0134b12"/>欲直说一乘。以由浊世众生機宜不契。故以方便 <lb ed="X" n="0091a08"/><lb ed="R052" n="0134b13"/>力。于一<persName>佛</persName>乘。分别说之为三。故曰诸<persName>佛</persName><note place="inline">云云</note>。于一 <lb ed="X" n="0091a09"/><lb ed="R052" n="0134b14"/><persName>佛</persName>乘二句。若常途而解。谓从一<persName>佛</persName>乘。分说为三。此 <lb ed="X" n="0091a10"/><lb ed="R052" n="0134b15"/>是权也。还收三乘。归一<persName>佛</persName>乘。此是实也。然毕竟何 <lb ed="X" n="0091a11"/><lb ed="R052" n="0134b16"/>以而一<persName>佛</persName>乘。说之为三。三乘还可收归于一也。良 <lb ed="X" n="0091a12"/><lb ed="R052" n="0134b17"/>由一<persName>佛</persName>乘。全以十法界。而为其体。虽有高下不同。 <lb ed="X" n="0091a13"/><lb ed="R052" n="0134b18"/>而总唯一<persName>佛</persName>乘所具。若夫声闻缘觉。以及菩萨。乃 <lb ed="X" n="0091a14"/><lb ed="R052" n="0135a01"/>十法界之少分耳。由众生闻一<persName>佛</persName>乘不契。故于一 <lb ed="X" n="0091a15"/><lb ed="R052" n="0135a02"/><persName>佛</persName>乘所具中。分别说为三乘。如欲逗声闻機。则说 <lb ed="X" n="0091a16"/><lb ed="R052" n="0135a03"/>一<persName>佛</persName>乘所具之声闻乘。乃至欲逗菩萨機。则说一 <lb ed="X" n="0091a17"/><lb ed="R052" n="0135a04"/><persName>佛</persName>乘所具之菩萨乘。既三乘全于一<persName>佛</persName>乘中。分别 <lb ed="X" n="0091a18"/><lb ed="R052" n="0135a05"/>说出。故还可收归三乘于一<persName>佛</persName>乘也。</p><p xml:id="pX33p0091a1815" cb:place="inline">△三敦逼令 <lb ed="X" n="0091a19"/><lb ed="R052" n="0135a06"/>信二。初拣非弟子。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091a20"/><lb ed="R052" n="0135a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0091a2001">舍利弗。若我弟子。自谓阿罗汉。辟支<persName>佛</persName>者。不闻不知。 <lb ed="X" n="0091a21"/><lb ed="R052" n="0135a08"/>诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。但教化菩萨事。此非<persName>佛</persName>弟子。非阿罗汉。非 <lb ed="X" n="0091a22"/><lb ed="R052" n="0135a09"/>辟支<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091a23"/><lb ed="R052" n="0135a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0091a2301">此自谓等。非增上慢未证为证者。乃是实证罗汉 <lb ed="X" n="0091a24"/><lb ed="R052" n="0135a11"/>支<persName>佛</persName>也。彼虽实证。然诸<persName>佛</persName>出世。但化菩萨。而无二 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0091b" n="0091b"/> <lb ed="X" n="0091b01"/><lb ed="R052" n="0135a12"/>乘。故二乘人。自谓为二乘。非<persName>佛</persName>说有二乘也。故曰 <lb ed="X" n="0091b02"/><lb ed="R052" n="0135a13"/>自谓<note place="inline">云云</note>。以其自谓为二乘故。则<persName>如来</persName>但化菩萨 <lb ed="X" n="0091b03"/><lb ed="R052" n="0135a14"/>大事因缘之事。亦不闻知。故曰不闻<note place="inline">云云</note>。若闻知 <lb ed="X" n="0091b04"/><lb ed="R052" n="0135a15"/><persName>如来</persName>但化菩萨者。是人便可名<persName>佛</persName>弟子。既不闻不 <lb ed="X" n="0091b05"/><lb ed="R052" n="0135a16"/>知。则非<persName>佛</persName>弟子矣。故曰此非<persName>佛</persName>弟子。既其非<persName>佛</persName>弟 <lb ed="X" n="0091b06"/><lb ed="R052" n="0135a17"/>子。即所得罗汉支<persName>佛</persName>。亦非矣。故曰非阿罗汉<note place="inline">云云</note>。</p> <lb ed="X" n="0091b07"/><lb ed="R052" n="0135a18"/><p xml:id="pX33p0091b0701">△二斥为上慢四。初正斥。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091b08"/><lb ed="R052" n="0135b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0091b0801">又舍利弗。是诸比丘比丘尼。自谓<anchor xml:id="nkr_note_add_0091b0801" n="0091b0801"/><anchor xml:id="beg0091b0801" n="0091b0801"/>已<anchor xml:id="end0091b0801"/>得阿罗汉。是最 <lb ed="X" n="0091b09"/><lb ed="R052" n="0135b02"/>後身。究竟涅槃。便不复志求。阿耨多罗。三藐三菩提。 <lb ed="X" n="0091b10"/><lb ed="R052" n="0135b03"/>当知此辈。皆是增上慢人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091b11"/><lb ed="R052" n="0135b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0091b1101">是诸等。承上文自谓罗汉支<persName>佛</persName>者。及非<persName>佛</persName>弟子等。 <lb ed="X" n="0091b12"/><lb ed="R052" n="0135b05"/>然不唯非<persName>佛</persName>弟子等而<anchor xml:id="nkr_note_add_0091b1201" n="0091b1201"/><anchor xml:id="beg0091b1201" n="0091b1201"/>已<anchor xml:id="end0091b1201"/>。又是增上慢人。故曰是 <lb ed="X" n="0091b13"/><lb ed="R052" n="0135b06"/>诸<note place="inline">云云</note>。不复志求菩提者。以其不知<persName>如来</persName>但化菩 <lb ed="X" n="0091b14"/><lb ed="R052" n="0135b07"/>萨故也。</p><p xml:id="pX33p0091b1404" cb:place="inline">△二释明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091b15"/><lb ed="R052" n="0135b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0091b1501">所以者何。若有比丘。实得阿罗汉。若不信此法。无有 <lb ed="X" n="0091b16"/><lb ed="R052" n="0135b09"/>是处。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091b17"/><lb ed="R052" n="0135b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0091b1701">不信此法者。盖罗汉等法。乃<persName>如来</persName>方便之说。唯一 <lb ed="X" n="0091b18"/><lb ed="R052" n="0135b11"/><persName>佛</persName>乘。乃<persName>如来</persName>真实之谈。前既信<persName>如来</persName>方便。既<anchor xml:id="nkr_note_add_0091b1801" n="0091b1801"/><anchor xml:id="beg0091b1801" n="0091b1801"/>已<anchor xml:id="end0091b1801"/>得 <lb ed="X" n="0091b19"/><lb ed="R052" n="0135b12"/>罗汉。今岂不信<persName>如来</persName>真实之谈一乘之法。故曰若 <lb ed="X" n="0091b20"/><lb ed="R052" n="0135b13"/>有实得阿罗汉。不信此法。无有是处。则知实得罗 <lb ed="X" n="0091b21"/><lb ed="R052" n="0135b14"/>汉。必能信也。若不信者。乃彼自谓为罗汉。而实非 <lb ed="X" n="0091b22"/><lb ed="R052" n="0135b15"/>罗汉。乃是增上慢也。</p><p xml:id="pX33p0091b2209" cb:place="inline">△三姑纵。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091b23"/><lb ed="R052" n="0135b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0091b2301">除<persName>佛</persName>灭度後。现前无<persName>佛</persName>。所以者何。<persName>佛</persName>灭度後。如是等 <lb ed="X" n="0091b24"/><lb ed="R052" n="0135b17"/>经。受持读诵解義者。是人难得。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0091c" n="0091c"/> <lb ed="X" n="0091c01"/><lb ed="R052" n="0135b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0091c0101">除<persName>佛</persName>等者。意谓不信此法。便是上慢。则今日法花 <lb ed="X" n="0091c02"/><lb ed="R052" n="0136a01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0091c0201" n="0091c0201"/><anchor xml:id="beg0091c0201" n="0091c0201"/>已<anchor xml:id="end0091c0201"/>去。凡是二乘。皆是上慢耶。故且为之纵云。除<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0091c03"/><lb ed="R052" n="0136a02"/>灭後现前无<persName>佛</persName>。许其不信此法。不成上慢。故曰除 <lb ed="X" n="0091c04"/><lb ed="R052" n="0136a03"/><persName>佛</persName><note place="inline">云云</note>。谓所以者何。<persName>佛</persName>灭後不信此者。不成上慢。 <lb ed="X" n="0091c05"/><lb ed="R052" n="0136a04"/>以其<persName>佛</persName>灭度後。如是之经。信受者难。是故不信。许 <lb ed="X" n="0091c06"/><lb ed="R052" n="0136a05"/>其不成上慢。故曰<persName>佛</persName>灭後<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0091c0613" cb:place="inline">△四释疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091c07"/><lb ed="R052" n="0136a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0091c0701">若遇馀<persName>佛</persName>。于此法中。便得决了。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091c08"/><lb ed="R052" n="0136a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0091c0801">或疑云。既<persName>佛</persName>灭後。不信此者。不成上慢。此人终是 <lb ed="X" n="0091c09"/><lb ed="R052" n="0136a08"/>小乘。而不得开显耶。故释曰。若遇馀<persName>佛</persName>。便得决了。 <lb ed="X" n="0091c10"/><lb ed="R052" n="0136a09"/>开<persName>佛</persName>知见。故曰若遇<note place="inline">云云</note>。既得决了。唯一<persName>佛</persName>乘。尙 <lb ed="X" n="0091c11"/><lb ed="R052" n="0136a10"/>得证入。何况信也。此从上若我弟子文中来至此。 <lb ed="X" n="0091c12"/><lb ed="R052" n="0136a11"/>名敦逼令信者。无他。初则拣其不闻知<persName>如来</persName>但化 <lb ed="X" n="0091c13"/><lb ed="R052" n="0136a12"/>菩萨事。则非<persName>佛</persName>弗子等。次则言其不信此法。则成 <lb ed="X" n="0091c14"/><lb ed="R052" n="0136a13"/>上慢。三则纵许不成上慢。乃在<persName>佛</persName>灭<anchor xml:id="nkr_note_add_0091c1401" n="0091c1401"/><anchor xml:id="beg0091c1401" n="0091c1401"/>已<anchor xml:id="end0091c1401"/>後。四则不 <lb ed="X" n="0091c15"/><lb ed="R052" n="0136a14"/>唯灭後不成上慢。终于方便有馀土中。遇<persName>佛</persName>而得 <lb ed="X" n="0091c16"/><lb ed="R052" n="0136a15"/>决了。以其二乘生界外。故四依菩萨。亦名馀<persName>佛</persName>。以 <lb ed="X" n="0091c17"/><lb ed="R052" n="0136a16"/>其弘通妙经。亦能决了彼二乘故。此褈褈敦厚追 <lb ed="X" n="0091c18"/><lb ed="R052" n="0136a17"/>逼。令其必信。故言敦逼令信。是则二乘于法花。无 <lb ed="X" n="0091c19"/><lb ed="R052" n="0136a18"/>不开显者矣。所以唯识之惑。不得不破也。</p><p xml:id="pX33p0091c1917" cb:place="inline">△四诫 <lb ed="X" n="0091c20"/><lb ed="R052" n="0136b01"/>无虚妄。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091c21"/><lb ed="R052" n="0136b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0091c2101">舍利弗。汝等当一心信解。受持<persName>佛</persName>语。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。言无 <lb ed="X" n="0091c22"/><lb ed="R052" n="0136b03"/>虚妄。无有馀乘。唯一<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0091c23"/><lb ed="R052" n="0136b04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0091c2301">谓何以须信解<persName>佛</persName>语。盖<persName>佛</persName>语无虚。故曰诸<persName>佛</persName><note place="inline">云云</note>。 <lb ed="X" n="0091c24"/><lb ed="R052" n="0136b05"/>无虚妄者。若实若权。皆无虚妄。既无虚妄。故当一 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0092a" n="0092a"/> <lb ed="X" n="0092a01"/><lb ed="R052" n="0136b06"/>心信解受持也。无有馀乘二句。谓权实相即。实既 <lb ed="X" n="0092a02"/><lb ed="R052" n="0136b07"/>无虚。权亦无虚也。</p><p xml:id="pX33p0092a0208" cb:place="inline">△二偈颂四。初颂退席。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092a03"/><lb ed="R052" n="0136b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0092a0301">尔时<persName>世尊</persName>。欲褈宣此義。而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0092a04"/><lb ed="R052" n="0136b09"/><p xml:id="pX33p0092a0401">比丘比丘尼。有怀增上慢。优婆塞我慢。优婆夷不信。 <lb ed="X" n="0092a05"/><lb ed="R052" n="0136b10"/>如是四众等。其数有五千。不自见其过。于戒有缺漏。 <lb ed="X" n="0092a06"/><lb ed="R052" n="0136b11"/>护惜其瑕疵。是小智<anchor xml:id="nkr_note_add_0092a0601" n="0092a0601"/><anchor xml:id="beg0092a0601" n="0092a0601"/>已<anchor xml:id="end0092a0601"/>出。众中之糟糠。<persName>佛</persName>威德故去。 <lb ed="X" n="0092a07"/><lb ed="R052" n="0136b12"/>斯人尟福德。不堪受是法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092a08"/><lb ed="R052" n="0136b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0092a0801">此不先颂许说。而颂退席者。以三止。原为四众未 <lb ed="X" n="0092a09"/><lb ed="R052" n="0136b14"/>退。今<anchor xml:id="nkr_note_add_0092a0901" n="0092a0901"/><anchor xml:id="beg0092a0901" n="0092a0901"/>已<anchor xml:id="end0092a0901"/>退而许说。则退席依文。宜先颂也。初有怀 <lb ed="X" n="0092a10"/><lb ed="R052" n="0136b15"/>者。怀即私心自谓之義。优婆塞我慢者。身虽近<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0092a11"/><lb ed="R052" n="0136b16"/>心犹染俗故也。优婆夷不信者。非谓不信三宝。乃 <lb ed="X" n="0092a12"/><lb ed="R052" n="0136b17"/>不信女身当体便可作<persName>佛</persName>也。<persName>佛</persName>威德故去者。盖五 <lb ed="X" n="0092a13"/><lb ed="R052" n="0136b18"/>千<anchor xml:id="nkr_note_add_0092a1301" n="0092a1301"/><anchor xml:id="beg0092a1301" n="0092a1301"/>已<anchor xml:id="end0092a1301"/>去。皆是<persName>如来</persName>大悲之威。大慈之德。使其去也。 <lb ed="X" n="0092a14"/><lb ed="R052" n="0137a01"/>乃系折摄二门。若五千人不退。而闻廣说。则必不 <lb ed="X" n="0092a15"/><lb ed="R052" n="0137a02"/>信。生谤堕苦。<persName>如来</persName>以大悲之威。使之而去。此乃折 <lb ed="X" n="0092a16"/><lb ed="R052" n="0137a03"/>伏之门也。五千<anchor xml:id="nkr_note_add_0092a1601" n="0092a1601"/><anchor xml:id="beg0092a1601" n="0092a1601"/>已<anchor xml:id="end0092a1601"/>得闻略开显。一乘圆种。<anchor xml:id="nkr_note_add_0092a1602" n="0092a1602"/><anchor xml:id="beg0092a1602" n="0092a1602"/>已<anchor xml:id="end0092a1602"/>纳在 <lb ed="X" n="0092a17"/><lb ed="R052" n="0137a04"/>怀。得为未来度脱因缘。若不退而闻廣说。未免生 <lb ed="X" n="0092a18"/><lb ed="R052" n="0137a05"/>谤以致堕苦。失于得度之缘。故<persName>如来</persName>以大悲之德。 <lb ed="X" n="0092a19"/><lb ed="R052" n="0137a06"/>加之令去。此<persName>如来</persName>摄受之门也。馀皆可见。</p><p xml:id="pX33p0092a1917" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0092a20"/><lb ed="R052" n="0137a07"/>在会。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092a21"/><lb ed="R052" n="0137a08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0092a2101">此众无枝葉。唯有诸真实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092a22"/><lb ed="R052" n="0137a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0092a2201">△三颂许说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092a23"/><lb ed="R052" n="0137a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0092a2301">舍利弗善听。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092a24"/><lb ed="R052" n="0137a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0092a2401">△四颂正说三。初从此去。颂总明诸<persName>佛</persName>。二从过去 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0092b" n="0092b"/> <lb ed="X" n="0092b01"/><lb ed="R052" n="0137a12"/>无数劫下。颂别明三世。三今我亦如是下。颂重明 <lb ed="X" n="0092b02"/><lb ed="R052" n="0137a13"/>释迦。初又四。初颂开权显实。二十方<persName>佛</persName>土中一行 <lb ed="X" n="0092b03"/><lb ed="R052" n="0137a14"/>三句。颂为实施权。三诸<persName>佛</persName>出于世三行三句。颂废 <lb ed="X" n="0092b04"/><lb ed="R052" n="0137a15"/>权立实。四若人信归下十六行。颂劝信不虚。初又 <lb ed="X" n="0092b05"/><lb ed="R052" n="0137a16"/>二。初明诸<persName>佛</persName>开权。二我设是方便下。明释迦显实。 <lb ed="X" n="0092b06"/><lb ed="R052" n="0137a17"/>初为二。初开权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092b07"/><lb ed="R052" n="0137a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0092b0701">诸<persName>佛</persName>所得法。无量方便力。而为众生说。众生心所念。 <lb ed="X" n="0092b08"/><lb ed="R052" n="0137b01"/>种种所行道。若干诸欲性。先世善恶业。<persName>佛</persName>悉知是<anchor xml:id="nkr_note_add_0092b0801" n="0092b0801"/><anchor xml:id="beg0092b0801" n="0092b0801"/>已<anchor xml:id="end0092b0801"/>。 <lb ed="X" n="0092b09"/><lb ed="R052" n="0137b02"/>以诸缘譬喩。言词方便力。令一切欢喜。或说修多罗。 <lb ed="X" n="0092b10"/><lb ed="R052" n="0137b03"/>伽陀及本事。本生未曾有。亦说于因缘。譬喩幷祗夜。 <lb ed="X" n="0092b11"/><lb ed="R052" n="0137b04"/>优波提舍经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092b12"/><lb ed="R052" n="0137b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0092b1201">诸<persName>佛</persName>所得法。即得实智。无量方便力。即得权智。而 <lb ed="X" n="0092b13"/><lb ed="R052" n="0137b06"/>为下。明欲以所得之权实。为众生演说。而先鉴機。 <lb ed="X" n="0092b14"/><lb ed="R052" n="0137b07"/><persName>佛</persName>悉下。明既鉴機<anchor xml:id="nkr_note_add_0092b1401" n="0092b1401"/><anchor xml:id="beg0092b1401" n="0092b1401"/>已<anchor xml:id="end0092b1401"/>。乃因機而设教也。昔不言此 <lb ed="X" n="0092b15"/><lb ed="R052" n="0137b08"/>是方便。今既言是方便。则开权也。</p><p xml:id="pX33p0092b1514" cb:place="inline">△二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092b16"/><lb ed="R052" n="0137b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0092b1601">钝根乐小法。贪著于生死。于诸无量<persName>佛</persName>。不行深妙道。 <lb ed="X" n="0092b17"/><lb ed="R052" n="0137b10"/>众苦所恼乱。为是说涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092b18"/><lb ed="R052" n="0137b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0092b1801">钝根等者。谓诸<persName>佛</persName>最初。先设方便。由于众生乐小 <lb ed="X" n="0092b19"/><lb ed="R052" n="0137b12"/>法。故曰钝根<note place="inline">云云</note>。言非但乐于小法。而犹贪著世 <lb ed="X" n="0092b20"/><lb ed="R052" n="0137b13"/>间五欲之乐。故有生死也。又其以乐小法故。于诸 <lb ed="X" n="0092b21"/><lb ed="R052" n="0137b14"/><persName>佛</persName>所有深微玄妙之道。则不能行。故曰于诸<note place="inline">云云</note>。 <lb ed="X" n="0092b22"/><lb ed="R052" n="0137b15"/>盖深妙之道。即<persName>佛</persName>之知见也。以其著生死故。而为 <lb ed="X" n="0092b23"/><lb ed="R052" n="0137b16"/>众苦之所恼乱。为其不能行深妙道。及众苦恼乱 <lb ed="X" n="0092b24"/><lb ed="R052" n="0137b17"/>故。且先为说小乘涅槃。而引导之。故曰为是说涅 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0092c" n="0092c"/> <lb ed="X" n="0092c01"/><lb ed="R052" n="0137b18"/>槃。然诸<persName>佛</persName>之意。本在于大。以钝根乐小。故设方便。 <lb ed="X" n="0092c02"/><lb ed="R052" n="0138a01"/>而力便之体。全即真实。则开权之意明矣。</p><p xml:id="pX33p0092c0217" cb:place="inline">△二明 <lb ed="X" n="0092c03"/><lb ed="R052" n="0138a02"/>释迦显实。又二。初叙意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092c04"/><lb ed="R052" n="0138a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0092c0401">我设是方便。令得入<persName>佛</persName>慧。未曾说汝等。当得成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0092c05"/><lb ed="R052" n="0138a04"/>所以未曾说。说时未至故。今正是其时。决定说大乘。 <lb ed="X" n="0092c06"/><lb ed="R052" n="0138a05"/>我此九部法。随顺众生说。入大乘为本。以故说是经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092c07"/><lb ed="R052" n="0138a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0092c0701">此叙显实之意。以由所设方便。本欲众生入<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0092c08"/><lb ed="R052" n="0138a07"/>知见。昔不言者。时未至故。今既时至。是故说之。故 <lb ed="X" n="0092c09"/><lb ed="R052" n="0138a08"/>曰我设<note place="inline">云云</note>。决定说大乘者。昔日所说。九部权法。 <lb ed="X" n="0092c10"/><lb ed="R052" n="0138a09"/>乃随顺众生。元非<persName>如来</persName>本意。<persName>如来</persName>本意。唯在一实。 <lb ed="X" n="0092c11"/><lb ed="R052" n="0138a10"/>故曰我此<note place="inline">云云</note>。小乘权宜既施。一乘<persName>佛</persName>道得说。所 <lb ed="X" n="0092c12"/><lb ed="R052" n="0138a11"/>以说此妙法花经。开昔之权。显今之实。故曰以故 <lb ed="X" n="0092c13"/><lb ed="R052" n="0138a12"/>说是经。叙显实之意如此。</p><p xml:id="pX33p0092c1311" cb:place="inline">△二正显三。初约别教 <lb ed="X" n="0092c14"/><lb ed="R052" n="0138a13"/>显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092c15"/><lb ed="R052" n="0138a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0092c1501">有<persName>佛</persName>子心净。柔软亦利根。无量诸<persName>佛</persName>所。而行深妙道。 <lb ed="X" n="0092c16"/><lb ed="R052" n="0138a15"/>为此诸<persName>佛</persName>子。说是大乘经。我记如是人。来世成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0092c17"/><lb ed="R052" n="0138a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0092c1701">心净等者。别教无有二乘。独菩萨法。菩萨绍<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0092c18"/><lb ed="R052" n="0138a17"/>大乘家业。故称<persName>佛</persName>子。然其初心。但观淸净真如。又 <lb ed="X" n="0092c19"/><lb ed="R052" n="0138a18"/>不能即烦恼生死。为是菩提涅槃。须此九界。证<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0092c20"/><lb ed="R052" n="0138b01"/>一乘。所谓缘理断九。良由是也。故称心净。圆教一 <lb ed="X" n="0092c21"/><lb ed="R052" n="0138b02"/>修一切俱修。一断一切俱断。故非柔软。别则须先 <lb ed="X" n="0092c22"/><lb ed="R052" n="0138b03"/>修空。以断见思。次乃修假。以断尘沙。後方修中。以 <lb ed="X" n="0092c23"/><lb ed="R052" n="0138b04"/>断无明。不能一修断一切修断。故称柔软。若藏通 <lb ed="X" n="0092c24"/><lb ed="R052" n="0138b05"/>二教。则是钝而非利。圆则是利而非钝。今别教望 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0093a" n="0093a"/> <lb ed="X" n="0093a01"/><lb ed="R052" n="0138b06"/>前称利。望後亦称钝。故曰亦利根。行深妙道者。于 <lb ed="X" n="0093a02"/><lb ed="R052" n="0138b07"/>无量劫中。历事无量诸<persName>佛</persName>。而行恒沙法门。以其能 <lb ed="X" n="0093a03"/><lb ed="R052" n="0138b08"/>横竖两番。为深而且妙。实非圆教之深妙也。明别 <lb ed="X" n="0093a04"/><lb ed="R052" n="0138b09"/>教之機如此。为此下。明为别機开权。说此大乘妙 <lb ed="X" n="0093a05"/><lb ed="R052" n="0138b10"/>经而显实也。</p><p xml:id="pX33p0093a0506" cb:place="inline">△二约通教显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093a06"/><lb ed="R052" n="0138b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0093a0601">以深心念<persName>佛</persName>。修持净戒故。此等闻得<persName>佛</persName>。大喜充遍身。 <lb ed="X" n="0093a07"/><lb ed="R052" n="0138b12"/><persName>佛</persName>知彼心行。故为说大乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093a08"/><lb ed="R052" n="0138b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0093a0801">言深心者。以通教人。能体达所念之<persName>佛</persName>。能念之心。 <lb ed="X" n="0093a09"/><lb ed="R052" n="0138b14"/>皆悉即空。藏则但能见空。不见不空。通能兼见不 <lb ed="X" n="0093a10"/><lb ed="R052" n="0138b15"/>空。则比藏为深。以此念<persName>佛</persName>。故言深心也。修持净戒 <lb ed="X" n="0093a11"/><lb ed="R052" n="0138b16"/>故一句。是明其外身。上略言念<persName>佛</persName>。此略言修戒。既 <lb ed="X" n="0093a12"/><lb ed="R052" n="0138b17"/>念<persName>佛</persName>。必念法念僧。而三宝同念。既修戒。必修定修 <lb ed="X" n="0093a13"/><lb ed="R052" n="0138b18"/>慧。而三学同修。二各擧初。以该後耳。明通教之機 <lb ed="X" n="0093a14"/><lb ed="R052" n="0139a01"/>如此。此等下。明为通機开权。说此大乘妙经。而显 <lb ed="X" n="0093a15"/><lb ed="R052" n="0139a02"/>实也。此等闻得<persName>佛</persName>二句。以其不但知得一念相应 <lb ed="X" n="0093a16"/><lb ed="R052" n="0139a03"/>慧。断残习之<persName>佛</persName>。若能闻得虚空为座之<persName>佛</persName>。不唯喜。 <lb ed="X" n="0093a17"/><lb ed="R052" n="0139a04"/>乃大喜矣。不唯心喜。乃身亦喜矣。故曰此等<note place="inline">云云</note>。 <lb ed="X" n="0093a18"/><lb ed="R052" n="0139a05"/><persName>佛</persName>知彼心行一句。是结上一行也。知彼心。是结深 <lb ed="X" n="0093a19"/><lb ed="R052" n="0139a06"/>心念<persName>佛</persName>。知彼行。是结修持净戒也。</p><p xml:id="pX33p0093a1914" cb:place="inline">△三约藏教显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093a20"/><lb ed="R052" n="0139a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0093a2001">声闻若菩萨。闻我所说法。乃至于一偈。皆成<persName>佛</persName>无疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093a21"/><lb ed="R052" n="0139a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0093a2101">初一句。擧藏教之機。三藏正化二乘。故初言声闻。 <lb ed="X" n="0093a22"/><lb ed="R052" n="0139a09"/>旁化菩萨。故次言菩萨。闻我下。明为藏機。说大乘 <lb ed="X" n="0093a23"/><lb ed="R052" n="0139a10"/>妙经。而显其实也。上之通别。皆约能说。故有为此 <lb ed="X" n="0093a24"/><lb ed="R052" n="0139a11"/>及故为之语。今就所说。故云闻我等也。闻所说法 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0093b" n="0093b"/> <lb ed="X" n="0093b01"/><lb ed="R052" n="0139a12"/>者。即闻今经权实不二之妙法也。或闻全部。或闻 <lb ed="X" n="0093b02"/><lb ed="R052" n="0139a13"/>一卷。或闻一品。乃至或闻四句之一偈。故曰乃至 <lb ed="X" n="0093b03"/><lb ed="R052" n="0139a14"/><note place="inline">云云</note>。盖虽所闻有多少不同。皆得成<persName>佛</persName>无疑也。此 <lb ed="X" n="0093b04"/><lb ed="R052" n="0139a15"/>中有人难云。既闻一偈。皆得成<persName>佛</persName>。今现前闻经者。 <lb ed="X" n="0093b05"/><lb ed="R052" n="0139a16"/>何不成<persName>佛</persName>也。殊不知成<persName>佛</persName>无疑之语。乃是开显之 <lb ed="X" n="0093b06"/><lb ed="R052" n="0139a17"/>语。盖彼三乘。自不知能成圆<persName>佛</persName>。今闻法花以开显 <lb ed="X" n="0093b07"/><lb ed="R052" n="0139a18"/>之。令其亦知圆<persName>佛</persName>也。然既知<anchor xml:id="nkr_note_add_0093b0701" n="0093b0701"/><anchor xml:id="beg0093b0701" n="0093b0701"/>已<anchor xml:id="end0093b0701"/>。自当依<persName>佛</persName>起行。而 <lb ed="X" n="0093b08"/><lb ed="R052" n="0139b01"/>後得成。岂一闻之时。不待修习。便成<persName>佛</persName>耶。若一闻 <lb ed="X" n="0093b09"/><lb ed="R052" n="0139b02"/>便成。但名字即<persName>佛</persName>。了今现前闻经者。若即依解起 <lb ed="X" n="0093b10"/><lb ed="R052" n="0139b03"/>行。不久自得证入。纵未能即修即证。<anchor xml:id="nkr_note_add_0093b1001" n="0093b1001"/><anchor xml:id="beg0093b1001" n="0093b1001"/>已<anchor xml:id="end0093b1001"/>纳种在怀。 <lb ed="X" n="0093b11"/><lb ed="R052" n="0139b04"/>将来成<persName>佛</persName>。有何疑哉。所以下文云。闻一句一偈。一 <lb ed="X" n="0093b12"/><lb ed="R052" n="0139b05"/>念随喜者。皆成<persName>佛</persName>耳。</p><p xml:id="pX33p0093b1209" cb:place="inline">△二颂为实施权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093b13"/><lb ed="R052" n="0139b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0093b1301">十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。无二亦无三。除<persName>佛</persName>方便说。 <lb ed="X" n="0093b14"/><lb ed="R052" n="0139b07"/>但以假名字。引导于众生。说<persName>佛</persName>智慧故。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093b15"/><lb ed="R052" n="0139b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0093b1501">假名引导。即是施权。说<persName>佛</persName>智慧。即是为实。为欲说 <lb ed="X" n="0093b16"/><lb ed="R052" n="0139b09"/><persName>佛</persName>慧之实。故先施三乘之权。此诸<persName>佛</persName>设化之仪式 <lb ed="X" n="0093b17"/><lb ed="R052" n="0139b10"/>同也。</p><p xml:id="pX33p0093b1703" cb:place="inline">△三颂废权立实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093b18"/><lb ed="R052" n="0139b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0093b1801">诸<persName>佛</persName>出于世。唯此一事实。馀二则非真。终不以小乘。 <lb ed="X" n="0093b19"/><lb ed="R052" n="0139b12"/>济渡于众生。<persName>佛</persName>自住大乘。如其所得法。定慧力莊严。 <lb ed="X" n="0093b20"/><lb ed="R052" n="0139b13"/>以此度众生。自证无上道。大乘平等法。若以小乘化。 <lb ed="X" n="0093b21"/><lb ed="R052" n="0139b14"/>乃至于一人。我则堕悭贪。此事为不可。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093b22"/><lb ed="R052" n="0139b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0093b2201">初二句。是立实。次三句。是废权。皆可见。<persName>佛</persName>自下。出 <lb ed="X" n="0093b23"/><lb ed="R052" n="0139b16"/>立实之意。谓<persName>如来</persName>自既住于大乘。得于大乘。还以 <lb ed="X" n="0093b24"/><lb ed="R052" n="0139b17"/>所住所得。而度众生。令其亦住<persName>佛</persName>所住。得<persName>佛</persName>所得。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0093c" n="0093c"/> <lb ed="X" n="0093c01"/><lb ed="R052" n="0139b18"/>定慧莊严。即<persName>佛</persName>之所住所得耳。故曰<persName>佛</persName>自<note place="inline">云云</note>。自 <lb ed="X" n="0093c02"/><lb ed="R052" n="0140a01"/>证下一行半。出废权之意。谓自证大乘。而以小度 <lb ed="X" n="0093c03"/><lb ed="R052" n="0140a02"/>生。未免堕于悭矣。然<persName>佛</persName>度生。先破其悭。自悭未免。 <lb ed="X" n="0093c04"/><lb ed="R052" n="0140a03"/>何能度生。是以不可。所以终不以小乘济渡于众 <lb ed="X" n="0093c05"/><lb ed="R052" n="0140a04"/>生。则废权之意明矣。</p><p xml:id="pX33p0093c0509" cb:place="inline">△四颂劝信不虚三。初正劝 <lb ed="X" n="0093c06"/><lb ed="R052" n="0140a05"/>信。二若我下。擧五浊。三我有下。结不虚。初又二。初 <lb ed="X" n="0093c07"/><lb ed="R052" n="0140a06"/>擧心色劝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093c08"/><lb ed="R052" n="0140a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0093c0801">若人信归<persName>佛</persName>。<persName>如来</persName>不欺诳。亦无贪嫉意。断诸法中恶。 <lb ed="X" n="0093c09"/><lb ed="R052" n="0140a08"/>故<persName>佛</persName>于十方。而独无所畏。我以相严身。光明照世间。 <lb ed="X" n="0093c10"/><lb ed="R052" n="0140a09"/>无量众所尊。为说实相印。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0093c11"/><lb ed="R052" n="0140a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0093c1101">初一行。擧心劝。次一行。擧色劝。若心若色。悉皆殊 <lb ed="X" n="0093c12"/><lb ed="R052" n="0140a11"/>勝。以表其所说之法不虚也。信信受。归归仰。<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0093c13"/><lb ed="R052" n="0140a12"/>既不欺诳。又无贪嫉。何以一<persName>佛</persName>乘。本来是实。而四 <lb ed="X" n="0093c14"/><lb ed="R052" n="0140a13"/>十年前。曾不说之为实。则似乎有欺。所说三乘。本 <lb ed="X" n="0093c15"/><lb ed="R052" n="0140a14"/>来是权。而四十年前。曾不说之为权。则似乎有诳。 <lb ed="X" n="0093c16"/><lb ed="R052" n="0140a15"/>又四十年前。不为二乘说大。则似乎于大法有贪。 <lb ed="X" n="0093c17"/><lb ed="R052" n="0140a16"/>但为说小法。则似乎于二乘有嫉。而不知所以如 <lb ed="X" n="0093c18"/><lb ed="R052" n="0140a17"/>是者。总由时未至。機未熟故也。到今日法花会上。 <lb ed="X" n="0093c19"/><lb ed="R052" n="0140a18"/>时既至。機既熟。不妨明言昔日所说之三乘是权。 <lb ed="X" n="0093c20"/><lb ed="R052" n="0140b01"/>今日所说之一乘是实。则知<persName>如来</persName>似欺诳。实不欺 <lb ed="X" n="0093c21"/><lb ed="R052" n="0140b02"/>诳也。又开昔之小。全即今日之大。则知<persName>如来</persName>似有 <lb ed="X" n="0093c22"/><lb ed="R052" n="0140b03"/>贪嫉。实无贪嫉也。是宜众生之信归乎<persName>佛</persName>也。然如 <lb ed="X" n="0093c23"/><lb ed="R052" n="0140b04"/>来不唯如是而<anchor xml:id="nkr_note_add_0093c2301" n="0093c2301"/><anchor xml:id="beg0093c2301" n="0093c2301"/>已<anchor xml:id="end0093c2301"/>。于诸法中所有之恶。皆能断之。 <lb ed="X" n="0093c24"/><lb ed="R052" n="0140b05"/>以<persName>如来</persName>五住究尽。二死永亡。故云断诸法中恶。是 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0094a" n="0094a"/> <lb ed="X" n="0094a01"/><lb ed="R052" n="0140b06"/>则内心淸净。于十方世界。自无怯弱。而有威可畏 <lb ed="X" n="0094a02"/><lb ed="R052" n="0140b07"/>矣。言我以相严身者。即三十二相。相相无边。以为 <lb ed="X" n="0094a03"/><lb ed="R052" n="0140b08"/>莊严也。光明者。不唯相严而<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a0301" n="0094a0301"/><anchor xml:id="beg0094a0301" n="0094a0301"/>已<anchor xml:id="end0094a0301"/>。亦且相相有无量 <lb ed="X" n="0094a04"/><lb ed="R052" n="0140b09"/>光。光光有无量明。以是相严光明。照临世间。则一 <lb ed="X" n="0094a05"/><lb ed="R052" n="0140b10"/>切世间。莫不尊敬矣。故曰无量众所尊也。既为无 <lb ed="X" n="0094a06"/><lb ed="R052" n="0140b11"/>量众之所尊。还为无量众。说实相印。实相印者。印 <lb ed="X" n="0094a07"/><lb ed="R052" n="0140b12"/>以楷定不易为義。如世间之印信也。盖实相。乃<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0094a08"/><lb ed="R052" n="0140b13"/><persName>佛</persName>道同。而一切天人魔外。所不能变易。故称印也。 <lb ed="X" n="0094a09"/><lb ed="R052" n="0140b14"/>若但言于有。则为空之所破。但言于空。则为有之 <lb ed="X" n="0094a10"/><lb ed="R052" n="0140b15"/>所破。但言于中。则为二边之所破。皆不得名之为 <lb ed="X" n="0094a11"/><lb ed="R052" n="0140b16"/>印。而实相。则非空。非假。非中。即空假。故非中。即假 <lb ed="X" n="0094a12"/><lb ed="R052" n="0140b17"/>中。故非空。即空中。故非假。此则非空。而还即乎空。 <lb ed="X" n="0094a13"/><lb ed="R052" n="0140b18"/>一空一切俱空。乃至非中。而还即乎中。一中一切 <lb ed="X" n="0094a14"/><lb ed="R052" n="0141a01"/>俱中。为诸<persName>佛</persName>之所秉持。而魔小不能变易者。故言 <lb ed="X" n="0094a15"/><lb ed="R052" n="0141a02"/>实相印也。上来擧内心。内心淸净。于十方界而无 <lb ed="X" n="0094a16"/><lb ed="R052" n="0141a03"/>畏。擧外色。外色光严。为三世之所尊。更所说者。乃 <lb ed="X" n="0094a17"/><lb ed="R052" n="0141a04"/>实相印。既不可易。岂有虚妄。所以约此为劝信也。</p> <lb ed="X" n="0094a18"/><lb ed="R052" n="0141a05"/><p xml:id="pX33p0094a1801">△二擧誓愿劝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094a19"/><lb ed="R052" n="0141a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0094a1901">舍利弗当知。我本立誓愿。欲令一切众。如我等无异。 <lb ed="X" n="0094a20"/><lb ed="R052" n="0141a07"/>如我昔所愿。今者<anchor xml:id="nkr_note_add_0094a2001" n="0094a2001"/><anchor xml:id="beg0094a2001" n="0094a2001"/>已<anchor xml:id="end0094a2001"/>满足。化一切众生。皆令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094a21"/><lb ed="R052" n="0141a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0094a2101">本誓愿者。即指本昔最初发心时。所立之誓愿也。 <lb ed="X" n="0094a22"/><lb ed="R052" n="0141a09"/>心之所发名愿。愿之所期曰誓。即是欲度无边之 <lb ed="X" n="0094a23"/><lb ed="R052" n="0141a10"/>众生。乃至欲成无上之<persName>佛</persName>道等。为誓愿也。一切众 <lb ed="X" n="0094a24"/><lb ed="R052" n="0141a11"/>即九界众生也。如我无异者。欲令九界众生。亦如 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0094b" n="0094b"/> <lb ed="X" n="0094b01"/><lb ed="R052" n="0141a12"/>我所发。誓愿断烦恼。乃至成无上<persName>佛</persName>道也。如我等 <lb ed="X" n="0094b02"/><lb ed="R052" n="0141a13"/>者。谓本昔欲度众生。而众生<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b0201" n="0094b0201"/><anchor xml:id="beg0094b0201" n="0094b0201"/>已<anchor xml:id="end0094b0201"/>度。乃至本昔欲成 <lb ed="X" n="0094b03"/><lb ed="R052" n="0141a14"/><persName>佛</persName>道。而<persName>佛</persName>道<anchor xml:id="nkr_note_add_0094b0301" n="0094b0301"/><anchor xml:id="beg0094b0301" n="0094b0301"/>已<anchor xml:id="end0094b0301"/>成。故言如我<note place="inline">云云</note>。如是则知今日 <lb ed="X" n="0094b04"/><lb ed="R052" n="0141a15"/>所说。乃称本昔誓愿而说。岂有虚妄而不可信也 <lb ed="X" n="0094b05"/><lb ed="R052" n="0141a16"/>哉。所以结云。化一切<note place="inline">云云</note>。然劝信者。欲其信于诸 <lb ed="X" n="0094b06"/><lb ed="R052" n="0141a17"/><persName>佛</persName>所说。唯一<persName>佛</persName>乘。而无馀乘。故初擧色心劝。所以 <lb ed="X" n="0094b07"/><lb ed="R052" n="0141a18"/>结云。为说实相印。印既实相。则相相皆真。岂一乘 <lb ed="X" n="0094b08"/><lb ed="R052" n="0141b01"/>外更有馀乘之虚而不可信乎。次擧誓愿劝。则结 <lb ed="X" n="0094b09"/><lb ed="R052" n="0141b02"/>云。皆令入<persName>佛</persName>道。入皆<persName>佛</persName>道。则法法俱实。岂一乘外 <lb ed="X" n="0094b10"/><lb ed="R052" n="0141b03"/>更有馀乘之虚而不可信乎。所以约此二番劝信。 <lb ed="X" n="0094b11"/><lb ed="R052" n="0141b04"/>疑无不断也哉。</p><p xml:id="pX33p0094b1107" cb:place="inline">△二擧五浊三。初标意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094b12"/><lb ed="R052" n="0141b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0094b1201">若我遇众生。尽教以<persName>佛</persName>道。无智者错乱。迷惑不受教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094b13"/><lb ed="R052" n="0141b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0094b1301">谓既唯一乘。而欲令众生。皆入<persName>佛</persName>道。则何不直说 <lb ed="X" n="0094b14"/><lb ed="R052" n="0141b07"/>一乘。而先说三乘耶。故意云。若我等<note place="inline">云云</note>。我遇众 <lb ed="X" n="0094b15"/><lb ed="R052" n="0141b08"/>生。如世之人。彼从南来。此从北去。终不得遇。若南 <lb ed="X" n="0094b16"/><lb ed="R052" n="0141b09"/>从北来。而北从南去。则必相遇。今诸<persName>佛</persName>是极圣。众 <lb ed="X" n="0094b17"/><lb ed="R052" n="0141b10"/>生是下凡。云何相遇。总由诸<persName>佛</persName>。以无缘大悲。遍缘 <lb ed="X" n="0094b18"/><lb ed="R052" n="0141b11"/>法界一切众生。而众生则为诸<persName>佛</persName>大悲之所缘。犹 <lb ed="X" n="0094b19"/><lb ed="R052" n="0141b12"/>如磁石吸铁。法尔如然。是故云遇。此即悲苦相遇 <lb ed="X" n="0094b20"/><lb ed="R052" n="0141b13"/>也。但此众生。不能皆是。有智之人。若直说大。而有 <lb ed="X" n="0094b21"/><lb ed="R052" n="0141b14"/>智者。固能信受。若无智者。则必错乱。而迷惑矣。既 <lb ed="X" n="0094b22"/><lb ed="R052" n="0141b15"/>错乱迷惑。何能受教。所以不直说于大。则知五浊 <lb ed="X" n="0094b23"/><lb ed="R052" n="0141b16"/>世中。先为说小之意。明矣。错乱者。以小为究竟。不 <lb ed="X" n="0094b24"/><lb ed="R052" n="0141b17"/>信唯一<persName>佛</persName>乘。乃小大错乱也。迷迷于小。惑惑于大。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0094c" n="0094c"/> <lb ed="X" n="0094c01"/><lb ed="R052" n="0141b18"/>迷小不能捨。惑大不能受。所以不受教耳。</p><p xml:id="pX33p0094c0117" cb:place="inline">△二示 <lb ed="X" n="0094c02"/><lb ed="R052" n="0142a01"/>相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094c03"/><lb ed="R052" n="0142a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0094c0301">我知此众生。未曾修善本。坚著于五欲。痴爱故生恼。 <lb ed="X" n="0094c04"/><lb ed="R052" n="0142a03"/>以诸欲因缘。坠堕三恶道。轮迴六趣中。备受诸苦毒。 <lb ed="X" n="0094c05"/><lb ed="R052" n="0142a04"/>受胎之微形。世世常增长。薄德少福人。众苦所逼迫。 <lb ed="X" n="0094c06"/><lb ed="R052" n="0142a05"/>入邪见稠林。若有若无等。依止此诸见。具足六十二。 <lb ed="X" n="0094c07"/><lb ed="R052" n="0142a06"/>深著虚妄法。坚受不可捨。我慢自矜高。谄曲心不实。 <lb ed="X" n="0094c08"/><lb ed="R052" n="0142a07"/>于千万亿劫。不闻<persName>佛</persName>名字。亦不闻正法。如是人难度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0094c09"/><lb ed="R052" n="0142a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0094c0901">初一行。示烦恼浊相。我知者。即是以化他权智。而 <lb ed="X" n="0094c10"/><lb ed="R052" n="0142a09"/>照了也。善本者。即<persName>佛</persName>乘也。于五欲境。无所明了曰 <lb ed="X" n="0094c11"/><lb ed="R052" n="0142a10"/>痴。于五欲境。生诸染著曰爱。由此痴爱。致生昏烦 <lb ed="X" n="0094c12"/><lb ed="R052" n="0142a11"/>恼乱。故曰生恼也。二以诸下一行。示众生浊相。诸 <lb ed="X" n="0094c13"/><lb ed="R052" n="0142a12"/>欲者。即五欲也。五欲为因。三毒为缘。于顺情五欲。 <lb ed="X" n="0094c14"/><lb ed="R052" n="0142a13"/>则生于贪。于违情五欲。则生于嗔。于中平五欲。则 <lb ed="X" n="0094c15"/><lb ed="R052" n="0142a14"/>生于痴。以此因缘。还招苦果。而堕恶道也。由于贪 <lb ed="X" n="0094c16"/><lb ed="R052" n="0142a15"/>故。则堕地狱。由于嗔故。则堕饿鬼。由于痴故。则堕 <lb ed="X" n="0094c17"/><lb ed="R052" n="0142a16"/>畜牲。故曰以诸<note place="inline">云云</note>。三涂罪毕。得生人天。人天造 <lb ed="X" n="0094c18"/><lb ed="R052" n="0142a17"/>罪。还堕三涂。从于三界六道中。头出头没。如车之 <lb ed="X" n="0094c19"/><lb ed="R052" n="0142a18"/>轮而不息。似环之迴而无穷。故云轮迴也。六趣者。 <lb ed="X" n="0094c20"/><lb ed="R052" n="0142b01"/>若在地狱道。则有刀山剑树。镬汤炉炭。乃至一日 <lb ed="X" n="0094c21"/><lb ed="R052" n="0142b02"/>一夜。八万四千生死之苦。饿鬼道。其咽如针之细。 <lb ed="X" n="0094c22"/><lb ed="R052" n="0142b03"/>其腹如海之大。咽既如是细。腹既如是大。纵使时 <lb ed="X" n="0094c23"/><lb ed="R052" n="0142b04"/>刻饮而食之。尙不能止饥渴。况经百千亿劫。不闻 <lb ed="X" n="0094c24"/><lb ed="R052" n="0142b05"/>浆水之名。畜牲道。披毛带角。负债含冤。总言之。若 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0095a" n="0095a"/> <lb ed="X" n="0095a01"/><lb ed="R052" n="0142b06"/>羽族毛族。及鳞甲之族。或丧身于刀砧。或殒命于 <lb ed="X" n="0095a02"/><lb ed="R052" n="0142b07"/>汤火。此三涂之苦报。为何如哉。至若修罗。于天鬥 <lb ed="X" n="0095a03"/><lb ed="R052" n="0142b08"/>战。不勝等苦。人中有生老病死等苦。天上则有五 <lb ed="X" n="0095a04"/><lb ed="R052" n="0142b09"/>衰相现等苦。故云备受诸苦毒也。三受胎下一行。 <lb ed="X" n="0095a05"/><lb ed="R052" n="0142b10"/>示命浊相。言受胎者。即父母<anchor xml:id="nkr_note_add_0095a0501" n="0095a0501"/><anchor xml:id="beg0095a0501" n="0095a0501"/>己<anchor xml:id="end0095a0501"/>三因缘和合。为受 <lb ed="X" n="0095a06"/><lb ed="R052" n="0142b11"/>胎也。微形者。连持色心。以为命根。即凝私也。世世 <lb ed="X" n="0095a07"/><lb ed="R052" n="0142b12"/>增长。即胎中五位。薄德少福者。无功德莊严。为薄 <lb ed="X" n="0095a08"/><lb ed="R052" n="0142b13"/>德。无出世法财。为少福也。众苦逼迫者。即是摧年 <lb ed="X" n="0095a09"/><lb ed="R052" n="0142b14"/>减寿。朝生暮死等也。入邪下二行。示见浊相。五于 <lb ed="X" n="0095a10"/><lb ed="R052" n="0142b15"/>千下一行。示劫浊相也。</p><p xml:id="pX33p0095a1010" cb:place="inline">△三结显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095a11"/><lb ed="R052" n="0142b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0095a1101">是故舍利弗。我为设方便。说诸尽苦道。示之以涅槃。 <lb ed="X" n="0095a12"/><lb ed="R052" n="0142b17"/>我虽说涅槃。是亦非真灭。诸法从本来。常自寂灭相。 <lb ed="X" n="0095a13"/><lb ed="R052" n="0142b18"/><persName>佛</persName>子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0095a1301" n="0095a1301"/><anchor xml:id="beg0095a1301" n="0095a1301"/>已<anchor xml:id="end0095a1301"/>。来世得作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095a14"/><lb ed="R052" n="0143a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0095a1401">是故二字。承上五浊相而言。长行中。用如是二字。 <lb ed="X" n="0095a15"/><lb ed="R052" n="0143a02"/>其意同也。谓诸<persName>佛</persName>所说。本唯一乘。以由五浊众生。 <lb ed="X" n="0095a16"/><lb ed="R052" n="0143a03"/>機宜不契。是故先施三乘之权。故云我为设方便 <lb ed="X" n="0095a17"/><lb ed="R052" n="0143a04"/>等也。然虽先设小乘涅槃。乃非真灭。如诸法寂灭。 <lb ed="X" n="0095a18"/><lb ed="R052" n="0143a05"/>乃真灭也。故曰我虽<note place="inline">云云</note>。言非真灭者。小乘涅槃。 <lb ed="X" n="0095a19"/><lb ed="R052" n="0143a06"/>以其所破之惑。但是见思。所出生死。但是分段。故 <lb ed="X" n="0095a20"/><lb ed="R052" n="0143a07"/>非究竟真灭也。如何是真灭。故即云。诸法从本来。 <lb ed="X" n="0095a21"/><lb ed="R052" n="0143a08"/>常自寂灭相。诸法者。有世间法。有出世法。有凡夫 <lb ed="X" n="0095a22"/><lb ed="R052" n="0143a09"/>法。有圣人法。如是诸法。若以情见观之。则以世间 <lb ed="X" n="0095a23"/><lb ed="R052" n="0143a10"/>法为迁移。出世法为不动。凡夫法为流转。圣人法 <lb ed="X" n="0095a24"/><lb ed="R052" n="0143a11"/>为常住。皆不名寂灭相也。若剋就其法体论之。不 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0095b" n="0095b"/> <lb ed="X" n="0095b01"/><lb ed="R052" n="0143a12"/>独出世法是不动。即世间法。亦复全体不动。不独 <lb ed="X" n="0095b02"/><lb ed="R052" n="0143a13"/>圣人法常住。即凡夫法。亦复全体常住。故言诸法 <lb ed="X" n="0095b03"/><lb ed="R052" n="0143a14"/>从本来。常自寂灭相也。此寂灭相。即是理妙。若依 <lb ed="X" n="0095b04"/><lb ed="R052" n="0143a15"/>此寂灭妙理。而起乎寂灭妙行。则能成于寂灭妙 <lb ed="X" n="0095b05"/><lb ed="R052" n="0143a16"/>果。故云<persName>佛</persName>子行道<anchor xml:id="nkr_note_add_0095b0501" n="0095b0501"/><anchor xml:id="beg0095b0501" n="0095b0501"/>已<anchor xml:id="end0095b0501"/>。来世得作<persName>佛</persName>也。若得作<persName>佛</persName>。则 <lb ed="X" n="0095b06"/><lb ed="R052" n="0143a17"/>五住究尽。二死永亡。是乃真灭也。则知若堪闻诸 <lb ed="X" n="0095b07"/><lb ed="R052" n="0143a18"/>法寂灭相之一乘者。固不必先说三乘。但五浊众 <lb ed="X" n="0095b08"/><lb ed="R052" n="0143b01"/>生。機宜不契。不得不说也。然虽说三。意在一乘。所 <lb ed="X" n="0095b09"/><lb ed="R052" n="0143b02"/>以十方<persName>佛</persName>土中。唯有一乘法。无二亦无三也。</p><p xml:id="pX33p0095b0918" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0095b10"/><lb ed="R052" n="0143b03"/>结不虚。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095b11"/><lb ed="R052" n="0143b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0095b1101">我有方便力。开示三乘法。一切诸<persName>世尊</persName>。皆说一乘道。 <lb ed="X" n="0095b12"/><lb ed="R052" n="0143b05"/>今此诸大众。皆应除疑惑。诸<persName>佛</persName>语无异。唯一无二乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095b13"/><lb ed="R052" n="0143b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0095b1301">初二句。明释迦开权。次二句。明诸<persName>佛</persName>显实。此亦文 <lb ed="X" n="0095b14"/><lb ed="R052" n="0143b07"/>互显耳。释迦开权。所以显实。诸<persName>佛</persName>显实。亦必开权。 <lb ed="X" n="0095b15"/><lb ed="R052" n="0143b08"/>皆说一乘句。言其究竟也。後一行。正明不虚。言今 <lb ed="X" n="0095b16"/><lb ed="R052" n="0143b09"/>此诸大众。即指在会一切也。意谓。我既先以方便 <lb ed="X" n="0095b17"/><lb ed="R052" n="0143b10"/>而开三乘。而诸<persName>佛</persName>亦必先开三。则说权不虚。可知 <lb ed="X" n="0095b18"/><lb ed="R052" n="0143b11"/>矣。诸<persName>佛</persName>既皆说一乘道。我亦必当说一乘道。则说 <lb ed="X" n="0095b19"/><lb ed="R052" n="0143b12"/>实不虚。亦可知矣。如是就释迦之不虚。论诸<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0095b20"/><lb ed="R052" n="0143b13"/>不虚。皆可知矣。故应除疑。就诸<persName>佛</persName>之不虚。论释迦 <lb ed="X" n="0095b21"/><lb ed="R052" n="0143b14"/>之不虚。益可知矣。亦应除疑。故示大众曰。皆应除 <lb ed="X" n="0095b22"/><lb ed="R052" n="0143b15"/>疑。然毕竟应除疑者无他。以诸<persName>佛</persName>之语。既皆无异。 <lb ed="X" n="0095b23"/><lb ed="R052" n="0143b16"/>则一乘外。更无有二乘。而诸<persName>佛</persName>所说。为真实不虚 <lb ed="X" n="0095b24"/><lb ed="R052" n="0143b17"/>矣。此疑惑之所以应除也。</p><p xml:id="pX33p0095b2411" cb:place="inline">△二颂别明三世为三。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0095c" n="0095c"/> <lb ed="X" n="0095c01"/><lb ed="R052" n="0143b18"/>初二十七行半。颂过去。二六行半。颂未来。三四行 <lb ed="X" n="0095c02"/><lb ed="R052" n="0144a01"/>半。颂现在。初二。初颂略开显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095c03"/><lb ed="R052" n="0144a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0095c0301">过去无数劫。无量灭度<persName>佛</persName>。百千万亿种。其数不可量。 <lb ed="X" n="0095c04"/><lb ed="R052" n="0144a03"/>如是诸<persName>世尊</persName>。种种缘譬喩。无数方便力。演说诸法相。 <lb ed="X" n="0095c05"/><lb ed="R052" n="0144a04"/>是诸<persName>世尊</persName>等。皆说一乘法。化无量众生。令入于<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095c06"/><lb ed="R052" n="0144a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0095c0601">初二行是开权。言百千亿等者。盖过去灭度之<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0095c07"/><lb ed="R052" n="0144a06"/>既有无量。则有无量百千之名号。有无量百千之 <lb ed="X" n="0095c08"/><lb ed="R052" n="0144a07"/>国土等。如是差别之数。固有不可得而测者。故曰 <lb ed="X" n="0095c09"/><lb ed="R052" n="0144a08"/>百千<note place="inline">云云</note>。後一行。颂显实可知。</p><p xml:id="pX33p0095c0913" cb:place="inline">△二颂廣开显二。 <lb ed="X" n="0095c10"/><lb ed="R052" n="0144a09"/>初总标。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095c11"/><lb ed="R052" n="0144a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0095c1101">又诸大圣主。知一切世间。天人群生类。深心之所欲。 <lb ed="X" n="0095c12"/><lb ed="R052" n="0144a11"/>更以异方便。助显第一義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0095c13"/><lb ed="R052" n="0144a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0095c1301">言又者。<anchor xml:id="nkr_note_add_0095c1301" n="0095c1301"/><anchor xml:id="beg0095c1301" n="0095c1301"/>已<anchor xml:id="end0095c1301"/>上略颂诸<persName>佛</persName>开显一番。今更廣颂。故言 <lb ed="X" n="0095c14"/><lb ed="R052" n="0144a13"/>又也。知乃化他权智。即照了也。天人一句。具标五 <lb ed="X" n="0095c15"/><lb ed="R052" n="0144a14"/>乘。天人是别擧二乘。群生类。是总摄三乘也。深心 <lb ed="X" n="0095c16"/><lb ed="R052" n="0144a15"/>所欲。即乐欲五乘法也。更以异方便者。更之一字。 <lb ed="X" n="0095c17"/><lb ed="R052" n="0144a16"/>对上略颂而言。上言演说诸法相。乃是约能诠教。 <lb ed="X" n="0095c18"/><lb ed="R052" n="0144a17"/>此言助显第一義。乃是约所诠理也。以异方便。即 <lb ed="X" n="0095c19"/><lb ed="R052" n="0144a18"/>是开权。显第一義。即是显实。有人云。异方便者。对 <lb ed="X" n="0095c20"/><lb ed="R052" n="0144b01"/>正而言。所说三乘。乃是正方便。更说人天。乃是异 <lb ed="X" n="0095c21"/><lb ed="R052" n="0144b02"/>方便也。今言五乘。同是所开之权。何分正异之别。 <lb ed="X" n="0095c22"/><lb ed="R052" n="0144b03"/>盖推其异義有二。一则别异之异。二则隔异之异。 <lb ed="X" n="0095c23"/><lb ed="R052" n="0144b04"/>别异者。五乘各别不同。而皆属方便。故言异方便。 <lb ed="X" n="0095c24"/><lb ed="R052" n="0144b05"/>隔异者。若未开显。则五乘与实相。隔别不同。但是 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0096a" n="0096a"/> <lb ed="X" n="0096a01"/><lb ed="R052" n="0144b06"/>实相之方便。而不能全即实相。故言异方便也。言 <lb ed="X" n="0096a02"/><lb ed="R052" n="0144b07"/>助显者。若依第一義。以实相之理。发实相妙观。而 <lb ed="X" n="0096a03"/><lb ed="R052" n="0144b08"/>照第一義理。如是境观相研。而得显于第一義。乃 <lb ed="X" n="0096a04"/><lb ed="R052" n="0144b09"/>是正显。今则不以境观。相研而显。但开五乘。即显 <lb ed="X" n="0096a05"/><lb ed="R052" n="0144b10"/>实相。故言助显也。</p><p xml:id="pX33p0096a0508" cb:place="inline">△二别示二。初二十二行。约缘 <lb ed="X" n="0096a06"/><lb ed="R052" n="0144b11"/>因明开显。二于诸过去一行。约了因明开显。初又 <lb ed="X" n="0096a07"/><lb ed="R052" n="0144b12"/>三。初约菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096a08"/><lb ed="R052" n="0144b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0096a0801">若有众生类。値诸过去<persName>佛</persName>。若闻法佈施。或持戒忍辱 <lb ed="X" n="0096a09"/><lb ed="R052" n="0144b14"/>精进禅智等。种种修福慧。如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a0901" n="0096a0901"/><anchor xml:id="beg0096a0901" n="0096a0901"/>已<anchor xml:id="end0096a0901"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096a10"/><lb ed="R052" n="0144b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0096a1001">修福慧者。以六度分之。前五是福。後一是慧。然有 <lb ed="X" n="0096a11"/><lb ed="R052" n="0144b16"/>三教之不同。或修有相福慧。或修无相福慧。或修 <lb ed="X" n="0096a12"/><lb ed="R052" n="0144b17"/>相无相福慧。故言种种也。此是开权。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a1201" n="0096a1201"/><anchor xml:id="beg0096a1201" n="0096a1201"/>已<anchor xml:id="end0096a1201"/>成<persName>佛</persName>道 <lb ed="X" n="0096a13"/><lb ed="R052" n="0144b18"/>者。即是显实也。如上种种所修。若不开显。则修于 <lb ed="X" n="0096a14"/><lb ed="R052" n="0145a01"/>有相者。但成三藏菩萨之道。修于无相者。但成通 <lb ed="X" n="0096a15"/><lb ed="R052" n="0145a02"/>教菩萨之道。修于相无相者。但成历别菩萨之道。 <lb ed="X" n="0096a16"/><lb ed="R052" n="0145a03"/>皆不能成无上<persName>佛</persName>道。由过去诸<persName>佛</persName>。一番开显。故能 <lb ed="X" n="0096a17"/><lb ed="R052" n="0145a04"/>使彼皆成无上<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX33p0096a1710" cb:place="inline">△二约二乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096a18"/><lb ed="R052" n="0145a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0096a1801">诸<persName>佛</persName>灭度後。若人善软心。如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096a1801" n="0096a1801"/><anchor xml:id="beg0096a1801" n="0096a1801"/>已<anchor xml:id="end0096a1801"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096a19"/><lb ed="R052" n="0145a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0096a1901">善软心者。以二乘人。能观谛缘。发真无漏。则比人 <lb ed="X" n="0096a20"/><lb ed="R052" n="0145a07"/>天善矣。但断见思。而不能断无明。比之菩萨。则软 <lb ed="X" n="0096a21"/><lb ed="R052" n="0145a08"/>矣。如是下二句。正明开显。以未开显。则观四谛十 <lb ed="X" n="0096a22"/><lb ed="R052" n="0145a09"/>二因缘。但成藏通两教二乘。由彼诸<persName>佛</persName>一番开显。 <lb ed="X" n="0096a23"/><lb ed="R052" n="0145a10"/>即其所观生灭无生四谛十二因缘。而是不思议 <lb ed="X" n="0096a24"/><lb ed="R052" n="0145a11"/>无作四谛十二因缘。不须改转。全成圆因。故言皆 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0096b" n="0096b"/> <lb ed="X" n="0096b01"/><lb ed="R052" n="0145a12"/>成<persName>佛</persName>道。如下文云。我等今者真是声闻。以<persName>佛</persName>道声。 <lb ed="X" n="0096b02"/><lb ed="R052" n="0145a13"/>令一切闻是也。</p><p xml:id="pX33p0096b0207" cb:place="inline">△三约人天三。初明起塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096b03"/><lb ed="R052" n="0145a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0096b0301">诸<persName>佛</persName>灭度<anchor xml:id="nkr_note_add_0096b0301" n="0096b0301"/><anchor xml:id="beg0096b0301" n="0096b0301"/>已<anchor xml:id="end0096b0301"/>。供养舍利者。起万亿种塔。金银及玻璃。 <lb ed="X" n="0096b04"/><lb ed="R052" n="0145a15"/>砗磲与玛瑙。玫瑰琉璃珠。淸净廣严饰。莊挍于诸塔。 <lb ed="X" n="0096b05"/><lb ed="R052" n="0145a16"/>或有起石庙。栴檀及沉水。木榓幷馀材。砖瓦泥土等。 <lb ed="X" n="0096b06"/><lb ed="R052" n="0145a17"/>若于旷野中。积土成<persName>佛</persName>庙。乃至童子戏。聚沙为<persName>佛</persName>塔。 <lb ed="X" n="0096b07"/><lb ed="R052" n="0145a18"/>如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096b0701" n="0096b0701"/><anchor xml:id="beg0096b0701" n="0096b0701"/>已<anchor xml:id="end0096b0701"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096b08"/><lb ed="R052" n="0145b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0096b0801">此文義。有敬心散心。初三行半明天。乃至下二句 <lb ed="X" n="0096b09"/><lb ed="R052" n="0145b02"/>明人。如是下二句。约开显意。以明皆成<persName>佛</persName>道。言舍 <lb ed="X" n="0096b10"/><lb ed="R052" n="0145b03"/>利者梵语。华言灵骨。亦云坚固。若世间凡夫。念念 <lb ed="X" n="0096b11"/><lb ed="R052" n="0145b04"/>唯起于贪嗔痴。而通身为三毒之所流注凝结。故 <lb ed="X" n="0096b12"/><lb ed="R052" n="0145b05"/>其所有之骨。终于败朽。不得坚固。若诸<persName>佛</persName>圣人。则 <lb ed="X" n="0096b13"/><lb ed="R052" n="0145b06"/>心心修于戒定智慧。而全体为三学之所流注凝 <lb ed="X" n="0096b14"/><lb ed="R052" n="0145b07"/>结。故其所有之骨。最为灵明。而且坚固。所以名舍 <lb ed="X" n="0096b15"/><lb ed="R052" n="0145b08"/>利也。言淸净严饰者。不必约能达三轮体空为释。 <lb ed="X" n="0096b16"/><lb ed="R052" n="0145b09"/>但银钱工料。一无所苟。即是淸净。然深约三轮体 <lb ed="X" n="0096b17"/><lb ed="R052" n="0145b10"/>空释亦得。开显中。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096b1701" n="0096b1701"/><anchor xml:id="beg0096b1701" n="0096b1701"/>已<anchor xml:id="end0096b1701"/>成<persName>佛</persName>者。若不开显。则敬心 <lb ed="X" n="0096b18"/><lb ed="R052" n="0145b11"/>而起塔庙。但成天乘之因。散心而起塔庙。但成人 <lb ed="X" n="0096b19"/><lb ed="R052" n="0145b12"/>乘之因。若一开显。即人天乘。而是<persName>佛</persName>乘。故敬心散 <lb ed="X" n="0096b20"/><lb ed="R052" n="0145b13"/>心。皆是成<persName>佛</persName>之因。盖人天乘。及以<persName>佛</persName>乘。本是同一 <lb ed="X" n="0096b21"/><lb ed="R052" n="0145b14"/>实相。而若不为开显。则凡夫不知人天之因。全即 <lb ed="X" n="0096b22"/><lb ed="R052" n="0145b15"/>实相。若为开显。则了知人天全即实相。故能以人 <lb ed="X" n="0096b23"/><lb ed="R052" n="0145b16"/>天因。而成于<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX33p0096b2309" cb:place="inline">△二明造像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096b24"/><lb ed="R052" n="0145b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0096b2401">若人为<persName>佛</persName>故。建立诸形像。刻雕成众相。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096b2401" n="0096b2401"/><anchor xml:id="beg0096b2401" n="0096b2401"/>已<anchor xml:id="end0096b2401"/>成<persName>佛</persName>道。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0096c" n="0096c"/> <lb ed="X" n="0096c01"/><lb ed="R052" n="0145b18"/>或以七宝成。鍮鉐赤白铜。白镴及铅锡。铁木及与泥。 <lb ed="X" n="0096c02"/><lb ed="R052" n="0146a01"/>或以胶漆布。严饰作<persName>佛</persName>像。如是诸人等。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096c0201" n="0096c0201"/><anchor xml:id="beg0096c0201" n="0096c0201"/>已<anchor xml:id="end0096c0201"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0096c03"/><lb ed="R052" n="0146a02"/>彩画作<persName>佛</persName>像。百福莊严相。自作若使人。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096c0301" n="0096c0301"/><anchor xml:id="beg0096c0301" n="0096c0301"/>已<anchor xml:id="end0096c0301"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0096c04"/><lb ed="R052" n="0146a03"/>乃至童子戏。若草木及笔。或以指爪甲。而画作<persName>佛</persName>像。 <lb ed="X" n="0096c05"/><lb ed="R052" n="0146a04"/>如是诸人等。渐渐积功德。具足大悲心。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096c0501" n="0096c0501"/><anchor xml:id="beg0096c0501" n="0096c0501"/>已<anchor xml:id="end0096c0501"/>成<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0096c06"/><lb ed="R052" n="0146a05"/>但化诸菩萨。度脱无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096c07"/><lb ed="R052" n="0146a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0096c0701">初四行。明天业。有杂像宝像画像不同。开显可知。 <lb ed="X" n="0096c08"/><lb ed="R052" n="0146a07"/>次乃至下一行。明人业。如是一行半。约开显。言但 <lb ed="X" n="0096c09"/><lb ed="R052" n="0146a08"/>化诸菩萨者。谓彼自既成<persName>佛</persName>。而复化他也。</p><p xml:id="pX33p0096c0917" cb:place="inline">△三明 <lb ed="X" n="0096c10"/><lb ed="R052" n="0146a09"/>供养三。初意业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096c11"/><lb ed="R052" n="0146a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0096c1101">若人于塔庙。宝像及画像。以花香幡盖。敬心而供养。 <lb ed="X" n="0096c12"/><lb ed="R052" n="0146a11"/>若使人作乐。击鼓吹角贝。箫笛琴箜篌。琵琶铙铜钹。 <lb ed="X" n="0096c13"/><lb ed="R052" n="0146a12"/>如是众妙音。尽持以供养。或以欢喜心。歌呗颂<persName>佛</persName>德。 <lb ed="X" n="0096c14"/><lb ed="R052" n="0146a13"/>乃至一小音。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0096c1401" n="0096c1401"/><anchor xml:id="beg0096c1401" n="0096c1401"/>已<anchor xml:id="end0096c1401"/>成<persName>佛</persName>道。若人散乱心。乃至以一花。 <lb ed="X" n="0096c15"/><lb ed="R052" n="0146a14"/>供养于画像。渐见无数<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0096c16"/><lb ed="R052" n="0146a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0096c1601">此下三业中。亦皆有敬心散心。初一行。明色尘。次 <lb ed="X" n="0096c17"/><lb ed="R052" n="0146a16"/>一行半。明声尘。色尘中。花香幡盖者。华以表因。因 <lb ed="X" n="0096c18"/><lb ed="R052" n="0146a17"/>必剋果。以花供养。乃表行人现前修因。当剋<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0096c19"/><lb ed="R052" n="0146a18"/>之果也。以香供者。香则淸远潜通。乃表行人潜通 <lb ed="X" n="0096c20"/><lb ed="R052" n="0146b01"/>果德也。以幡供者。幡有动转之義。乃表转生死成 <lb ed="X" n="0096c21"/><lb ed="R052" n="0146b02"/>涅槃。转烦恼成菩提也。以盖供者。盖有覆护之義。 <lb ed="X" n="0096c22"/><lb ed="R052" n="0146b03"/>乃表<persName>如来</persName>以无缘大慈。覆护于我及一切众生也。 <lb ed="X" n="0096c23"/><lb ed="R052" n="0146b04"/>然此一花一香。乃至一擧手一称名。皆成<persName>佛</persName>道者。 <lb ed="X" n="0096c24"/><lb ed="R052" n="0146b05"/>盖以一花与香。全体即是法界实相妙行故。不为 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0097a" n="0097a"/> <lb ed="X" n="0097a01"/><lb ed="R052" n="0146b06"/>之兴供则<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a0101" n="0097a0101"/><anchor xml:id="beg0097a0101" n="0097a0101"/>已<anchor xml:id="end0097a0101"/>。若能兴供。虽一花香之小。不为小。法 <lb ed="X" n="0097a02"/><lb ed="R052" n="0146b07"/>界实相之大。不为大。以由法法俱真。相相皆实。莫 <lb ed="X" n="0097a03"/><lb ed="R052" n="0146b08"/>非是性德具者。全性起修。全修即性。是故无论敬 <lb ed="X" n="0097a04"/><lb ed="R052" n="0146b09"/>心散心。天业人业。而皆成<persName>佛</persName>之因也。然此廣约过 <lb ed="X" n="0097a05"/><lb ed="R052" n="0146b10"/>去明开显。无他。所谓寄之空言。不若验之实事。故 <lb ed="X" n="0097a06"/><lb ed="R052" n="0146b11"/>以过去<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a0601" n="0097a0601"/><anchor xml:id="beg0097a0601" n="0097a0601"/>已<anchor xml:id="end0097a0601"/>成者言也。若现在及夫未来。犹未显著。 <lb ed="X" n="0097a07"/><lb ed="R052" n="0146b12"/>故例此可见。果能如是种种供养者。虽未显著。又 <lb ed="X" n="0097a08"/><lb ed="R052" n="0146b13"/>可知也。</p><p xml:id="pX33p0097a0804" cb:place="inline">△二身业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097a09"/><lb ed="R052" n="0146b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097a0901">或有人礼拜。或复但合掌。乃至擧一手。或复小低头。 <lb ed="X" n="0097a10"/><lb ed="R052" n="0146b15"/>以此供养像。渐见无量<persName>佛</persName>。自成无上道。廣度无数众。 <lb ed="X" n="0097a11"/><lb ed="R052" n="0146b16"/>入无馀涅槃。如薪尽火灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097a12"/><lb ed="R052" n="0146b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097a1201">△三口业。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097a13"/><lb ed="R052" n="0146b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097a1301">若人散乱心。入于塔庙中。一称南无<persName>佛</persName>。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a1301" n="0097a1301"/><anchor xml:id="beg0097a1301" n="0097a1301"/>已<anchor xml:id="end0097a1301"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097a14"/><lb ed="R052" n="0147a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097a1401">△二约了因明开显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097a15"/><lb ed="R052" n="0147a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097a1501">于诸过去<persName>佛</persName>。在世或灭後。若有闻是法。皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0097a1501" n="0097a1501"/><anchor xml:id="beg0097a1501" n="0097a1501"/>已<anchor xml:id="end0097a1501"/>成<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097a16"/><lb ed="R052" n="0147a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097a1601">闻是法者。或有闻于有相之法。或有闻于无相之 <lb ed="X" n="0097a17"/><lb ed="R052" n="0147a04"/>法。或有闻于相无相之法。一经开显。皆是圆教。得 <lb ed="X" n="0097a18"/><lb ed="R052" n="0147a05"/>成<persName>佛</persName>道。则知闻法。乃一乘了因种矣。故科云了因。 <lb ed="X" n="0097a19"/><lb ed="R052" n="0147a06"/>又可是法即指法花。如前文云。声闻若菩萨。闻我 <lb ed="X" n="0097a20"/><lb ed="R052" n="0147a07"/>所说法。乃至于一偈。皆成<persName>佛</persName>无疑。此即闻说法花 <lb ed="X" n="0097a21"/><lb ed="R052" n="0147a08"/>为开显。亦即闻法花。为了因种。其義更显矣。</p><p xml:id="pX33p0097a2118" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0097a22"/><lb ed="R052" n="0147a09"/>颂未来三。初颂开权显实。二颂为实施权。三颂废 <lb ed="X" n="0097a23"/><lb ed="R052" n="0147a10"/>权立实。初二。初正明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097a24"/><lb ed="R052" n="0147a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097a2401">未来诸<persName>世尊</persName>。其数无有量。是诸<persName>如来</persName>等。亦方便说法。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0097b" n="0097b"/> <lb ed="X" n="0097b01"/><lb ed="R052" n="0147a12"/>一切诸<persName>如来</persName>。以无量方便。度脱诸众生。入<persName>佛</persName>无漏智。 <lb ed="X" n="0097b02"/><lb ed="R052" n="0147a13"/>若有闻法者。无一不成<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097b03"/><lb ed="R052" n="0147a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097b0301">初一行半开权。次一行显实。次言无漏智者。即是 <lb ed="X" n="0097b04"/><lb ed="R052" n="0147a15"/>一切种智。以其不漏落于二边也。亦不漏落于中 <lb ed="X" n="0097b05"/><lb ed="R052" n="0147a16"/>道。故称无漏智也。若有等者。谓任其是人天。是二 <lb ed="X" n="0097b06"/><lb ed="R052" n="0147a17"/>乘。是菩萨。闻于法花而开显。无不成于<persName>佛</persName>道也。</p><p xml:id="pX33p0097b0619" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0097b07"/><lb ed="R052" n="0147a18"/>二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097b08"/><lb ed="R052" n="0147b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097b0801">诸<persName>佛</persName>本誓愿。我所行<persName>佛</persName>道。普欲令众生。亦同得此道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097b09"/><lb ed="R052" n="0147b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097b0901">意谓。诸<persName>佛</persName>虽说于权。後必开权以显实者。无他。总 <lb ed="X" n="0097b10"/><lb ed="R052" n="0147b03"/>由诸<persName>佛</persName>誓愿。自既成<persName>佛</persName>。还欲一切同得<persName>佛</persName>道故也。 <lb ed="X" n="0097b11"/><lb ed="R052" n="0147b04"/>乃是众生。只堪先说权耳。故曰诸<persName>佛</persName><note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0097b1117" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0097b12"/><lb ed="R052" n="0147b05"/>为实施权二。初正明。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097b13"/><lb ed="R052" n="0147b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097b1301">未来世诸<persName>佛</persName>。虽说百千亿。无数诸法门。其实为一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097b14"/><lb ed="R052" n="0147b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097b1401">无数句。即施权。其实句。为实也。</p><p xml:id="pX33p0097b1413" cb:place="inline">△二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097b15"/><lb ed="R052" n="0147b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097b1501">诸<persName>佛</persName>两足尊。知法常无性。<persName>佛</persName>种从缘起。是故说一乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097b16"/><lb ed="R052" n="0147b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097b1601">知法常无性者。谓诸<persName>佛</persName>能以权实不二之妙智。了 <lb ed="X" n="0097b17"/><lb ed="R052" n="0147b10"/>知世间出世间。一切诸法。常自空寂。本来无性。无 <lb ed="X" n="0097b18"/><lb ed="R052" n="0147b11"/>何等性。所谓诸法无自性。无他性。无自他共性。无 <lb ed="X" n="0097b19"/><lb ed="R052" n="0147b12"/>自他離性。不但无于四性。幷无性之无。亦复无也。 <lb ed="X" n="0097b20"/><lb ed="R052" n="0147b13"/>何者。以诸法从本来。自性相皆空故也。如现前介 <lb ed="X" n="0097b21"/><lb ed="R052" n="0147b14"/>尔一念心起。即便具足三千性相。百界千如。而此 <lb ed="X" n="0097b22"/><lb ed="R052" n="0147b15"/>三千。不从自性生。亦不从他性共性離性生。故此 <lb ed="X" n="0097b23"/><lb ed="R052" n="0147b16"/>无性。<persName>如来</persName>究竟了知。所以知法常无性。然此无性 <lb ed="X" n="0097b24"/><lb ed="R052" n="0147b17"/>之法。乃是一切众生之<persName>佛</persName>种。而此<persName>佛</persName>种。须藉因缘 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0097c" n="0097c"/> <lb ed="X" n="0097c01"/><lb ed="R052" n="0147b18"/>得起。如世之穀种。须藉水土因缘。纔得发起。<persName>佛</persName>种 <lb ed="X" n="0097c02"/><lb ed="R052" n="0148a01"/>亦然。须藉教行因缘。方能发起也。以由<persName>佛</persName>种从缘 <lb ed="X" n="0097c03"/><lb ed="R052" n="0148a02"/>得起。是故诸<persName>佛</persName>为诸众生。说一乘之教。令其依教 <lb ed="X" n="0097c04"/><lb ed="R052" n="0148a03"/>起行。即得起于种种也。则知诸<persName>佛</persName>出世本意。元欲 <lb ed="X" n="0097c05"/><lb ed="R052" n="0148a04"/>发起<persName>佛</persName>种。欲起<persName>佛</persName>种。必须一乘之教。以为其缘。故 <lb ed="X" n="0097c06"/><lb ed="R052" n="0148a05"/>凡有所施之权。皆为一实。故云<persName>佛</persName>种等也。</p><p xml:id="pX33p0097c0617" cb:place="inline">△三颂 <lb ed="X" n="0097c07"/><lb ed="R052" n="0148a06"/>废权立实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097c08"/><lb ed="R052" n="0148a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0097c0801">是法住法位。世间相常住。于道场知<anchor xml:id="nkr_note_add_0097c0801" n="0097c0801"/><anchor xml:id="beg0097c0801" n="0097c0801"/>已<anchor xml:id="end0097c0801"/>。导师方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0097c09"/><lb ed="R052" n="0148a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0097c0901">是法者。即指上知法常无性法字而言也。谓有世 <lb ed="X" n="0097c10"/><lb ed="R052" n="0148a09"/>间法。出世间法。圣人法。凡夫法。淸净法。染汚法。有 <lb ed="X" n="0097c11"/><lb ed="R052" n="0148a10"/>漏法。无漏法。如是诸法。虽则千差万别种种不同。 <lb ed="X" n="0097c12"/><lb ed="R052" n="0148a11"/>而皆当体全即实相。莫不住于真如法位之中。所 <lb ed="X" n="0097c13"/><lb ed="R052" n="0148a12"/>谓唯一真如实相。故言是法住法位也。世间相常 <lb ed="X" n="0097c14"/><lb ed="R052" n="0148a13"/>住者。相有世间生相。有世间住相。有世间异相。有 <lb ed="X" n="0097c15"/><lb ed="R052" n="0148a14"/>世间灭相。常住者。常即不生不灭。住即无去无来。 <lb ed="X" n="0097c16"/><lb ed="R052" n="0148a15"/>若诸法不住于法位。则无论世间相非常住。即出 <lb ed="X" n="0097c17"/><lb ed="R052" n="0148a16"/>世间相亦非常住。今皆既住真如法位。则无论出 <lb ed="X" n="0097c18"/><lb ed="R052" n="0148a17"/>世间相是常住。即世间相亦常住。何者。以一切法。 <lb ed="X" n="0097c19"/><lb ed="R052" n="0148a18"/>若以情见观之。则有生住异灭之相。若以真如法 <lb ed="X" n="0097c20"/><lb ed="R052" n="0148b01"/>位论之。则悉皆实相。无有一法不真。无有一相非 <lb ed="X" n="0097c21"/><lb ed="R052" n="0148b02"/>实。故即生相。而实不生。乃至即灭相。而实不灭也。 <lb ed="X" n="0097c22"/><lb ed="R052" n="0148b03"/>良由法位是常住。故诸法住于法位。亦复常住。所 <lb ed="X" n="0097c23"/><lb ed="R052" n="0148b04"/>以世间相常住也。总而言之。是法住法位。唯是诸 <lb ed="X" n="0097c24"/><lb ed="R052" n="0148b05"/>法实相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0097c2401" n="0097c2401"/><anchor xml:id="beg0097c2401" n="0097c2401"/>已<anchor xml:id="end0097c2401"/>。世间相常住。亦复是诸法实相而<anchor xml:id="nkr_note_add_0097c2402" n="0097c2402"/><anchor xml:id="beg0097c2402" n="0097c2402"/>已<anchor xml:id="end0097c2402"/>。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0098a" n="0098a"/> <lb ed="X" n="0098a01"/><lb ed="R052" n="0148b06"/>此法位常住。诸<persName>佛</persName>于是得道之场。<anchor xml:id="nkr_note_add_0098a0101" n="0098a0101"/><anchor xml:id="beg0098a0101" n="0098a0101"/>已<anchor xml:id="end0098a0101"/>能证知。自既 <lb ed="X" n="0098a02"/><lb ed="R052" n="0148b07"/>知<anchor xml:id="nkr_note_add_0098a0201" n="0098a0201"/><anchor xml:id="beg0098a0201" n="0098a0201"/>已<anchor xml:id="end0098a0201"/>。还须导人。但機不契。故方便说。既云方便。乃 <lb ed="X" n="0098a03"/><lb ed="R052" n="0148b08"/>即权是实。则实立也。既即权是实。实外无权。则权 <lb ed="X" n="0098a04"/><lb ed="R052" n="0148b09"/>废矣。故名废权立实也。</p><p xml:id="pX33p0098a0410" cb:place="inline">△三颂现在三。初颂开权 <lb ed="X" n="0098a05"/><lb ed="R052" n="0148b10"/>显实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098a06"/><lb ed="R052" n="0148b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0098a0601">天人所供养。现在十方<persName>佛</persName>。其数如恒沙。出现于世间。 <lb ed="X" n="0098a07"/><lb ed="R052" n="0148b12"/>安稳众生故。亦说如是法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098a08"/><lb ed="R052" n="0148b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0098a0801">如是法者。即权法也。以其众生乐小。先施权法。以 <lb ed="X" n="0098a09"/><lb ed="R052" n="0148b14"/>安稳之。亦之一字。对上过未而言。谓施权<persName>佛</persName><persName>佛</persName>同 <lb ed="X" n="0098a10"/><lb ed="R052" n="0148b15"/>耳。此约权而释也。若约权实幷释。如是法者。即权 <lb ed="X" n="0098a11"/><lb ed="R052" n="0148b16"/>实法也。众生乐小。施三权法。而安稳之。众生機熟。 <lb ed="X" n="0098a12"/><lb ed="R052" n="0148b17"/>说一实法。而安稳之。初句所安稳。次句能安稳。以 <lb ed="X" n="0098a13"/><lb ed="R052" n="0148b18"/>此权实之法。安稳大小之機。则三世皆然。故云亦 <lb ed="X" n="0098a14"/><lb ed="R052" n="0149a01"/>说也。</p><p xml:id="pX33p0098a1403" cb:place="inline">△二颂为实施权。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098a15"/><lb ed="R052" n="0149a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0098a1501">知第一寂灭。以方便力故。虽示种种道。其实为<persName>佛</persName>乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098a16"/><lb ed="R052" n="0149a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0098a1601">知第一寂灭者。谓诸<persName>佛</persName>以自行实智。了知诸法。悉 <lb ed="X" n="0098a17"/><lb ed="R052" n="0149a04"/>皆实相。非三乘九界七种方便。故言第一。诸法之 <lb ed="X" n="0098a18"/><lb ed="R052" n="0149a05"/>体。本来自寂。不复更寂。本来是灭。不复更灭。故言 <lb ed="X" n="0098a19"/><lb ed="R052" n="0149a06"/>寂灭也。馀可知。</p><p xml:id="pX33p0098a1907" cb:place="inline">△三颂废权立实。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098a20"/><lb ed="R052" n="0149a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0098a2001">知众生诸行。深心之所念。过去所习业。欲性精进力。 <lb ed="X" n="0098a21"/><lb ed="R052" n="0149a08"/>及诸根利钝。以种种因缘。譬喩亦言词。随应方便说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098a22"/><lb ed="R052" n="0149a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0098a2201">知之一字。即化他权智。为照了也。诸行。是外身之 <lb ed="X" n="0098a23"/><lb ed="R052" n="0149a10"/>所行。心念。是内心之所念也。过去等三句。释明上 <lb ed="X" n="0098a24"/><lb ed="R052" n="0149a11"/>之诸行及心念也。此是知機。以种种下。正明说法 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0098b" n="0098b"/> <lb ed="X" n="0098b01"/><lb ed="R052" n="0149a12"/>也。既言方便说者。则权自废矣。权若废。而实自立 <lb ed="X" n="0098b02"/><lb ed="R052" n="0149a13"/>也。</p><p xml:id="pX33p0098b0202" cb:place="inline">△三颂重明释迦二。初颂略开显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098b03"/><lb ed="R052" n="0149a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0098b0301">今我亦如是。安稳众生故。以种种法门。宣示于<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0098b04"/><lb ed="R052" n="0149a15"/>我以智慧力。知众生性欲。方便说诸法。皆令得欢喜。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098b05"/><lb ed="R052" n="0149a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0098b0501">颂重明释迦有二。此略颂开显。次舍利弗下。廣颂 <lb ed="X" n="0098b06"/><lb ed="R052" n="0149a17"/>开显。有此廣略二番者。不无其意。盖<persName>如来</persName>预知法 <lb ed="X" n="0098b07"/><lb ed="R052" n="0149a18"/>说。唯是上根得悟。中下犹迷。还须喩说。然喩乃由 <lb ed="X" n="0098b08"/><lb ed="R052" n="0149b01"/>法而立。法则须喩而明。方得法喩相成。而无不齐 <lb ed="X" n="0098b09"/><lb ed="R052" n="0149b02"/>也。若不明法者。因喩而得解。既得解喩。自知法矣。 <lb ed="X" n="0098b10"/><lb ed="R052" n="0149b03"/>故此中略颂。为下喩说中总譬作本。下廣颂。为下 <lb ed="X" n="0098b11"/><lb ed="R052" n="0149b04"/>喩说中别譬作本也。初略又二。初一行是显实。次 <lb ed="X" n="0098b12"/><lb ed="R052" n="0149b05"/>一行是开权。初中种种者。即是权也。<persName>佛</persName>道者。即是 <lb ed="X" n="0098b13"/><lb ed="R052" n="0149b06"/>实也。既言种种法显示于<persName>佛</persName>道。则所显之实。乃即 <lb ed="X" n="0098b14"/><lb ed="R052" n="0149b07"/>权而实也。次中智慧者。即是实也。诸法者。即是权 <lb ed="X" n="0098b15"/><lb ed="R052" n="0149b08"/>也。既言以智慧力而说诸法。则所开之权。乃即实 <lb ed="X" n="0098b16"/><lb ed="R052" n="0149b09"/>而权也。皆令欢喜者。由方便而显真实。无明若破。 <lb ed="X" n="0098b17"/><lb ed="R052" n="0149b10"/>中道即显。便得登欢喜地之初住位。故云皆令欢 <lb ed="X" n="0098b18"/><lb ed="R052" n="0149b11"/>喜。则知此句。即开<persName>佛</persName>知见之异名也。以开<persName>佛</persName>知见。 <lb ed="X" n="0098b19"/><lb ed="R052" n="0149b12"/>对十住故。本文大意如此。若为下譬本而言。两行 <lb ed="X" n="0098b20"/><lb ed="R052" n="0149b13"/>中。我之一字。为下长者譬之本。安稳。为下火宅譬 <lb ed="X" n="0098b21"/><lb ed="R052" n="0149b14"/>之本。以安稳对不安稳也。众生。为下五百人譬之 <lb ed="X" n="0098b22"/><lb ed="R052" n="0149b15"/>本。种种。为下一门譬之本。知众生性欲。为下三十 <lb ed="X" n="0098b23"/><lb ed="R052" n="0149b16"/>子譬之本也。</p><p xml:id="pX33p0098b2306" cb:place="inline">△二颂廣开显四。初舍利弗去。至大 <lb ed="X" n="0098b24"/><lb ed="R052" n="0149b17"/>悲心。颂申明方便。次我始去。至亦当作<persName>佛</persName>。颂开权 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0098c" n="0098c"/> <lb ed="X" n="0098c01"/><lb ed="R052" n="0149b18"/>显实。三如三世去。至优昙花。颂歎法稀有。四汝等 <lb ed="X" n="0098c02"/><lb ed="R052" n="0150a01"/>下。至卷尽。颂劝信不虚。初又二。初示相。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098c03"/><lb ed="R052" n="0150a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0098c0301">舍利弗当知。我以<persName>佛</persName>眼观。见六道众生。贫穷无福慧。 <lb ed="X" n="0098c04"/><lb ed="R052" n="0150a03"/>入生死险道。相续苦不断。深著于五欲。如牦牛爱尾。 <lb ed="X" n="0098c05"/><lb ed="R052" n="0150a04"/>以贪爱自蔽。盲瞑无所见。不求大势<persName>佛</persName>。及与断苦法。 <lb ed="X" n="0098c06"/><lb ed="R052" n="0150a05"/>深入诸邪见。以苦欲捨苦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0098c07"/><lb ed="R052" n="0150a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0098c0701">初一行。示众生浊相。我以<persName>佛</persName>眼观者。释迦<persName>如来</persName>。于 <lb ed="X" n="0098c08"/><lb ed="R052" n="0150a07"/>法身地中。以无缘大悲。而观众生也。若是观于六 <lb ed="X" n="0098c09"/><lb ed="R052" n="0150a08"/>道众生。应是法眼。何言<persName>佛</persName>眼。此有二義。一擧勝以 <lb ed="X" n="0098c10"/><lb ed="R052" n="0150a09"/>摄劣。<persName>佛</persName>眼勝。法眼劣故。所以不言法眼。而言<persName>佛</persName>眼 <lb ed="X" n="0098c11"/><lb ed="R052" n="0150a10"/>也。二者。<persName>如来</persName>五眼。一眼中观。四眼入<persName>佛</persName>眼。同名<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0098c12"/><lb ed="R052" n="0150a11"/>眼。故不言法眼。而言<persName>佛</persName>眼也。贫穷无福慧者。非无 <lb ed="X" n="0098c13"/><lb ed="R052" n="0150a12"/>世间衣食受用之福。及世智辩聪之慧。乃是无出 <lb ed="X" n="0098c14"/><lb ed="R052" n="0150a13"/>世法财故贫。无功德莊严故穷。既其贫穷。故无如 <lb ed="X" n="0098c15"/><lb ed="R052" n="0150a14"/>来所有之大福德大智慧也。次入生死二句。示命 <lb ed="X" n="0098c16"/><lb ed="R052" n="0150a15"/>浊相。以其色心连持不断。所似摧年减寿。朝生暮 <lb ed="X" n="0098c17"/><lb ed="R052" n="0150a16"/>死。辗转无穷。而诸苦相续不断也。三深著下一行。 <lb ed="X" n="0098c18"/><lb ed="R052" n="0150a17"/>示烦恼浊相。如牦牛者。众生贪爱五欲。致使亡于 <lb ed="X" n="0098c19"/><lb ed="R052" n="0150a18"/>法身。丧于慧命。犹如牦牛之爱尾。而亡失身命也。 <lb ed="X" n="0098c20"/><lb ed="R052" n="0150b01"/>四不求下二句。示劫浊相。<persName>佛</persName>能断众生之难断。破 <lb ed="X" n="0098c21"/><lb ed="R052" n="0150b02"/>众生之难破。有大势力。故称大势。不求<persName>佛</persName>。即不见 <lb ed="X" n="0098c22"/><lb ed="R052" n="0150b03"/><persName>佛</persName>。不求法。即不闻法。既无<persName>佛</persName>法。唯是四浊。聚在一 <lb ed="X" n="0098c23"/><lb ed="R052" n="0150b04"/>时。成一劫浊也。五深入下二句。示见浊相。邪见是 <lb ed="X" n="0098c24"/><lb ed="R052" n="0150b05"/>苦因。而此苦因。必招苦东。计此邪见苦因。还欲捨 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0099a" n="0099a"/> <lb ed="X" n="0099a01"/><lb ed="R052" n="0150b06"/>此苦果。故曰以苦欲捨苦也。</p><p xml:id="pX33p0099a0112" cb:place="inline">△二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099a02"/><lb ed="R052" n="0150b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099a0201">为是众生故。而起大悲心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099a03"/><lb ed="R052" n="0150b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099a0301">所以<persName>如来</persName>本意。欲直说一乘。但为此五浊众生。機 <lb ed="X" n="0099a04"/><lb ed="R052" n="0150b09"/>宜不契。故<persName>如来</persName>以大悲心。而先说方便也。故曰为 <lb ed="X" n="0099a05"/><lb ed="R052" n="0150b10"/>是<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0099a0504" cb:place="inline">△二颂开权显实二。初我始去。十七行半 <lb ed="X" n="0099a06"/><lb ed="R052" n="0150b11"/>开权。次舍利弗当知去。六行显实。初又二。初六行 <lb ed="X" n="0099a07"/><lb ed="R052" n="0150b12"/>半隐实。次十一行施权。初又二。初四行半。大乘拟 <lb ed="X" n="0099a08"/><lb ed="R052" n="0150b13"/>宜。次二行无機息化。初又二。初三七思惟。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099a09"/><lb ed="R052" n="0150b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099a0901">我始坐道场。观树亦经行。于三七日中。思惟如是事。 <lb ed="X" n="0099a10"/><lb ed="R052" n="0150b15"/>我所得智慧。微妙最第一。众生诸根钝。著乐痴所盲。 <lb ed="X" n="0099a11"/><lb ed="R052" n="0150b16"/>如斯之等类。云何而可度。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099a12"/><lb ed="R052" n="0150b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099a1201">我始等者。若论<persName>如来</persName>。久远所证。本中之本。焉有于 <lb ed="X" n="0099a13"/><lb ed="R052" n="0150b18"/>始。良由<persName>如来</persName>自既久证。还以大悲。怀念众生。欲令 <lb ed="X" n="0099a14"/><lb ed="R052" n="0151a01"/>同证<persName>如来</persName>之所证。故垂于本中之迹。及以迹中之 <lb ed="X" n="0099a15"/><lb ed="R052" n="0151a02"/>迹。不妨于无始而言始也。言我始者。即今日释迦。 <lb ed="X" n="0099a16"/><lb ed="R052" n="0151a03"/>一代施化。最初坐道场时也。然有大小。二时不同。 <lb ed="X" n="0099a17"/><lb ed="R052" n="0151a04"/><persName>如来</persName>本一。由機不同。故有大小。若见千丈舍那身。 <lb ed="X" n="0099a18"/><lb ed="R052" n="0151a05"/>于七宝座。说修多罗。此即大始。若见丈六劣应身。 <lb ed="X" n="0099a19"/><lb ed="R052" n="0151a06"/>于生草座。说四阿含。此即小始。今言始者。乃大始 <lb ed="X" n="0099a20"/><lb ed="R052" n="0151a07"/>也。坐道场。而观树经行者。既坐于道场<anchor xml:id="nkr_note_add_0099a2001" n="0099a2001"/><anchor xml:id="beg0099a2001" n="0099a2001"/>已<anchor xml:id="end0099a2001"/>。则当说 <lb ed="X" n="0099a21"/><lb ed="R052" n="0151a08"/>法度生。若欲说法。必先鉴機。故内心思惟筹量。而 <lb ed="X" n="0099a22"/><lb ed="R052" n="0151a09"/>观树经行也。既坐树下成道。故观機还观其树。既 <lb ed="X" n="0099a23"/><lb ed="R052" n="0151a10"/>依其地成道。故观機还经行其地。此无他如古所 <lb ed="X" n="0099a24"/><lb ed="R052" n="0151a11"/>谓。报树地之恩也。所得智慧者。即<persName>佛</persName>之知见也。不 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0099b" n="0099b"/> <lb ed="X" n="0099b01"/><lb ed="R052" n="0151a12"/>可心思言议。故微妙。非九界三乘所及。故第一也。 <lb ed="X" n="0099b02"/><lb ed="R052" n="0151a13"/>云何而可度者。正是思惟之谓。非是弃绝之词。正 <lb ed="X" n="0099b03"/><lb ed="R052" n="0151a14"/>欲度之。乃不勝踌躇耳。意谓不知如何方法。能令 <lb ed="X" n="0099b04"/><lb ed="R052" n="0151a15"/>众生钝根者得利。乃至痴盲者得明。而得开<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0099b05"/><lb ed="R052" n="0151a16"/>知见也。</p><p xml:id="pX33p0099b0504" cb:place="inline">△二诸天请转。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099b06"/><lb ed="R052" n="0151a17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099b0601">尔时诸梵王。及诸天帝释。护世四天王。及大自在天。 <lb ed="X" n="0099b07"/><lb ed="R052" n="0151a18"/>幷馀诸天众。眷属百千万。恭敬合掌礼。请我转法轮。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099b08"/><lb ed="R052" n="0151b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099b0801">诸天请转者。既知<persName>如来</persName>思惟观機。必当说法。故请 <lb ed="X" n="0099b09"/><lb ed="R052" n="0151b02"/><persName>如来</persName>转大法轮。而利济也。</p><p xml:id="pX33p0099b0911" cb:place="inline">△二无機息化。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099b10"/><lb ed="R052" n="0151b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099b1001">我即自思惟。若但赞<persName>佛</persName>乘。众生没在苦。不能信是法。 <lb ed="X" n="0099b11"/><lb ed="R052" n="0151b04"/>破法不信故。坠于三恶道。我寧不说法。疾入于涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099b12"/><lb ed="R052" n="0151b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099b1201">此谓众生不契大化也。言没苦者。即是钝根众生。 <lb ed="X" n="0099b13"/><lb ed="R052" n="0151b06"/>著于五欲之乐。而为无明之所盲瞽。故曰没在苦 <lb ed="X" n="0099b14"/><lb ed="R052" n="0151b07"/>也。此众生。必不能信一<persName>佛</persName>乘法。不信必谤。谤必堕 <lb ed="X" n="0099b15"/><lb ed="R052" n="0151b08"/>苦。言我寧不说法者。<persName>如来</persName>说法。本欲众生得乐。今 <lb ed="X" n="0099b16"/><lb ed="R052" n="0151b09"/>乃不唯无乐。而反坠苦。不若不说矣。故云我寧不 <lb ed="X" n="0099b17"/><lb ed="R052" n="0151b10"/>说法等也。</p><p xml:id="pX33p0099b1705" cb:place="inline">△二施权二。初念同诸<persName>佛</persName>。二随顺施小。 <lb ed="X" n="0099b18"/><lb ed="R052" n="0151b11"/>初二。初释迦正念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099b19"/><lb ed="R052" n="0151b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099b1901">寻念过去<persName>佛</persName>。所行方便力。我今所得道。亦应说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099b20"/><lb ed="R052" n="0151b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099b2001">寻念者。寻即随也。谓息大化之时。随即念同诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0099b21"/><lb ed="R052" n="0151b14"/>亦应先施于小。故曰寻念<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0099b2113" cb:place="inline">△二诸<persName>佛</persName>慰谕二。 <lb ed="X" n="0099b22"/><lb ed="R052" n="0151b15"/>初歎同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099b23"/><lb ed="R052" n="0151b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099b2301">作是思惟时。十方<persName>佛</persName>皆现。梵音慰谕我。善哉释迦文。 <lb ed="X" n="0099b24"/><lb ed="R052" n="0151b17"/>第一之导师。得是无上法。随诸一切<persName>佛</persName>。而用方便力。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0099c" n="0099c"/> <lb ed="X" n="0099c01"/><lb ed="R052" n="0151b18"/>我等亦皆得。最妙第一法。为诸众生类。分别说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099c02"/><lb ed="R052" n="0152a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099c0201">言善哉等者。若直说一乘。则不得名善。若但说三 <lb ed="X" n="0099c03"/><lb ed="R052" n="0152a02"/>乘。则不名第一。今先说三乘。次说一乘。还会三乘。 <lb ed="X" n="0099c04"/><lb ed="R052" n="0152a03"/>同入一乘。故言善哉释迦第一导师也。</p><p xml:id="pX33p0099c0416" cb:place="inline">△二出意。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099c05"/><lb ed="R052" n="0152a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099c0501">小智乐小法。不自信作<persName>佛</persName>。是故以方便。分别说诸果。 <lb ed="X" n="0099c06"/><lb ed="R052" n="0152a05"/>虽复说三乘。但为教菩萨。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099c07"/><lb ed="R052" n="0152a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099c0701">△二随顺施小三。初随顺。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099c08"/><lb ed="R052" n="0152a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099c0801">舍利弗当知。我闻圣狮子。深净微妙音。称南无诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0099c09"/><lb ed="R052" n="0152a08"/>复作如是念。我出浊恶世。如诸<persName>佛</persName>所说。我亦随顺行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099c10"/><lb ed="R052" n="0152a09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099c1001">圣狮子者。十方<persName>佛</persName>是圣中圣。人中狮子也。深净微 <lb ed="X" n="0099c11"/><lb ed="R052" n="0152a10"/>妙者。以十方<persName>佛</persName>。证三德为深。断五住为净。非九界 <lb ed="X" n="0099c12"/><lb ed="R052" n="0152a11"/>所知为微。不违实相为妙。所以能慰释迦。先开权。 <lb ed="X" n="0099c13"/><lb ed="R052" n="0152a12"/>後显实。今欲赞其能说之人。不赞其所说之音也。 <lb ed="X" n="0099c14"/><lb ed="R052" n="0152a13"/>南无者。此云皈命。亦云救我。亦云敬从。此中唯敬 <lb ed="X" n="0099c15"/><lb ed="R052" n="0152a14"/>从之義耳。</p><p xml:id="pX33p0099c1505" cb:place="inline">△二施小。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099c16"/><lb ed="R052" n="0152a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0099c1601">思惟是事<anchor xml:id="nkr_note_add_0099c1601" n="0099c1601"/><anchor xml:id="beg0099c1601" n="0099c1601"/>已<anchor xml:id="end0099c1601"/>。即趣波罗奈。诸法寂灭相。不可以言宣。 <lb ed="X" n="0099c17"/><lb ed="R052" n="0152a16"/>以方便力故。为五比丘说。是名转法轮。便有涅槃音。 <lb ed="X" n="0099c18"/><lb ed="R052" n="0152a17"/>及以阿罗汉。法僧差别名。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0099c19"/><lb ed="R052" n="0152a18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0099c1901">诸法寂灭等者。此法<anchor xml:id="nkr_note_add_0099c1901" n="0099c1901"/><anchor xml:id="beg0099c1901" n="0099c1901"/>已<anchor xml:id="end0099c1901"/>寂。不复更寂。<anchor xml:id="nkr_note_add_0099c1902" n="0099c1902"/><anchor xml:id="beg0099c1902" n="0099c1902"/>已<anchor xml:id="end0099c1902"/>灭不复更 <lb ed="X" n="0099c20"/><lb ed="R052" n="0152b01"/>灭。此真空之相也。尙不可以心思。那可得以语议。 <lb ed="X" n="0099c21"/><lb ed="R052" n="0152b02"/>故曰诸法<note place="inline">云云</note>。然有因缘。亦可得说。所以假方便。 <lb ed="X" n="0099c22"/><lb ed="R052" n="0152b03"/>而为五人。说小乘涅槃也。故曰以方便<note place="inline">云云</note>。言便 <lb ed="X" n="0099c23"/><lb ed="R052" n="0152b04"/>有涅槃音者。即是<persName>如来</persName>说四谛法竟。问陈如云。汝 <lb ed="X" n="0099c24"/><lb ed="R052" n="0152b05"/>知否。陈如云。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0099c2401" n="0099c2401"/><anchor xml:id="beg0099c2401" n="0099c2401"/>已<anchor xml:id="end0099c2401"/>知。汝解否。我<anchor xml:id="nkr_note_add_0099c2402" n="0099c2402"/><anchor xml:id="beg0099c2402" n="0099c2402"/>已<anchor xml:id="end0099c2402"/>解。故言便有涅 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0100a" n="0100a"/> <lb ed="X" n="0100a01"/><lb ed="R052" n="0152b06"/>槃音也。险如但得初果。此是分证涅槃也。</p><p xml:id="pX33p0100a0117" cb:place="inline">△三释 <lb ed="X" n="0100a02"/><lb ed="R052" n="0152b07"/>疑。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a03"/><lb ed="R052" n="0152b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100a0301">从久远劫来。赞示涅槃法。生死苦永尽。我常如是说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a04"/><lb ed="R052" n="0152b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100a0401">疑如文句释。言久远者。盖昔日十六王子。覆讲法 <lb ed="X" n="0100a05"/><lb ed="R052" n="0152b10"/>华。结缘<anchor xml:id="nkr_note_add_0100a0501" n="0100a0501"/><anchor xml:id="beg0100a0501" n="0100a0501"/>已<anchor xml:id="end0100a0501"/>後。退大取小。及乎中间相値。一一调停。 <lb ed="X" n="0100a06"/><lb ed="R052" n="0152b11"/>至于今日。王城开显。一闻得悟。按彼可见。不尔说。 <lb ed="X" n="0100a07"/><lb ed="R052" n="0152b12"/>何为久远也。</p><p xml:id="pX33p0100a0706" cb:place="inline">△二显实二。初明大乘機发。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a08"/><lb ed="R052" n="0152b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100a0801">舍利弗当知。我见<persName>佛</persName>子等。志求<persName>佛</persName>道者。无量千万亿。 <lb ed="X" n="0100a09"/><lb ed="R052" n="0152b14"/>咸以恭敬心。皆来至<persName>佛</persName>所。曾从诸<persName>佛</persName>闻。方便所说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a10"/><lb ed="R052" n="0152b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100a1001"><persName>佛</persName>子等者。非指菩萨为<persName>佛</persName>子。乃指二乘人。一经开 <lb ed="X" n="0100a11"/><lb ed="R052" n="0152b16"/>显。即能承绍<persName>如来</persName>大乘家业。故称<persName>佛</persName>子也。</p><p xml:id="pX33p0100a1117" cb:place="inline">△二明 <lb ed="X" n="0100a12"/><lb ed="R052" n="0152b17"/><persName>如来</persName>演说四。初作念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a13"/><lb ed="R052" n="0152b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100a1301">我即作是念。<persName>如来</persName>所以出。为说<persName>佛</persName>慧故。今正是其时。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a14"/><lb ed="R052" n="0153a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100a1401"><persName>如来</persName>所以出。出之一字。有二義。一是<persName>如来</persName>出现世 <lb ed="X" n="0100a15"/><lb ed="R052" n="0153a02"/>间之出。二是<persName>如来</persName>从三昧起。出定之出也。<persName>如来</persName>出 <lb ed="X" n="0100a16"/><lb ed="R052" n="0153a03"/>世出定。所以唯欲说<persName>佛</persName>知见。今乃正当可说之时。 <lb ed="X" n="0100a17"/><lb ed="R052" n="0153a04"/>故云<persName>如来</persName>所以出。所以出者。即出之所以也。</p><p xml:id="pX33p0100a1718" cb:place="inline">△二 <lb ed="X" n="0100a18"/><lb ed="R052" n="0153a05"/>拣機。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a19"/><lb ed="R052" n="0153a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100a1901">舍利弗当知。钝根小智人。著相憍慢者。不能信是法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a20"/><lb ed="R052" n="0153a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100a2001">钝根等者。钝根故智小。著相故憍慢。如斯之人。那 <lb ed="X" n="0100a21"/><lb ed="R052" n="0153a08"/>堪信受。盖即指五千退座者也。故前云是小智<anchor xml:id="nkr_note_add_0100a2101" n="0100a2101"/><anchor xml:id="beg0100a2101" n="0100a2101"/>已<anchor xml:id="end0100a2101"/> <lb ed="X" n="0100a22"/><lb ed="R052" n="0153a09"/>出。及增上慢人退亦佳矣。</p><p xml:id="pX33p0100a2211" cb:place="inline">△三正说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a23"/><lb ed="R052" n="0153a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100a2301">今我喜无畏。于诸菩萨中。正直捨方便。但说无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100a24"/><lb ed="R052" n="0153a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100a2401">喜无畏者。喜者喜此在会之众。无复枝葉。唯有贞 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0100b" n="0100b"/> <lb ed="X" n="0100b01"/><lb ed="R052" n="0153a12"/>实。无畏者。若小智在座。闻必不信。不信生谤。生谤 <lb ed="X" n="0100b02"/><lb ed="R052" n="0153a13"/>堕苦。则我有畏。今既退去。故无畏也。捨方便者。即 <lb ed="X" n="0100b03"/><lb ed="R052" n="0153a14"/>是废权也。</p><p xml:id="pX33p0100b0305" cb:place="inline">△四结益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100b04"/><lb ed="R052" n="0153a15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100b0401">菩萨闻是法。疑网皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0100b0401" n="0100b0401"/><anchor xml:id="beg0100b0401" n="0100b0401"/>已<anchor xml:id="end0100b0401"/>除。千二百罗汉。悉亦当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100b05"/><lb ed="R052" n="0153a16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100b0501">疑网除者。谓<persName>如来</persName>入定放光。现种种瑞。菩萨亦皆 <lb ed="X" n="0100b06"/><lb ed="R052" n="0153a17"/>有疑。不知是何因缘。如堕于网而不能出。今开三 <lb ed="X" n="0100b07"/><lb ed="R052" n="0153a18"/>显一之说。疑既释。如除网一般。故云疑网除也。菩 <lb ed="X" n="0100b08"/><lb ed="R052" n="0153b01"/>萨既其疑除。则亦当作<persName>佛</persName>。罗汉既其作<persName>佛</persName>。则亦除 <lb ed="X" n="0100b09"/><lb ed="R052" n="0153b02"/>疑网。文互显耳。又菩萨言其疑网除。擧其能断权 <lb ed="X" n="0100b10"/><lb ed="R052" n="0153b03"/>疑。罗汉言其当作<persName>佛</persName>。擧其能生实信也。</p><p xml:id="pX33p0100b1016" cb:place="inline">△三颂歎 <lb ed="X" n="0100b11"/><lb ed="R052" n="0153b04"/>法稀有二。初颂如是法妙。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100b12"/><lb ed="R052" n="0153b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100b1201">如三世诸<persName>佛</persName>。说法之仪式。我今亦如是。说无分别法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100b13"/><lb ed="R052" n="0153b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100b1301">如三世等者。初则为实施权。次乃开权显实。後则 <lb ed="X" n="0100b14"/><lb ed="R052" n="0153b07"/>废权立实。此是十方三世一切诸<persName>佛</persName>。设化之仪则 <lb ed="X" n="0100b15"/><lb ed="R052" n="0153b08"/>法式。故曰如三世<note place="inline">云云</note>。无分别法者。以法体是妙。 <lb ed="X" n="0100b16"/><lb ed="R052" n="0153b09"/>非思量分别之所能解。故言无分别法也。</p><p xml:id="pX33p0100b1617" cb:place="inline">△二颂 <lb ed="X" n="0100b17"/><lb ed="R052" n="0153b10"/>时乃说之三。初法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100b18"/><lb ed="R052" n="0153b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100b1801">诸<persName>佛</persName>兴出世。悬远値遇难。正使出于世。说是法复难。 <lb ed="X" n="0100b19"/><lb ed="R052" n="0153b12"/>无量无数劫。闻是法亦难。能听是法者。斯人亦复难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100b20"/><lb ed="R052" n="0153b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100b2001">总明四难。初二句。明<persName>佛</persName>出世难。幷値<persName>佛</persName>亦难。所谓 <lb ed="X" n="0100b21"/><lb ed="R052" n="0153b14"/>诸<persName>佛</persName>出世。我沉论。我出世时。<persName>佛</persName>灭度。故値<persName>佛</persName>是难 <lb ed="X" n="0100b22"/><lb ed="R052" n="0153b15"/>也。次正使下二句。明说妙法难。如今释迦虽出于 <lb ed="X" n="0100b23"/><lb ed="R052" n="0153b16"/>世。而四十年来。或兼或但或对或带。逗留四十馀 <lb ed="X" n="0100b24"/><lb ed="R052" n="0153b17"/>年。至于今日。犹然三请三止。纔为之说。岂不难乎。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0100c" n="0100c"/> <lb ed="X" n="0100c01"/><lb ed="R052" n="0153b18"/>次无量下二句。明闻妙法难。法音历耳。无论迷解。 <lb ed="X" n="0100c02"/><lb ed="R052" n="0154a01"/>总名闻法。如五千人。<persName>如来</persName>正当许说。而乃礼<persName>佛</persName>退 <lb ed="X" n="0100c03"/><lb ed="R052" n="0154a02"/>去。故闻是妙法亦复难也。次能听下二句。明听妙 <lb ed="X" n="0100c04"/><lb ed="R052" n="0154a03"/>法难。闻<anchor xml:id="nkr_note_add_0100c0401" n="0100c0401"/><anchor xml:id="beg0100c0401" n="0100c0401"/>已<anchor xml:id="end0100c0401"/>信解。而能受持。名之为听。如今<persName>世尊</persName>长 <lb ed="X" n="0100c05"/><lb ed="R052" n="0154a04"/>行重颂。一一廣明五<persName>佛</persName>开显。此但得上根信解。而 <lb ed="X" n="0100c06"/><lb ed="R052" n="0154a05"/>中下犹迷。故能听是法者亦复难也。虽云闻听皆 <lb ed="X" n="0100c07"/><lb ed="R052" n="0154a06"/>难。闻不及听。听则深于闻也。</p><p xml:id="pX33p0100c0712" cb:place="inline">△二喩。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100c08"/><lb ed="R052" n="0154a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100c0801">譬如优昙花。一切皆爱乐。天人所稀有。时时乃一出。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100c09"/><lb ed="R052" n="0154a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100c0901">时乃出者。谓是其时。方乃应时。而得出也。故云时 <lb ed="X" n="0100c10"/><lb ed="R052" n="0154a09"/>时乃一出。此一行偈義。总喩上之四难<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX33p0100c1018" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0100c11"/><lb ed="R052" n="0154a10"/>合。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100c12"/><lb ed="R052" n="0154a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100c1201">闻法欢喜赞。乃至发一言。则为<anchor xml:id="nkr_note_add_0100c1201" n="0100c1201"/><anchor xml:id="beg0100c1201" n="0100c1201"/>已<anchor xml:id="end0100c1201"/>供养。一切三世<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0100c13"/><lb ed="R052" n="0154a12"/>是人甚稀有。过于优昙花。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100c14"/><lb ed="R052" n="0154a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0100c1401">合颂此经乃是十方三世一切诸<persName>佛</persName>出世本怀。是 <lb ed="X" n="0100c15"/><lb ed="R052" n="0154a14"/>故闻之。而发言称赞。则是以法供养一切<persName>佛</persName>矣。言 <lb ed="X" n="0100c16"/><lb ed="R052" n="0154a15"/>过于优昙花者。优昙三千年一现。则定限有于时 <lb ed="X" n="0100c17"/><lb ed="R052" n="0154a16"/>分。若闻法能赞之人。则不定其时分。而必有者。故 <lb ed="X" n="0100c18"/><lb ed="R052" n="0154a17"/>言过也。又闻法。是合上第三闻法难。欢喜赞。是合 <lb ed="X" n="0100c19"/><lb ed="R052" n="0154a18"/>上第四听法难。闻听难。过于优昙。値<persName>佛</persName>说法。其难 <lb ed="X" n="0100c20"/><lb ed="R052" n="0154b01"/>亦然。擧後摄前。故但言後二难也。</p><p xml:id="pX33p0100c2014" cb:place="inline">△四颂劝信不 <lb ed="X" n="0100c21"/><lb ed="R052" n="0154b02"/>虚三。初颂正劝。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0100c22"/><lb ed="R052" n="0154b03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0100c2201">汝等勿有疑。我为诸法王。普告诸大众。但以一乘道。 <lb ed="X" n="0100c23"/><lb ed="R052" n="0154b04"/>教化诸菩萨。无声闻弟子。汝等舍利弗。声闻及菩萨。 <lb ed="X" n="0100c24"/><lb ed="R052" n="0154b05"/>当知是妙法。诸<persName>佛</persName>之秘要。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0101a" n="0101a"/> <lb ed="X" n="0101a01"/><lb ed="R052" n="0154b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0101a0101">此颂文有二番。初明能说之人是法王。法王所说。 <lb ed="X" n="0101a02"/><lb ed="R052" n="0154b07"/>自当信也。次明所说之法是秘要。秘要之法。亦当 <lb ed="X" n="0101a03"/><lb ed="R052" n="0154b08"/>信也。言秘要者。四十年来。曾未显说。故言秘。诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0101a04"/><lb ed="R052" n="0154b09"/>出世本怀。唯此一事。故言要也。</p><p xml:id="pX33p0101a0413" cb:place="inline">△二颂敦逼。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0101a05"/><lb ed="R052" n="0154b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0101a0501">以五浊恶世。但乐著诸欲。如是等众生。终不求<persName>佛</persName>道。 <lb ed="X" n="0101a06"/><lb ed="R052" n="0154b11"/>当来世恶人。闻<persName>佛</persName>说一乘。迷惑不信受。破法堕恶道。 <lb ed="X" n="0101a07"/><lb ed="R052" n="0154b12"/>有惭愧淸净。志求<persName>佛</persName>道者。当为如是等。廣赞一乘道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0101a08"/><lb ed="R052" n="0154b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0101a0801">此颂文有三番。初一行。明现在著欲之人。不当为 <lb ed="X" n="0101a09"/><lb ed="R052" n="0154b14"/>说也。次一行。明未来恶人。亦不当为说也。後一行。 <lb ed="X" n="0101a10"/><lb ed="R052" n="0154b15"/>明若现若未。有惭愧者。当为廣说。此三番。褈褈敦 <lb ed="X" n="0101a11"/><lb ed="R052" n="0154b16"/>逼令信。则知著欲及恶人。自不为说。今既为说。正 <lb ed="X" n="0101a12"/><lb ed="R052" n="0154b17"/><persName>如来</persName>之深心。岂可不生信乎。如若不信。何异于著 <lb ed="X" n="0101a13"/><lb ed="R052" n="0154b18"/>欲及恶人乎。所以警<g ref="#CB15081">策</g>而敦逼也。惭愧淸净者。若 <lb ed="X" n="0101a14"/><lb ed="R052" n="0155a01"/>上慢人。未得谓得。未证谓证。乃是无惭愧。与不淸 <lb ed="X" n="0101a15"/><lb ed="R052" n="0155a02"/>净者。若非是上慢。即名有惭愧淸净也。</p><p xml:id="pX33p0101a1516" cb:place="inline">△三颂结 <lb ed="X" n="0101a16"/><lb ed="R052" n="0155a03"/>显。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0101a17"/><lb ed="R052" n="0155a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX33p0101a1701">舍利弗当知。诸<persName>佛</persName>法如是。以万亿方便。随宜而说法。 <lb ed="X" n="0101a18"/><lb ed="R052" n="0155a05"/>其不习学者。不能晓了此。汝等既<anchor xml:id="nkr_note_add_0101a1801" n="0101a1801"/><anchor xml:id="beg0101a1801" n="0101a1801"/>已<anchor xml:id="end0101a1801"/>知。诸<persName>佛</persName>世之师。 <lb ed="X" n="0101a19"/><lb ed="R052" n="0155a06"/>随宜方便事。无复诸疑惑。心生大欢喜。自知当作<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0101a20"/><lb ed="R052" n="0155a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX33p0101a2001">初一行半结开权。二一行半结显实。诸<persName>佛</persName>法如是 <lb ed="X" n="0101a21"/><lb ed="R052" n="0155a08"/>者。谓法尔先施权也。其不习学者二句。谓其不能 <lb ed="X" n="0101a22"/><lb ed="R052" n="0155a09"/>了权。乃为实而施也。盖深体权实相即者。为习学 <lb ed="X" n="0101a23"/><lb ed="R052" n="0155a10"/>耳。次汝等下结显实。谓汝等既知诸<persName>佛</persName>随宜所说。 <lb ed="X" n="0101a24"/><lb ed="R052" n="0155a11"/>皆为一实。则无复疑三乘之权。不即一乘之实也。 <pb ed="X" xml:id="X33.0625.0101b" n="0101b"/> <lb ed="X" n="0101b01"/><lb ed="R052" n="0155a12"/>若疑三不即一。则二乘不知自当作<persName>佛</persName>矣。今既了 <lb ed="X" n="0101b02"/><lb ed="R052" n="0155a13"/>知全三即一。则自知作<persName>佛</persName>。而当生大欢喜也。释方 <lb ed="X" n="0101b03"/><lb ed="R052" n="0155a14"/>便品竟。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0101b04"/><lb ed="R052" n="0155a15"/> <lb ed="X" n="0101b05"/><lb ed="R052" n="0155a16"/><cb:juan fun="close" n="1d"><cb:jhead>妙法莲花经演義卷第一之四</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0049c1101" to="#end0049c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050a0201" to="#end0050a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050a2201" to="#end0050a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050b0401" to="#end0050b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050c0601" to="#end0050c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0050c1201" to="#end0050c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a0301" to="#end0051a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a0501" to="#end0051a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a0502" to="#end0051a0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a0601" to="#end0051a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a0602" to="#end0051a0602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a1701" to="#end0051a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051a2001" to="#end0051a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051b0401" to="#end0051b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051b0701" to="#end0051b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051b1101" to="#end0051b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0051c1701" to="#end0051c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0052c0501" to="#end0052c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0052c0502" to="#end0052c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0053a1501" to="#end0053a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0053c0701" to="#end0053c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0054b1401" to="#end0054b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0054b2001" to="#end0054b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0055a1701" to="#end0055a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0055a2401" to="#end0055a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0055b0501" to="#end0055b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0055b1401" to="#end0055b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0055c0501" to="#end0055c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0055c1001" to="#end0055c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0055c1501" to="#end0055c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0056a0701" to="#end0056a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0056a1801" to="#end0056a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0056c2401" to="#end0056c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c1401" to="#end0057c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c1402" to="#end0057c1402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c2101" to="#end0057c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0057c2301" to="#end0057c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0058a0701" to="#end0058a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0058b1501" to="#end0058b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0058c2101" to="#end0058c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0059a2401" to="#end0059a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0059b0501" to="#end0059b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060a1001" to="#end0060a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060a1002" to="#end0060a1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060b0901" to="#end0060b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060b2201" to="#end0060b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0060c1901" to="#end0060c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0061a0801" to="#end0061a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0061a2201" to="#end0061a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0061b0101" to="#end0061b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0061b0601" to="#end0061b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0061c2101" to="#end0061c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0062a0601" to="#end0062a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0063c1401" to="#end0063c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0064c1601" to="#end0064c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0066b1101" to="#end0066b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0066c1201" to="#end0066c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0066c1202" to="#end0066c1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0066c1301" to="#end0066c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0067c1801" to="#end0067c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0068c0601" to="#end0068c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0068c2001" to="#end0068c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0069a1201" to="#end0069a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0069c0501" to="#end0069c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0069c2301" to="#end0069c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0070a1001" to="#end0070a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0070c0201" to="#end0070c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0072b0901" to="#end0072b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0072c1901" to="#end0072c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0072c2201" to="#end0072c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073a0601" to="#end0073a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073b1101" to="#end0073b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073b1201" to="#end0073b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073b1301" to="#end0073b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073c0301" to="#end0073c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073c1701" to="#end0073c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073c2201" to="#end0073c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0073c2301" to="#end0073c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a1101" to="#end0074a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074a2001" to="#end0074a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0074c1601" to="#end0074c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075a0501" to="#end0075a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075c0601" to="#end0075c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075c1101" to="#end0075c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0075c2401" to="#end0075c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a0101" to="#end0076a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a0301" to="#end0076a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a0302" to="#end0076a0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a1201" to="#end0076a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a1202" to="#end0076a1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a1901" to="#end0076a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076a2401" to="#end0076a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076b0901" to="#end0076b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076b1501" to="#end0076b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0076b2401" to="#end0076b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0077b0601" to="#end0077b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0077b0801" to="#end0077b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0077b1901" to="#end0077b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0077c0501" to="#end0077c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0077c1801" to="#end0077c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0078b1701" to="#end0078b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0078b1702" to="#end0078b1702"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0078b2101" to="#end0078b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0078c0101" to="#end0078c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0078c0801" to="#end0078c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0079a1101" to="#end0079a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0079b0501" to="#end0079b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0079b2401" to="#end0079b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0080a0201" to="#end0080a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0080a0301" to="#end0080a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0080c2201" to="#end0080c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081a0301" to="#end0081a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081b1001" to="#end0081b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081b1002" to="#end0081b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081b2401" to="#end0081b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081c0301" to="#end0081c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0081c0302" to="#end0081c0302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0082a0501" to="#end0082a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0082a0701" to="#end0082a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0082a1901" to="#end0082a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0082b0101" to="#end0082b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0082b1901" to="#end0082b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0083a1001" to="#end0083a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0083a1201" to="#end0083a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0083a1801" to="#end0083a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0083a1802" to="#end0083a1802"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0083a2001" to="#end0083a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0083b1001" to="#end0083b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0084a0801" to="#end0084a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0084b0101" to="#end0084b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0084b0201" to="#end0084b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0084b1101" to="#end0084b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0084b1201" to="#end0084b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0084c0601" to="#end0084c0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0084c2101" to="#end0084c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085a1601" to="#end0085a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085b0901" to="#end0085b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085b1101" to="#end0085b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085b1701" to="#end0085b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085b2001" to="#end0085b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085b2201" to="#end0085b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085c1001" to="#end0085c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0085c2301" to="#end0085c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086a0901" to="#end0086a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086b0101" to="#end0086b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086b1301" to="#end0086b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086b1901" to="#end0086b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086c0401" to="#end0086c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086c1201" to="#end0086c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086c1301" to="#end0086c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0086c2301" to="#end0086c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088a1101" to="#end0088a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088a1201" to="#end0088a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088a1301" to="#end0088a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088a2401" to="#end0088a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088b0101" to="#end0088b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088b0201" to="#end0088b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088b0301" to="#end0088b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088b2301" to="#end0088b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088c0501" to="#end0088c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088c0502" to="#end0088c0502"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088c0801" to="#end0088c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0088c2201" to="#end0088c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0089a0301" to="#end0089a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0090a0501" to="#end0090a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0090a2001" to="#end0090a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0090b0901" to="#end0090b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0090c1001" to="#end0090c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0090c2201" to="#end0090c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0090c2301" to="#end0090c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091b0801" to="#end0091b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091b1201" to="#end0091b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091b1801" to="#end0091b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091c0201" to="#end0091c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0091c1401" to="#end0091c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092a0601" to="#end0092a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092a0901" to="#end0092a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092a1301" to="#end0092a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092a1601" to="#end0092a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092a1602" to="#end0092a1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092b0801" to="#end0092b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0092b1401" to="#end0092b1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093b0701" to="#end0093b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093b1001" to="#end0093b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0093c2301" to="#end0093c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094a0301" to="#end0094a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094a2001" to="#end0094a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094b0201" to="#end0094b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0094b0301" to="#end0094b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095a0501" to="#end0095a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095a1301" to="#end0095a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095b0501" to="#end0095b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0095c1301" to="#end0095c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a0901" to="#end0096a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a1201" to="#end0096a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096a1801" to="#end0096a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096b0301" to="#end0096b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096b0701" to="#end0096b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096b1701" to="#end0096b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096b2401" to="#end0096b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096c0201" to="#end0096c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096c0301" to="#end0096c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096c0501" to="#end0096c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0096c1401" to="#end0096c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a0101" to="#end0097a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a0601" to="#end0097a0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a1301" to="#end0097a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097a1501" to="#end0097a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097c0801" to="#end0097c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097c2401" to="#end0097c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0097c2402" to="#end0097c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098a0101" to="#end0098a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0098a0201" to="#end0098a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099a2001" to="#end0099a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099c1601" to="#end0099c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099c1901" to="#end0099c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099c1902" to="#end0099c1902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099c2401" to="#end0099c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0099c2402" to="#end0099c2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0100a0501" to="#end0100a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0100a2101" to="#end0100a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0100b0401" to="#end0100b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0100c0401" to="#end0100c0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0100c1201" to="#end0100c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0101a1801" to="#end0101a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0049001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049001">（便宜上，表题ヲ附ス。<g ref="#CB18834">󴦒</g>）</note> <note n="0056001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0056001">衣与依通</note> <note n="0066001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0066001">缚果疑倒</note> <note n="0068001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0068001">一一疑上上</note> <note n="0079001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0079001">末沫音通</note> <note n="0090001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0090001">出疑由</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0049c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0049c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0050a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0050a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0050b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0050c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0050c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0050c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a0502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a0602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051a0602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0051c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0051c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0052c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0052c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0052c0502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0052c0502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0053a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0053a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0053c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0053c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0054b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0054b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0054b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0054b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0055a1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0055a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0055a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0055a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0055b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0055b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0055b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0055b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0055c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0055c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0055c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0055c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0055c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0055c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0056a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0056a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0056c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0056c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c1402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c1402">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0057c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0057c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0058a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0058b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0058c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0058c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0059a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0059b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0059b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060a1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060a1002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0060c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0060c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0061a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0061a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0061b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0061b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0061c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0061c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0062a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0062a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0063c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0063c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0064c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0064c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0066b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0066c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0066c1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066c1202">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0066c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0066c1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0067c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0067c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0068c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0068c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0068c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0068c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0069a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0069c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0069c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0069c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0070a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0070c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0070c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0072b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0072b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0072c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0072c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0072c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0072c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073c1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0073c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0073c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0074c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0074c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0075c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0075c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a1202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0076b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0076b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0077b0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0077b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0077b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0077b0801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0077b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0077b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0077c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0077c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0077c1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0077c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0078b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0078b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0078b1702" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0078b1702">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0078b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0078b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0078c0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0078c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0078c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0078c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0079a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0079a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0079b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0079b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0079b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0079b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0080a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0080a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0080a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0080a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0080c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0080c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0081a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0081a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0081b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0081b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0081b1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0081b1002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0081b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0081b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0081c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0081c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0081c0302" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0081c0302">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0082a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0082a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0082a0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0082a0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0082a1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0082a1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0082b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0082b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0082b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0082b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0083a1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0083a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0083a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0083a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0083a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0083a1801">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0083a1802" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0083a1802">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0083a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0083a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0083b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0083b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0084a0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0084a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0084b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0084b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0084b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0084b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0084b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0084b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0084b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0084b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0084c0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0084c0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0084c2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0084c2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085b1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085b2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085b2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085b2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0085c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0085c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086b1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086b1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0086c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0086c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088a1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088a1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088a2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088c0502" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088c0502">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0088c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0088c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0089a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0089a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0090a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0090a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0090a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0090a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0090b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0090b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0090c1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0090c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0090c2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0090c2201">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0090c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0090c2301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0091b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0091b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0091b1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0091b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0091b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0091b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0091c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0091c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0091c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0091c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0092a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0092a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0092a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0092a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092a1602" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0092a1602">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092b0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0092b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0092b1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0092b1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0093b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0093b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0093c2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0093c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0094a0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0094a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0094b0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0094b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0094b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0095a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0095a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095b0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0095b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0095c1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0095c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096b0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096b1701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096c0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096c0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096c0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0096c1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0096c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0097a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0097a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0097a0601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0097a0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0097a1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0097a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0097a1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0097a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0097c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0097c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0097c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0097c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0097c2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0097c2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0098a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0098a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0098a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0098a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0099a2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0099a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0099c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0099c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0099c1901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0099c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0099c1902" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0099c1902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0099c2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0099c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0099c2402" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0099c2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0100a0501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0100a0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0100a2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0100a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0100b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0100b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0100c0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0100c0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0100c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0100c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0101a1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0101a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>